CHƯƠNG VI
NHỮNG HỆ THỐNG TRỒNG TRỌT KHÁC
Những lợi ích của việc trồng cây trong hộp
Trồng cây Lily trong hộp thì đang tăng lên ở Hà Lan và cả những nơi khác. Lí do của việc này là do
_một phòng trồng cây riêng biệt cho trồng trọt có thể:
-
Làm tăng chất lượng mùa vụ bởi vì nhiệt độ ban đầu thấp và được kiểm soát sẽ làm tăng chiều dài cây ( điều này có thể xảy ra đối với loại cây Star Gazer và những loại cây khác trong mùa hè)
-
Làm ngắn thời gian trồng trọt trong nhà kính điều này có nghĩa là việc sử dụng nhà kính sẽ có hiệu qủa hơn, thêm vào đó là có thể tiết kiệm năng lượng trong suốt những tháng mùa đông.
-
Phân công lao động
-
Có nhiều cơ hội để sắp xếp mùa vụ.
-
Có thể kiểm soát được bệnh tật vì sử dụng hệ thống tạo ra rễ sạch ví dụ như là những chậu phân trộn, với cấu trúc đúng (thoát nước tốt, thông gió tốt)
_Có cải tiến lớn trong mùa vụ. Đặc biệt là với loại cây Oriental lai
_Có thể liên kết những phương thức trồng trọt khác nhau để tạo ra một hệ thống trồng trọt thân thiện với môi trường
Bên cạnh những lợi ích nêu trên, cũng còn một số những bất lợi như là phải sử dụng nhiều nhân công vàkhoảng vốn phải thêm vào do việc trồng cây trong hộp đòi hỏi
Trồng cây trong hộp
Môi trường mọc rễ
Chất nền đề nghị để trồng cây trong hộp nên là loại đất có thể giữ ẩm lâu và trong môi trường nhẹ. Loại chất nền phổ biến là phân trộn trong chậu, hoặc là một hỗn hợp giữa bùn với một ít đá (không có Flo) hoặc là vỏ trấu hoặc là đất ở trong vườn hoặc là cát dạng hạt to nếu có. Sử dụng tốt và thường xuyên đất mùn cho cây Lily bao gôm 40% đến 80% mùn trộn bằng mùn đen đã phân huỷ tốt trong 1 năm cộng với 60% đến 20% rác (hoặc mùn trắng). Độ pH cần được tăng lên từ 6 đến 7. Nguyên tắc cơ bản để tăng độ pH lên 0.4 là thêm 1kg Calcium carbonat có chứa vôi trên mỗi m3 đất.
Như là một loại phân cơ bản, 0.5kg 12-14-24 bao gồm một số ít các nguyên tố trên mỗi m3, nên được thêm vào hỗn hợp phân trộn. Nếu hỗn hợp phân trộn được tái sử dụng trong nhiều mùa vụ kế tiếp nhau, thì điều đầu tiên cần làm là phải khử trùng nó trước khi tái sử dụng. Điều này có thể làm bằng việc xông hơi hoặc là bằng thuốc diệt nấm. Kéo dài thời gian tái sử dụng phân trộn sẽ có thể gây ra giảm sút chất lượng do cấu trúc đất và làm tăng các loại bệnh do đó điều này không được khuyến khích. Hỗn hợp phân trộn cần được giữ ẩm hợp lí khi mà cây đã được trồng
Phương pháp trồng
Dụng cụ để chứa Lily và Tulip thường là các hộp. Các hộp này cần phải có chiều sâu bên trong tối thiểu là từ khoảng 12 đến 14 cm. Củ nên được trồng với lớp đất tối thiểu bên dưới củ là 1cm và bên trên củ là 8cm. Tiêu chuẩn được áp dụng ở đây là lớp đất càng dày thì lớp đệm nước càng lớn. Độ sâu của hỗn hợp phân trộn bên dưới củ thì không quan trọng và chức năng chính của nó là hỗ trợ củ trong suốt thời gian trồng để đảm bảo một sự phân phối bề mặt của củ tốt. Mật độ trồng tương ứng với mật độ củ trồng trên đất của nhà kính.
