TT - Sau khi Tuổi Trẻ Online ngày 25-6 đưa thông tin “Bộ Xây dựng đồng ý tách Đà Lạt khỏi Lâm Đồng”, đã có rất nhiều phản hồi chia làm hai chiều ủng hộ và không ủng hộ quyết định này.

Khu trung tâm Đà Lạt hiện rất ít cây xanh, công trình cao tầng thì liên tục mọc lên - Ảnh: Hồ Khải Nhiên

Khôi phục cảnh quan môi trường thắng cảnh ở Đà Lạt

Đó là ý kiến chỉ đạo của ông Huỳnh Phong Tranh, bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng, tại buổi làm việc với lãnh đạo TP Đà Lạt cuối tuần qua. Ông Huỳnh Phong Tranh yêu cầu UBND tỉnh, TP Đà Lạt và các cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra tất cả các danh lam thắng cảnh trên địa bàn, đồng thời tìm cách khôi phục những nơi bị xuống cấp để thu hút du khách trong và ngoài nước.
Hiện nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng ở Đà Lạt từ hơn nửa thế kỷ qua đang bị xâm hại nghiêm trọng về cảnh quan môi trường như thác Cam Ly bị ô nhiễm nặng nên luôn bốc mùi hôi thối, nhất là vào mùa khô, hồ Than Thở bị thu hẹp dần và nước hồ đỏ quạch do bồi lắng, còn cây xanh ở thung lũng Tình Yêu bị chặt phá tan tành... khiến nhiều du khách nản lòng.
Nhất Hùng
*** Mất nhiều** Đà Lạt sở dĩ nổi tiếng vì đây là thành phố nên thơ với một đô thị nhỏ e ấp giữa đại ngàn trùng điệp, với những đồi thông bạt ngàn “phố trong rừng, rừng trong phố” đem lại cho Đà Lạt khí hậu mát mẻ, cảnh quan hữu tình, đô thị thanh bình, ít ồn ào giống như một “đại resort”.
Những năm gần đây, đô thị hóa ào ạt mất kiểm soát đã làm biến dạng Đà Lạt. Các đồi thông bị khai tử, địa hình tự nhiên bị đào bới vô tội vạ, những ngôi nhà ống vô hồn trơ trẽn, kệch cỡm xuất hiện ngày càng nhiều. Khi trở thành TP trực thuộc trung ương sẽ kích thích Đà Lạt đô thị hóa mạnh mẽ, hậu quả của nó ai cũng hiểu.
TRẦN VĂN HỌC
*** Lãng phí không cần thiết**
Chúng ta vẫn luôn loay hoay với bài toán “tách ra nhập vào”, vừa gây tốn kém, lãng phí về tiền của vừa lãng phí tài nguyên “trí tuệ’’. Đà Lạt thuộc Lâm Đồng xưa nay vẫn nổi tiếng, trực thuộc trung ương liệu có nổi tiếng hơn?
Trở thành TP trực thuộc trung ương, lại phải thành lập bộ máy mới từ TP đến tận cơ sở. Tôi kiến nghị Nhà nước nên cân nhắc thấu đáo trước khi quyết định vấn đề này. Những năm gần đây với chủ trương cải cách hành chính, tinh giản bộ máy, chúng ta đã thực hiện “tách ra nhập vào’’ nhưng bộ máy vẫn cồng kềnh. Cần có tầm nhìn xa và vì dân một cách thiết thực, hiệu quả hơn.
VINH HIEN
*** Nên quản lý tốt hơn thay vì bàn cách tách Đà Lạt**
Tôi thiết nghĩ các cơ quan có thẩm quyền nên nghĩ cách phát huy vị trí và tiềm năng của Đà Lạt để làm sao thành một TP du lịch có ý nghĩa hơn rất nhiều so với việc tốn nhiều công sức và tiền của, cơ chế để tách Đà Lạt ra khỏi tỉnh Lâm Đồng.
Quan trọng là cách làm của chúng ta, kiến trúc thượng tầng đi đôi với cơ sở hạ tầng để phát huy hết thế mạnh của từng vùng miền không chỉ riêng Đà Lạt mà của cả nước.
XUÂN HUY
*** Thành phố thuộc tỉnh vẫn phát triển tốt**
Canada là đất nước rộng lớn thứ hai thế giới mà chỉ có 13 tỉnh và vùng lãnh thổ. Nước này không hề có khái niệm TP trực thuộc trung ương. Các TP lớn như Vancouver (tỉnh British Columbia), Toronto (tỉnh Ontario), Montréal (tỉnh Québec) vẫn phát triển tốt (Canada có 33 triệu dân).
Tương tự, Nhật Bản không có TP trực thuộc trung ương nào ngoại trừ Tokyo với tư cách thủ đô. Ngay cạnh bên là Trung Quốc đông dân nhất thế giới và diện tích thứ tư thế giới cũng chỉ có 22 tỉnh, năm khu tự trị và bốn TP trực thuộc trung ương (Việt Nam có năm). Những TP thuộc tỉnh như Quảng Châu (tỉnh Quảng Đông), Thành Đô (tỉnh Tứ Xuyên), Tây An (tỉnh Sơn Tây)... cũng không vì thế mà kém phát triển. Hàn Quốc chỉ có 16 đơn vị hành chính cấp tỉnh cho dân số hơn phân nửa Việt Nam (50 triệu người). Trong khi tổng số đơn vị hành chính cấp tỉnh của ta là 63 tỉnh, TP.
Chỉ cần nhìn vào các nước này sẽ biết ngay nhu cầu chia tách có thật sự cần thiết cho việc phát triển hay không. Hơn nữa, việc chia tách này dường như đi ngược lại chủ trương tinh giản bộ máy hành chính của Đảng và Nhà nước. Nếu chỉ vì mục tiêu phát triển của riêng một địa phương mà tách chỗ đó ra thành TP trực thuộc trung ương thì rồi đây Nha Trang sẽ “chia tay” Khánh Hòa, Vinh sẽ bỏ lại sau lưng Nghệ An và Vũng Tàu sẽ “dứt áo” với Bà Rịa hay sao?
N.T.ĐÔN

