CÂY HOA - NHÌN TỪ PHÍA NGƯỜI NÔNG DÂN
Nguyễn Mậu Trường
Chi hội trưởng Chi hội Nông dân KpII, phường 8, Đà Lạt
**1.**Tính chủ quan sản xuất của nông dân Đà Lạt
Đà Lạt, ngoài nghề sản xuất rau truyền thống, từ lâu đã hình thành các làng sản xuất hoa ở Thái Phiên, Đa Thiện… Tuy nhiên lúc ấy nông dân chỉ sản xuất những giống hoa đơn giản dễ chăm sóc mà không cần đòi hỏi công nghệ sản xuất có kỹ thuật cao, chẳng hạn hoa Layơn, hoa huệ, hoa vạn thọ, hoa Hồng xác pháo, hoa cúc nhật, hoa lyly…###
Cho đến khi có các công ty của Đài Loan, công ty Hasfarm của Hà Lan, công ty hoa Jim Kook Kim của Hnà Quốc… thì nông dân Dalat và các huyện cũng tập tễnh, dò dẫm trồng theo. Bước đầu có một số nông dân thành công, đạt hiệu quả kinh tế cao trong nghề trồng hoa mà chủ yếu là hoa Cúc các loại do các công ty nước ngoài đem qua.Tuy rằng sản phẩm của nông dân không xuất sắc bằng sản phẩm hoa của các công ty. Thế rồi nông dân truyền miệng nhau, biến các đồng lúa ở Đơn Dương, Đức Trọng chuyển sang trồng hoa cứ như trồng rau, cho dù chẳng hiểu biết một tí gì về công nghệ kỹ thuật trồng hoa hiện đại. Nông dân không cần nhà kính, cứ trồng thẳng vào đồng ruộng trước kia, điện đèn mênh mông ngoài đồng ruộng và tối đến sáng rực như một thánh phố công nghiệp phương tây, mặc cho đứt dây, nổ cầu chì, nổ biến áp vì quá tải… chỉ khổ cho ngành điện lực Lâm Đồng khốn đốn vì không lường trước được để có kế hoạch cung ứng điện sản xuất cho nông dân sản xuất hoa.###
Đó là vài nét về tình hình sản xuất hoa ở các huyện. Còn ở Đà Lạt thì sao? Nông dân Đà Lạt kinh tế có khá hơn, họ đầu tư mạnh dạn vào trang thiết bị cơ bản, làm nhà kính, thiết kế đèn điện sản xuất quy mô hơn. Tuy nhiên cũng như tình hình nông dân sản xuất hoa ở các huyện, một số ít nông dân có trình độ kỹ thuật, còn lại họ chẳng hiểu biết bao nhiêu về kỹ thuật trồng hoa theo công nghệ hiện đại. Trong khi giá cả các loại rau bấp bênh, thế là nông dân chuyển sang trồng hoa, người người trồng hoa, nhà nhà trồng hoa… nhà kính nối tiếp nhà kính; cứ ai có thế đất như thế nào thì cứ làm nhà kính lên đó không theo một quy hoạch quy hoạch nào cả.###
Hiện nay, sản xuất hoa ở Đà Lạt và các huyện là nông dân sản xuất tự phát, tự tìm tòi vừa sản xuất vừa rút kinh nghiệm, công thêm tính bảo thủ, ích kỷ của một số nông dân dấu những kinh nghiệm vừa rút tỉa được. Trong khi đó Hội nông dân các cấp thấy nông dân sản xuất hoa có hiệu quả kinh tế cao rất mừng, nên khuyến khích nông dân sản xuất mở rộng diện tích trồng hoa mà không có sự quy hoạch cụ thể, hoặc có sự triển khai chuyển giao công nghệ khoa học kỹ thuật tiên tiến kịp thời để nông dân ứng dụng sản xuất.###
Do đó sản xuất hoa Đà Lạt không chất lượng, nông dân chẳng cần quan tâm đến thị trường, cứ sảm xuất như một quán tính. Vào các ngày rằm, tết hoặc các ngày lễ lớntrong năm, hoa Đà Lạt cứ chuyển về các vựa hoa ở các tỉnh và thành phố Hồ Chí Minh chất cao như núi, làm hoa mất giá. Nông dân thua lỗ và than thở sao Nhà nước không lo đầu ra cho nông dân.###
