HOA ĐÀ LẠT VÀ VẤN ĐỀ THỊ TRƯỜNG TIÊU THỤ
Tại thành phố Đà Lạt, các chủng loại hoa đều được sản xuất quanh năm nhờ vào điều kiện khí hậu thuận lợi. Hoa Đà Lạt được tiêu thụ chủ yếu trên thị trường nội địa với giá cả không ổn định. Khi thu hoạch xong, người nông dân đóng gói đơn giản và gửi đi tiêu thụ ở các tỉnh thông qua các chợ đầu mối ở Thành phố Hồ Chí Minh. Mỗi nhà vườn đều có cơ sở giao dịch quen biết để gửi hàng theo phương thức “nhận hàng trước, trả tiền sau” tuỳ theo giá thị trường vào thời điểm thanh toán. Đây chính là tình trạng không sòng phẳng trong mua bán, vì nói cho cùng giá cả do chủ vựa quyết định nhưng nhà vườn buộc lòng phải chấp nhận. Điều đáng quan tâm là tất cả các nhà vườn trồng hoa ở Đà Lạt đều coi đây là một “quy luật”, không cần phải thay đổi gì cả.
Nhớ lại những ngày đầu, khi phong trào trồng hoa mới được mở rộng (trước năm 1995), giá một cành hoa cúc từ 2000 – 3000 đ, còn bây giờ là 400-500đ. Có một cách giải thích đơn giản là do diện tích trồng hoa tăng trưởng tự phát quá nhanh. Thật vậy, trong 5 năm 2001 – 2006, sản xuất hoa cắt cành cả nước tăng trưởng bình quân 18 – 20%/năm. Năm 2006 diện tích canh tác hoa đạt 500ha, tăng gấp đôi so với năm 2001; trong đó diện tích gieo trồng tính đến tháng 12/2006 đạt xấp xỉ 1200ha với sản lượng thu hoạch đạt 400 triệu cành, tăng gấp ba lần so với năm 2001.###
Như vậy, thị trường nội địa đã có hiện tượng bão hoà, thậm chí có lúc cung vượt cầu, dẫn đến tình trạng giá cả rất thấp làm ảnh hưởng đến thu nhập của người sản xuất. So với nghề trồng hoa trên thế giới thì thu nhập của người trồng hoa Đà Lạt thấp hơn rất nhiều, nhưng nếu so với những cây trồng khác tại Đà Lạt thì trồng hoa cho thụ nhập cao hơn. Do đó, nhiều nông dân có điều kiện đầu tư đã chọn nghề trồng hoa.###
### Về giá cả trên thị trường hiện nay, lấy hoa cúc làm thí dụ:###
+ Giá bình quân cả năm là 400 đồng/cành###
+ Nếu trong vườn đạt 50% cây đạt tiêu chuẩn xuất khẩu thì giá bình quân 1 cây của vườn tăng gấp đôi.###
+ Hiện tại có nhiều vườn trồng đạt 70% cây xuất khẩu thì giá bình quân ătng gấp 2,5 lần###
Vậy, vấn đề phải giải quyết là tại sao không đẩy mạnh công tác xuất khẩu nâng cao giá trị của cây hoa để người trồng hoa có thu nhập cao?###
Người trồng hoa Đà Lạt hoàn toàn có thể sản xuất ra nhiều cành hoa đạt tiêu chuẩn xuất khẩu trên cơ sở tiếp thu và ứng dụng kỹ thuật mới. Hiện nay, xu hướng của người sản xuất là an phận thủ thường, chỉ làm ra những cành hoa bình thường với giá thành thấp, tương ứng với giá bán của thị trường nội địa.###
Một số doanh nghiệp khi có yêu cầu cần xuất khẩu thì cử người đi chọn lọc, thu mua những cành hoa đạt tiêu chuẩn trong các vườn, nhưng số lượng này không có bao nhiêu, dẫn đến hiện tượng không đủ số lượng yêu cầu của đối tác nước ngoài và hợp đồng phải huỷ bỏ.###
