CHƯƠNG IV
TỔNG QUÁT QUÁ TRÌNH TRỒNG TRỌT ###
Khi củ được chuyển tới ###
Ngay khi đựơc chuyển đến , củ nên được trồng trong đất ẩm. Củ không được giữ lạnh ( củ mới được thu hoạch vào tháng 12, 1, 2) và củ đã được làm xả đông nên được trồng cùng một thời điểm hoặc là vào những ngày kế tiếp###
Củ đã được đông lạnh nên được xả đông một cách từ từ ở nhiệt độ từ 10o C đến 15o C khi vỏ hộp plastic đã được mở lên ( không nên đặt củ trực tiếp dưới ánh sáng mặt trời ).
Củ được xả đông ở nhiệt độ cao hơn sẽ gây ra việc giảm sút chất lượng củ. Một khi củ đã được xả đông thì không thể được làm đông lạnh lại thêm một lần nữa vì sẽ có nguy cơ bị hư hại do đông lạnh. Nếu chưa thể trồng củ chưa đông lạnh và củ đã xả đông, chúng có thể được bảo quản trong thời gian tối đa là 2 tuần ở nhiệt độ từ 0oC đến 20 C hoặc tối đa trong vòng một tuần ở nhiệt độ từ 20C đến 5oC khi hộp plastic chứa củ mở. Nếu nhiệt độ bảo quản cao hơn hoặc thời gian bảo quản dài hơn có thể gây ra sự phát triển không mong muốn ở bộ rễ. Nếu củ không được đóng gói tốt, củ sẽ bị khô gây ra tình trạng thân cây bị ngắn và ít nụ hoa.###
Một điểm quan trọng khác cần phải nhớ là nhiệt độ trong hộp có thể tăng lên một cách đáng kể vượt xa nhiệt độ trong phòng bảo quản vì sự hô hấp của cây tăng lên.###
Kích thước củ ###
Tốt nhất nên sử dụng loại củ có kích thước nhỏ nhất mà chúng tôi đã đề nghị đối với mọi nhóm hoa Lily khi điều kiện thuận lợi ví dụ trong suốt khoảng thời gian khi mà nhiệt độ đủ thấp trong giai đoạn phát triển của cây hoặc khi trồng cây từ tháng 12 đến tháng 3. Trong thời gian thiếu ánh sáng nên trồng những củ có kích thước nhỏ hơn một chút ở khoảng cách rộng hơn và trong khoảng thời gian nhiệt độ cao nên sử dụng những củ có kích thước lớn hơn. Chú ý rằng sẽ có nguy cơ bị cháy lá rất lớn nếu trồng những củ có kích thước lớn hơn ở một số loại cây thuộc nhóm Asiatic và Oriental lai.###
Việc lựa chọn kích thước củ thì cũng phụ thuộc vào đòi hỏi về chất lượng hoa. Theo nguyên tắc chung, những củ nhỏ hơn thì sẽ cho ít nụ trên cành hơn và thân cây càng thấp thì cây sẽ càng nhạt màu hơn. Bảng dưới đây chỉ ra loại kích thước củ cho mỗi nhóm Lily###
Nhóm Kích thước củ###
Asiatic lai 9-10 cm, 10-12 cm,12-14 cm,14-16 cm,16 cm###
hoặc lớn hơn###
Oriental lai 12-14 cm, 14-16 cm, 16-18 cm, 18-20 cm, 20-###
22cm, 22 cm hoặc lớn hơn###
Longiflorum lai 10-12 cm, 12-14 cm,14-16 cm,16 cm###
hoặc lớn hơn###
L/A lai 10-12 cm, 12-14 cm,14 cm###
hoặc lớn hơn###
Nơi trồng trọt ###
Hoa Lily được trồng trong nhà kính, trong nhà bằng plastic và được trồng trực tiếp trên mặt đất hoặc trong các hộp. Điều này đảm bảo cho mùa vụ không bị ảnh hưởng bởi những điều kiện thời tiết bất lợi và thời tiết có thể được điều chỉnh.###