Không gian để củ mọc rễ
Những hộp này có thể được được đặt trực tiếp trong nhà kính sau khi trồng hoặc là có thể được đặt trong một phòng bảo quản lạnh (nơi mọc rễ) trong một khoảng thời gian kéo dài từ một đến một số tuần. Bởi vì mầm cây thì phát triển tốt hơn nếu được các hộp được xếp lên nhau xen kẽ theo hình zic zac hơn là xếp chúng theo hình thẳng đứng chồng lên nhau. Sự phát triển của củ và rễ trên thân cây có thể diễn ra dưới điều kiện lý tưởng. Nếu các hộp được đem trực tiếp đến nhà kính mỗi tuần, thì trong những tháng thời tiết ấm thì những cây trong các hộp được đưa đến nhà kính trong các thời điểm khác nhau sẽ nở hoa cùng một lúc. Điều này có thể được ngăn chặn bằng cách duy trì nhiệt độ bên dưới gốc cây khoảng 10oC
Nhiệt độ trong phòng mọc rễ có thể từ 0.5oC, nhiệt độ này kiềm hãm sự phát triển hoàn toàn, đến 12oC hoặc 13oC. Nhiệt độ từ 12oC hoặc 13oC như trên là nhiệt độ tốt nhất cho sự phát triển mạnh mẽ của bộ rễ. Những hộp này sau đó được đem vào nhà kính khoảng 3 đến 4 tuần sau khi trồng
Những phần có thể nhìn thấy được của chồi cây nên nhú lên dài hơn 8cm đến 10cm trong giai đoạn này
Các bước trồng trọt
Sau khi các hộp này được đặt vào nhà kính, cần phải chú ý nhiều hơn đến việc tưới nước. Đất trong các hộp có chiều hướng mau khô hơn và do đó cần phải được tưới nước thường xuyên hơn. Đất cần phải được giữ ẩm nhẹ. Hệ thống tưới nhỏ giọt ví dụ như là “một hệ thống trực tuyến” được sử dụng sẽù có ích ở đây
Các bước trồng trọt khác không được đề cập, vì chúng gần giống những bước áp dụng trồng cây trực tiếp trong nhà kính
Trồng trọt bên ngoài
Hoa Lily có thể được trồng ở bên ngoài trong chu kì 1 năm hoặc nhiều năm. Tuy nhiên kết quảphụ thuộc rất lớn vào thời tiết, loại đất (đất nặng hơn thì sẽ tạo ra cây có chiều dài ngắn hơn) và loại cây được đề cập. Chọn thời điểm để giữ thời gian trồng Lily kéo dài hay không phụ thuộc vào loại đất (đất nhẹ làm cho củ phát triển rất hạn chế) cộng thêm là giá củ Lily. Chất lượng của loại cây có giá rẻ hơn thì giảm sút nên về mặt tài chính nên cần phải thay những củ cũ bằng củ mới hàng năm
Sự lựa chọn loại cây phu thuộc vào loại đất (đất nặng thì cây sẽ ngắn hơn và do đó nên sử dụng loại giống cây cao), loại cây nhạy cảm với bệnh Botrytis và nếu màn che được sử dụng trong suốt thời gian trồng trọt. Màn che làm cho cây trở nên cao hơn. Những loại cây thấp thì không phù hợp với việc trồng trọt bên ngoài.
Thời gian trồng
Thời điểm tốt nhất để trồng là từ mùa xuân trở về trước khi có rất ít ngày có sương giá vào ban đêm. Thời gian trồng trễ nhất phụ thuộc vào điều kiện khí hậu địa phương trong suốt thời gian trồng trọt. Ví dụ, việc thu hoạch cần phải được hoàn thành trước khi nhiệt độ trung bình trong 24 giờ của ngày giảm xuống dưới mức 11 oC đối với loại cây Asiatic và Longiflorum lai và dưới 13 oC đối với loại cây Oriental lai. Kinh nghiệm chỉ ra rằng nên trồng loại củ dự định cho mùa vụ kéo dài trong mùa xuân vì điều này có nghĩa là sẽ làm nâng cao chất lượng mùa màng trong năm thứ 2
Việc trồng trọt vào cuối mùa thu chỉ có thể được làm nếu củ không có nguy cơ bị những thiệt hại do sương giá trong mùa đông và không gặp vấn đề sương giá vào ban đêmkhi mà chúng bắt đầu đâm chồi lên vào mùa xuân. Trên đất khô, ngay cả một lượng sương gía nhỏ vào ban đêm (-1 oC hoặc là cao hơn) cũng có thể gây ra thiệt hại cho những cây Lily mới nhú lên. Do đó cần phải giữ cho đất ẩm và tưới nước cho cây Lily vào buổi tối trong suốt thời gian có sương giá. Những hư hại cũng có thể xuất hiện khi mà nhiệt độ hạ xuống dưới -5 oC dù cho có tưới nứơc
Phương pháp trồng trọt
Nên sử dụng loại củ có kích thước lớn (cho cây cao hơn) đối với loại cây không dễ bị cháy lá. Điều này cũng có thể áp dụng đối với những vụ trồng trọt dài ngày vì điều này sẽ duy trì chất lượng cành tốt trong suốt những năm tiếp theo. Nếu củ được trồng trong những tháng thời tiết ấm, thì sẽ có rất nhiều cơ may củ sẽ tạo ra được gấp đôi số lượng mũi trong năm tiếp theo vì những củ lớn hơn sẽ có khả năng tạo ra gấp đôi số lượng mũi. Những củ được trồng bên ngoài thì nên được trồng với lớp đất phía trên dày từ 10 đến 15 cm. Mật độ trồng phụ thuộc vào việc đất sẽ được sử dụng để trồng trọt trong bao nhiêu năm. Nếu chỉ được trồng trong một năm, mật độ trồng trọt có thể lớn hơn 10% và với những loại cây cao thì nên được trồng với mật độ thấp hơn từ 15% đến 20 % so với chỉ dẫn trong nhà kính trên loại cây trồng, cỡ củ, và thời gian trong năm
Các bước trồng trọt khác
Chất dinh dưỡng thì gần giống với đất trồng trọt trong nhà kính. Nếu phân hoá học không được dùng thông qua hệ thống tưới trong suốt mùa vụ thì nên tăng số lượng phân bón trên bề mặt hoặc là phân bón có độ phân huỷ chậm có thể được sử dụng để cung cấp lượng muối cần thiết cho đất.