Với một vùng hoa rộng lớn của Đà Lạt như thế này, vấn đề tiêu thụ không có cách nào khác là phải xác định phương hướng trước mắt cũng như lâu dài là coi trọng việc mở rộng thị trường nội địa, tập trung sức phấn đấu tham gia ngay vào thi trường xuất khẩu.###
Mở rộng thị trường nội địa không có nghĩa là chỉ nói việc mở rộng các điểm buôn bán ra nhiều nơi mà điếu quan trọng là cũng phải chú ý đến việc xử lý sau thu hoạch, phân loại, đóng gói sao cho vừa tương tứng với giá bán vừa thể hiện việc coi trọng giá trị cành hoa, mà cũng là đề cao văn hoá trong tiêu dùng. Phải khắc phục tình trạng như đối xử với cây hoa cúc là thu hoạch xong bó lại như bó củi và đưa lên ôtô vận chuyển như đưa vật liệu xây dựng.###
Còn nói về tham gia thị trường xuất khẩu là phải quyết liệt, không chần chừ, phải thay đổi cách nhìn, cách nói lâu nay; loại bỏ khái niệm từ từ, từng bước.###
Tham gia thị trường xuất khẩu tức là tham gia vào sân chơi mới, với mục đích cuối cùng là nâng cao giá trị cành hoa, nâng cao thu nhập của người sản xuất.###
Chúng ta đang đứng trước ngã ba đường:###
Một là, an phận thủ thường, làm đến đâu hay đến đó, khỏi phải suy nghĩ phức tạp và lao động nhọc nhằn thì chúng ta cứ bằng lòng như hiện nay.###
Hai là, nếu chúng ta muốn giàu có hơn thì phải bắt đất làm ra của cải nhiều hơn nữa, vận động đôi bàn tay và khối óc lao động nhiều hơn nữa. Đó là con đường chuyển sang một sân chơi mới.###
Vậy sân chơi mới yêu cầu ta phải làm gì?###
Sân chơi mới yêu cầu ta phải bỏ những cách suy nghĩ, cách làm không có hiệu quả mà phải làm theo khoa học, làm ra những sản phẩm mà người tiêu dùng cần. Chúng ta có nhiều thuận lợi là đã có sẵn mô hình để học tập ngay tại Đà Lạt, đó là công ty Hasfarm đã hơn 10 năm làm ra sản phẩm tốt, có giá trị xuất khẩu cao (ngay cả hàng bán nội địa cũng có giá cao hơn của chúng ta). Điều đáng lưu ý là đã có nhiều nhà vườn ký hợp đồng cung ứng hoa cho Hasfarm đã sản xuất được 70% cành hoa trong vườn đạt tiêu chuẩn xuất khẩu theo hướng dẫn quy trình sản xuất của Hasfarm.###
Tháng 6 vừa qua Hiệp hội Hoa Đà Lạt đã cử một đoàn là thành viên của Hiệp hội Hoa đi tham quan việc xuất khẩu hoa cúc ở cao nguyên Cameron – Malaysia. Đoàn tham quan nhận thấy rằng với những điều kiện tự nhiên như độ cao, khí hậu và đầu tư cơ sở kỹ thuật của bạn tương tự như Đà Lạt, họ đã sản xuất hoa cúc có chất lượng cao để xuất khẩu. Với diện tích canh tác 400ha trong năm 2006, họ xuất khẩu được 300 triệu cành hoa cúc các loại, trong đó 100 triệu cành xuất khẩu sang thị trường khó tính là Nhật Bản.###
Kính thưa các vị đại biểu!###
Hai ví dụ vừa qua có thể khẳng định là chúng ta làm được, chúng ta có thể bước vào sân chơi mới với niềm tin tưởng có cơ sở khoa học. Có mấy ý kiến phân tích như sau:###
1. ### Người nông dân hiện nay không có điều kiện làm công tác xuất khẩu hoa###
2. ### Hiện nay nhà nước không có tổ chức nào làm công tác xuất khẩu hoa###
3. ### Vậy chỉ có các doanh nghiệp có khả năng làm công tác xuất khẩu hoa và phải hội tụ đủ các điều kiện sau đây:###