Việc trồng trọt Lily ở bên ngoài chỉ có thể tiến hành ở những nơi mà khí hậu thuận lợi trong suốt thời gian trồng trọt. Nhưng người trồng trọt cũng cần phải nhận thấy được những nguy cơ liên quan đến việc trồng trọt ở bên ngoài, đặc biệt là gió mạnh, mưa đá, và trong thời điểm sương giá và độ ẩm cao (Botrytis)###
Trồng trọt bên ngoài đòi hỏi những yêu cầu đặc biệt “mạnh” về giữ ẩm, thoát nước cho đất cộng thêm một hệ thống tưới nước tốt, gió và màn che. Những điều này cần thiết để cành cây có thể đạt được độ dài đủ trong suốt những tháng mùa hè. Việc lựa chọn loại cây ( loại cây có cành dài) cũng hết sức quan trọng###
Các bước trồng trọt, độ sâu khi trồng, sự bồi phủ cho mùa vụ ###
Trong suốt thời gian 3 tuần sau khi trồng sự hấp thụ nước, khí oxy và chất dinh dưỡng phụ thuộc vào những rễ đã được hình thành trước khi củ được đem trồng. Điều quan trọng là củ phải mạnh, không có bệnh, rễ trên củ phải tươi khi được đem trồng. Khi cành cây Lily đã mọc lên mặt đất, những rễ ở trên thân cây sẽ bắt đầu phát triển ở phần thân cây bên dưới mặt đất, ngay phía trên củ. Những rễ này sẽ nhanh chóng vượt trội những rễ củ và cung cấp cho cây 90% lượng nước và chất dinh dưỡng mà cây cần hấp thụ. Để Lily đạt được chất lượng cao, rễ của nó phải được cho phép phát triển hết cỡ###
Để duy trì sự phát triển tốt của bộ rễ cần phải ghi nhớ những vấn đề sau đây###
_ chỉ được trồng trọt trong đất không chứa mầm bệnh###
_ cần phải chắc chắn rằng đất đủ mát. Điều này cần được tính toán để thực hiện ngay cả sau khi trồng, có thể làm mát đất bằng cách che phủ bằng bóng mát, bằng quạt thông gió, hoặc là sử dụng hệ thống tưới nước bằng nước lạnh. Bao phủ đất ngay sau khi trồng trọt với hỗn hợp thích hợp như là phân trộn, trấu, rơm… để ngăn cản quá trình xâm nhập của nhiệt làm cho củ bị hư hoặc làm hỏng cấu trúc đất###
_ trong điều kiện thời tiết ấm thì nên trồng củ vào buổi sáng hoặc buổi chiều###
_có thể hoãn việc trồng trọt trong một hoặc hai ngày nếu thời tiết ấm###
_ngăn chặn việc củ bị khô do việc trồng trọt một số ít củ trong một khoảng thời gian trên các luống hoặc do việc trồng trưc tiếp củ từ các hộp đựng. Việc khô củ hoặc khô rễ củ luôn luôn làm ảnh hưởng đến chất lượng.###
_trồng củ ở đủ độ sâu trong đất có độ ẩm nhẹ, với lớp đất trên mặt củ dầy từ 6 cm đến 8 cm trong mùa hè và từ 8 cm đến 10 cm trong mùa đông. Không nên trồng quá chặt để ngăn không cho rễ củ bị hư hại###
Mật độ trồng ###
Cây phát triển khác nhau đáng kể ở những nhóm cây, loại cây, kích thước củ khác nhau. Tất cả những điều này ảnh hưởng đến mật độ trồng. Mật độ trồng cũng bị ảnh hưởng theo mùa và theo loại đất. Nên trồng cây với mật độ cao hơn trong những tháng nhiệt độ cao khi cường độ ánh sáng mạnh###
Trong thời điểm thiếu ánh sáng (mùa đông) hoặc là khi điều kiện ánh sáng không đủ thì nên trồng với mật độ thấp hơn. Trên những loại đất nặng, ví dụ như là đất bùn, cây sẽ phát triển rất mạnh do đó cây phải được trồng cách nhau xa hơn. Bảng 2 chỉ ra mật độ trồng cao nhất và thấp nhất trên mỗi m2 đất đối với các loại kích thước củ khác nhau thuộc mỗi nhóm.###