Nếu có thể thì cây trồng nên được che mát trong suốt thời gian trồng để làm tăng chiều dài của cây và chất lượng mùa vụ. Cần phải chú ý đặc biệt đến việc kiểm soát bệnh Botrytis, bọ aphid và các bệnh do virut gây ra trong suốt mùa vụ
Đối với những cây trồng dài ngày, những loại cây khoẻ và có nhu cầu cao sẽ là nhân tố thiết yếu để thu được lợi nhuận. Nếu không thể đáp ứng được những nhân tố này thì không nên tiếp tục mùa vụ
Để biết thêm các bước trồng xem chương III và chương IV
Hoa Lily trồng chậu
Ngoài việc sản xuất hoa cắt cành, việc sản xuất hoa Lily trồng chậu để chưng trong nhà trong vườn hoặc trên hành lang là một phương án có thể thực hiện được. Cho đến bây giờ thì những loại cây Lily có chiều dài ngắn vẫn được sử dụng cho mục đích này. Bằng cách sử dụng hoá chất điều chỉnh như là paclobutrazol (Bonzi) và ancymidol (Reducymol) kết hợp với nước tưới lên chậu, phun lên láhoặc là ngâm củ vào, Lily sẽ ngắn với độ dài của cành từ 30 cm đến 40 cm. Tuy nhiên kết quả thì rất khác nhau phụ thuộc vào số lượng lớn các nhân tố như là thời gian phát triển, chất nền được sử dụng, nhiệt độ trong quá trình trọt và chất lượng cây . Ngày nay, về mặt di truyền học thì có rât nhiều loại Lily ngắn với màu sắc đa dạng để trồng liên tục và không cần phải sử dụng chất điều chỉnh. Cây trồng trong chậu thì tương tự cây dùng để cắt cành. Những bước trồng trọt thì được thực hiện như sau
### ### ### Số lượng củ trên chậu ### Số lượng nụ trên chậu ### ### 1 củ/ chậu ### ### Asiatic laiOriental lai
Star Gazer
Longiflorum lai
### 14-16 và 16-1816-18 và 18-20
14-16 và 16-18
14-16 và 16-18
### 5-74-5
3-5
3-4
### ### 3 củ/ chậu ### ### Asiatic laiOriental lai
Star Gazer
Longiflorum lai
### 11-12,12-14 và 14-1612-14 và 14-16
12-14 và 14-16
12-14 và 14-16
### 10-205-10
6-10
6-10
### ### 5 củ/chậu ### ### Asiatic laiOriental lai
Star Gazer
### 14-16 và 16-1814-16 và 16-18
14-16 và 16-18
### 25-3510-25
15-25
### Longiflorum lai ### 14-16 và 16-18 ### 15-20 ### ### ***Phương pháp trồng***Có thể sử dụng củ có kích thước khác nhau đối với Lily trồng trong chậu, những củ phù hợp nhất được liệt kê bên dưới trong bảng dưới, mặc dù điều này thì phụ thuộc vào số lượng lá của mỗi loại cây. Thêm vào đó, bảng trên so sánh các nhóm Lily khác nhau và số lượng củ cần thiết đối với mỗi chậu. Kích thước củ cần được chọn lựa cần phải đáp ứng được số lượng nụ tối thiểu trên mỗi chậu, cũng được liệt kê trong bảng. Bảng 5 chỉ ra kích thước củ cần thiết trong mỗi chậu đối với việc trồng 1, 3 hoặc 5 củ trong mỗi chậu
Bảng 6 Kích thước củ phù hợp cho các loại kích thước chậu
### Kích thước chậu ### Số lượng củ/ chậu ### Số lượng củ (cm) ### 10 cm12 cm
13 cm
15 cm
17 cm
19 cm
### 11
3
3
3
5
### 12-1612+
12-14
12-16
14+
14+