Thực ra, trong những năm đầu phong trào sản xuất hoa, đã có những nông dân trở thành tỉ phú nhờ hoa. Nhưng hai năm trở lại đây nhiều nông dân đã phá sản vì sản xuất hoa. Nguyên nhân tại sao?###
Nguyên nhân khách quan: do tình hình một số tỉnh thành trong nưứ«c cũng hình thành những làng hoa như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh… ngoài ra hoa nhập lậu từ Trung quốc về góp phần làm thị trường hoa mất giá.###
Tuy nhiên nguyên nhân chủ quan vẫn là nông dân không có thông tin về kỹ thuật, sản xuất tự phát kém hiểu biết về thị trường cũng như kỹ thuật chuyên môn trong sản xuất. Ví dụ cây hoa cúc mà nông dân hiện nay đang sản xuất là giống hoa của nước ngoài đem qua, trong những năm đầu sản xuất, đất chưa nhiễm bệnh, giống khoẻ, cây hoa do nông dân sản xuất cành mập hoa đẹp. Sau này do trồng lai nhiều vụ hoa trên một diện tích đất, giống càng ngày càng thoái hoá tất nhiên sản phẩm kém chất lượng, hơn nữa số lượng sản xuất hoa quá nhiều, tất nhiên cung hơn cầu nên hoa phải mất giá, dẫn đến người trồng hoa khốn đốn là đúng thôi.###
Tuy nhiên, một số ít nông dân có trình độ cao, biết ứng dụng khoa học tiên tiến vào quy trình sản xuất hoa, cho ra những cành hoa đẹp thì vẫn có giá trong thời điểm hoa mất giá. Thế mới biết thông tin khoa học kỹ thuật rất quan trọng với nông dân như thế nào.
**2.**Những điều không nên của thông tin đại chúng.
### Việc đưa một điển hình nông dân sản xuất giỏi, biết làm kinh tế vườn đem lại hiệu quả kinh tế cao, lên báo chí, đài truyền thanh, truyền hình là một việc làm rất đáng hoan nghênh, để nông dân lấy đó làm gương và định hướng cho mình một mô hình sản xuất, cùng nhau làm giàu chính đáng.###
Tuy nhiên, thật đáng tiếc thay, nhiều khi thông tin đại chúng cho những bài viết quá hoa mỹ, thổi phồng sự thật, thần tượng hoá điển hình đó. Kết quả nông dân rủ nhau sản xuất mộtmặt hàng có hiệu quả kinh tế cao như đài báo đưa tin, để rồi một thời gian sau lao đao thất bại vì số lượng nhiều dẫn đến mất giá. Chẳng hạn như đưa tin cây hành Peureaux xuất khẩu qua Nhật, đưa tin cây hoa, cây nấm… thì sau đó khổ sở nhất vẫn là nông dân, bởi lẽ thấy sản xuất vật nuôi cây trồng hiệu quả kinh tế quá thì đua nhau sản xuất để rồi quá nhiều số lượng nên thất bại.###
**3.**Các ban ngành liên quan có phương hướng ra sao?
### Qua những thực trạng sản xuất nêu trên, do quy chế thị trường khắc nghiệt, nông dân Lâm Đồng nói chung và nông dân Đà Lạt nói riêng cứ mãi dò dẫm đi trong đêm tối không một ngọn đèn hướng dẫn, vẫn cứ vẫy vùng cố gắng vươn lên nhưng không thoát khỏi vòng luẩn quẩn trồng cây gì và đầu ra sẽ ra sao? Làm gì để kinh tế gia đình ổn định và biết bao giờ nông dân mới giàu được.###
Vậy các cấp chính quyền, các ban ngành có phương hướng gì để giải quyết giúp đỡ nông dân làm nên những sản phẩm thiết yếu cho xã hội, làm giàu đất nước.###
4. Hướng đề nghị
### Quan trọng nhất vẫn là cách tuyên truyền giáo dục nông dân bỏ tập quán canh tác cũ lạc hậu, nâng cao trình độ hiểu biết bảo vệ môi trường sinh thái không nên vì quyền lợi kinh tế cá nhân mà phun các loại thuốc bảo vệ thực vật ngoài danh mục chỉ định. Không nên pha thuốc quá liều lượng và số lượng như nhà sản xuất khuyến cáo.###