Bảng 2: số lượng củ trên mỗi m2 đất luống hoặc hộp phụ thuộc vào nhóm cây, thể loại và kích thước củ###
### Nhóm###
### 10-12###
### 12-14###
### 14-16###
### 16-18###
### 18-20###
### 20-22###
### Lớn hơn 22###
### Asiatic lai###
### 65-85*###
### 60-70###
### 55-65###
### 50-60###
### 40-50###
### Oriental lai###
### Loại a. Star Gazer###
### 55-65###
### 45-55###
### 40-50###
### 40-50###
### Loại b. Casa Blanca###
### 40-50###
### 35-45###
### 30-40###
### 25-35###
### 25-35###
### Longiflorum lai###
### 55-65###
### 45-55###
### 40-50###
### 35-45###
### L/A lai###
### 50-60###
### 40-50###
### 40-50###
### * đối với củ từ 9-10cm thì 65 đến 85 củ trên m2###
Cọc đỡ ###
Tuỳ thuộc vào khoảng thời gian trong năm và loại cây, có thể cần phải dùng cọc đỡ cây trong suốt quá trình trồng. Cần thiết phải dùng cọc đỡ cây trong những tháng mùa đông và trong những tháng tiếp theo khi mà cây đã cao hơn 80cm hoặc 100cm thì luôn cần cọc đỡ. Nếu cành cây được kéo ra khỏi đất khi thu hoach thay vì được cắt thì những cành cây còn lại cần thiết phải được hỗ trợ bằng cọc để không bị ngã. Những lưới để trồng cúc cũng có thể thường xuyên được sử dụng để hỗ trợ cho cây Lily và trong suốt thời gian sinh trưởng, độ cao của lưới nên được nâng lên song song với độ lớn của cây.###
Chất dinh dưỡng ###
Chất Nitơ cần phải được cung cấp cho cả loại đất giàu dinh dưỡng lẫn loại đất nghèo chất dinh dưỡng với tỉ lệ 1kg trên 100 m2, ba tuần sau khi trồng trọt###
Nếu cây trở nên yếu trong suốt quá trình phát triển vì thiếu chất Nitơ, nên phủ lên bề mặt đất 1kg Nitơ có thể phân huỷ nhanh trên mỗi 100 m2 đất trước khi thu hoạch 3 tuần. Việc phủ Nitơ này có thể được làm thông qua hệ thống tưới hoặc là làm trực tiếp bằng tay. Để hạn chế việc cháy lá nếu phủ Nitơ theo hệ thống tưới, nên rửa sạch cây bằng nước sạch thật kĩ sau khi đã phủ Nitơ cho cây###
Dựa vào kinh nghiệm thực tiễn và kết quả của những kiểm tra, các mục tiêu và tiêu chuẩn của hoa Lily đã được phát triển để đạt được độ phát triển và ra hoa cho phép của cây###
Bảng 3. Gía trị nguyên tố dinh dưỡng lớn nhất đối với đất trong nhà kính để trồng Lily. Gía trị này dựa theo VDLUFA###
### Nguyên tố###
### Gía trị từ … đến … mg/l đất###
### pH###
### N###
### P2O5###
### K2O###
### MgO###
### Cu###
### B###
### 5.5-6###
### 180-120###
### 100-150###
### 150-200###
### 75-100###
### 10-25###
### 0.5-1###
### Phân vô cơ có thể được rắc vào giữa các cây bằng tay. Tuy nhiên để giảm cháy lá nên tìm cách phân phối phân bằng hệ thống tưới. Dung dịch phân có thể được tạo nên bằng nước đã hoà tan các loại chất dinh dưỡng vào mà không có cặn bã. Bảng 4 chỉ ra những thành phần dinh dưỡng tiêu chuẩn cần thiết và phù hợp với Lily. Để ngăn ngừa cháy lá ở cây, xả cây với nước sạch sau khi đã phun dung dịch phân cho cây.###
Bảng 4 giải pháp pha chế hỗn hợp phân (một giải pháp được axit hoá bằng axit phosphoric)###