### Củ có kích thước lớn hơn có thể được lựa chọn nếu củ có 2 mũi, củ được trồng vào mùa hè, loại Longiflorum lai trồng trong mùa thu, và củ được trồng với sự trợ giúp để có thể hấp thụ ánh sáng.Chất nền được sử dụng tốt nhất cho việc trồng trọt ở trong chậu là đất không có chứa mầm bệnh, có khả năng giữ ẩm, đất có độ nhẹ trung bình với độ pH từ 6 đến 7. Hỗn hợp đất dùng trong chậu (xem Trồng cây trong chậu, chất nền) được cung cấp với 30% cát hoặc là đá (không chứa Flo) rất phù hợp để trồng cây trong chậu. Thêm vào một hỗn hợp để phủ lên bề mặt với từ 1 đến 1.5 kg Osmocote 14-14-14 và 1 đến 2 kg Kali carbonat- magie trên mỗi m3 đất. Củ nên được trồng ở đáy chậu trên lớp phân trộn 1 cm. Nếu có 2 hoặc nhiều hơn 2 củ được trồng trong một chậu, mũi của củ cần phải được đặt đối diện với mặt ngoài của chậu. Phủ lên bề mặt chậu với đất. Sau khi đã được trồng cần phải chắc chắn rằng hỗn hợp chất nền hoàn toàn có được độ ẩm.
Các bước trồng trọt
Cần phải giữ chất nền trong chậu được ẩm. Có thể xuất hiện nguy cơ bị vàng lá trong suốt thời gian phát triển. Điều này có thể gây ra bởi do thể trạng của cây, tình trạng thiếu ánh sáng ( quá nhiều chậu trên một m2 đất), đối với cây phát triển dưới điều kiện quá ẩm, hoặc là bị bệnh Pythium
Đối với thời tiết lý tưởng trong nhà kính, bạn nên tham khảo ở chương nói về hoa Lily cắt cành. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng bằng cách tăng nhiệt độ vào ban đêm cao hơn ban ngày chúng ta có thể tạo ra cây Lily có độ dài thấp. Phương pháp này được gọi là Dif-method. Nếu có thể, nhiệt độ ban ngày nên được giữ thấp hơn nhiệt độ ban đêm. Làm giảm nhiệt độ ban ngày trong suốt 2 tiếng đồng hồ sau khi mặt trời mọc so với sự giảm nhiệt độ trong suốt thời gian kết thúc của ngày có một hiệu quả rất lớn đối với sự phát triển chiều daì của cây (giúp giảm chiều dài của cành cây). Khi áp dụng kĩ thuật này, bạn cần phải nhận thấy rằng đối với một cái cây thì một ngày bắt đầu từ lúc mặt trời mọc và kết thúc lúc mặt trời lặn nên hiệu quả của việc thay đổi thời tiết cũng nên được xem xét.
Thu hoạch và xử lý sau khi thu hoạch
Lily trồng chậu được đem bán khi nụ hoa đã bắt đầu có đủ màu. Thời gian phân phối nên được giữ càng ngắn càng tốt để không bị tình trạng rụng nụ gây ra do tình trạng thiếu ánh sáng. Không nên vận chuyển Lily trong giai đoạn sớm hơn bởi vì các tổn thương do thiếu ánh sáng có thể tăng lên. Để đảm bảo cho các chậu hoa Lily có hình dáng bên ngoài đẹp, điều quan trọng là cần phải làm sạch chậu Lily trước khi vận chuyển và cần phải cung cấp đủ nước cho chậu Lily. Nếu cần thiết thì có thể hái đi những lá đã ngả vàng. Dán lên chậu một nhãn có hình của sản phẩm và những ghi chú cho khách hàng và cần phải chắc chắn là chậu Lily được trang trí với bao bì bên ngoài thật thu hút.
Tránh bảo quản chậu Lily trong kho bảo quản lạnh, nếu cần thiết phải bảo quản trong kho lạnh cần phải chắc chắn rằng thời gian bảo quản phải càng ngắn càng tốt. Nhiệt độ tối thiểu trong kho lạnh và trong suốt quá trình bảo quản là +5oC. Đối với loại Asiatic lai thì có thể ở nhiệt độ +3 oC
Mặc dù nhiệt độ nói trên không làm ngừng sự phát triển của hoa, nhưng nếu bảo quản ở nhiệt độ thấp hơn có thể gây ra việc cánh hoa nở không đủ lớn khi nó tới tay khách hàng