### Số lượng phân trên 100 lít nước###
### Khối lượng tính theo kg###
### Axit phôtphoric 75 %###
### Kali nitrat 13.5/38%###
### Canci nitrat 15.5 %###
### Amoni nitrat 35%###
### Magie nitrat 9.5/11%###
### Sắt kìm DTPA 11%###
### Đồng kìm EDTA 14%###
### Borac 11%###
### 0.51= 0.8kg###
### 5.0kg###
### 2.5kg###
### 5.0kg###
### 2.5kg###
### 50.0kg###
### 10.0kg###
### 20.0kg###
Tưới nước ###
Giữ ẩm đất một vài ngày trước khi trồng để rễ cây bắt đầu mọc ngay sau khi trồng cây. Tưới nước dồi dào một vài lần ngay sau khi trồng để ngăn ngừa cho đất không bị sập hoặc là hư hỏng để rễ cây và rễ củ có thể tiếp xúc gần với đất. Hãy kiểm tra.###
Bởi vì rễ của thân thì phát triển ở lớp đất trên cùng nên nó cần phải được giữ ẩm thường xuyên. Tuy nhiên cần phải tránh để quá ẩm vì điều này sẽ gây ra hậu quả bất lợi đối với việc hấp thu oxy của bộ rễ và điều này sau đó sẽ gây ra những hậu quả bất lợi đối với chức năng của rễ. Khối lượng nước phụ thuộc vào loại đất, khí hậu trong nhà kính, loại cây, sự phát triển của cây và độ muối của đất. Trong thời điểm khí hậu khô, sự tiêu thụ nước cần phải được tăng lên từ 8 đến 9 lít trên m2 mỗi ngày. Cách tốt nhất để kiểm tra xem độ ẩm có đúng không là bóp một ít đất trên tay. Một dấu hiệu cho thấy đất có độ ẩm đúng là khi vò đất trên tay đất hầu như đất vẫn còn giữ hình khối tròn. Thường xuyên kiểm tra hệ thống tưới.###
Thời điểm tốt nhất để tưới là vào buổi sáng sớm do đó cây sẽ khô vào buổi chiều. Nếu có thể nên đổi hướng hệ thống sưởi ấm và thông gió để hạn chế bệnh Botrytis.###
Kiểm soát cỏ ###
Không nên dùng thuốc diệt cỏ để diệt cỏ trừ khi nó thật sự cần thiết. Tốt hơn hết nên tiêu diệt cỏ và khử trùng đất bằng cách xông hoặc làm ngập đất trước khi trồng. Sử dụng thuốc diệt cỏ thường kéo theo những nguy cơ thiệt hại###
Sau khi xuất hiện chồi cây nhưng trước khi bộ lá phát triển rõ rệt, những loại cỏ nhỏ có thể được diệt bằng cách xịt loại thuốc trừ cỏ phù hợp. Nếu những đồng cỏ mọc nhiều năm thì không thể được diệt bởi chỉ một loại thuốc diệt cỏ mà cần phải kết hợp nhiều loại thuốc.###
Nên xịt thuốc vào buổi chiều trên cây khô sử dụng 5 lít nước trên 100 m2. Sáng hôm sau nên xả lại lại toàn bộ cây bằng vòi tưới. Bởi vì thuôc trừ cỏ tồn tại rất bền nên cần phải lưu ý những điểm sau: hạn chế xịt thuốc diệt cỏ thường xuyên, không nên sử dụng quá 2 lần trong một năm trên cùng một địa điểm, chỉ nên xịt cỏ luân phiên từng địa điểm một, và phải kiểm tra thiệt hại trên những cây trồng tiếp theo đó. Những thông tin về việc sử dụng thuốc diệt cỏ thì có sẵn ở văn phòng thông tin địa phương bạn.
Kiểm soát cây trồng ###