Hướng đi đúng

Việc tách Đà Lạt ra khỏi Lâm Đồng hay như những TP nhỏ, có tiềm năng ra khỏi tỉnh là một hướng đi đúng. Điều này giúp cả TP đó và tỉnh được tách ra phát triển nhanh hơn. TP trực thuộc trung ương sẽ có nhiều lợi thế hơn trong việc xin Nhà nước các khoản đầu tư phát triển...
Về phía tỉnh được tách ra, các nguồn đầu tư sẽ được phân bổ lại vào những thị xã, thị trấn... để các khu vực này phát triển, thay vì cứ đổ tiền vào TP Đà Lạt. Việc không tách kéo dài thì tất cả các vùng còn lại của Lâm Đồng rất khó có những khoản đầu tư lớn. Do đó, một TP nhỏ nào đó một khi đã có tiềm năng tốt thì nên tách ra.
DOTANPHAP
*** Quyết định sáng suốt**
Lẽ ra phải làm việc này từ lâu rồi. Đà Lạt có đặc thù riêng về kinh tế du lịch, phải có cách phát triển độc lập riêng có của mình, không thể để Đà Lạt khoác chiếc áo Lâm Đồng quá chật trên người nữa.
MỸ TÂM
*** Bài học từ Đà Nẵng**
Đà Lạt là TP điểm về du lịch trong cả nước, việc tách TP Đà Lạt ra khỏi Lâm Đồng để đơn vị hành chính mới này có thể hướng trọng tâm về việc phát triển kinh tế du lịch có lẽ hợp lý hơn thay vì phát triển chậm rãi cùng tốc độ tăng trưởng kinh tế toàn tỉnh. Tại sao ta không tách biệt ra để cho nó tự bứt phá mà phải kìm hãm tốc độ phát triển của nó, như trường hợp TP Đà Nẵng tách ra từ tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng.
THIÊN PHẠM

** (Dân Việt) - Từ ngày 1 đến 20 tháng 7, thí sinh đi thi ĐH, CĐ trên các tuyến phục vụ của Tổng Công ty xe khách Phương Trang, từ Đà Nẵng đến Cà Mau, được giảm 50% giá vé cả lượt đi và lượt về.**

Ví dụ, vé giường nằm Nha Trang đi TP.HCM thông thường là 190.000 đồng/vé, thí sinh chỉ phải trả 95.000 đồng/vé; vé ngồi Nha Trang đi Đà Lạt thông thường là 110.000 đồng/vé, thí sinh chỉ phải trả 55.000 đồng/vé mà vẫn hưởng bảo hiểm ngang vé thông thường.

Để hưởng ưu đãi trên, thí sinh phải nộp bản photocopy giấy báo thi và CMND. Ông Lê Ngọc Hải - Giám đốc Chi nhánh Nha Trang của Phương Trang cho biết những thông tin trên vào sáng 26.6.
Thu Trang

** (Dân Việt) - Đà Lạt 21.6.2011: Một bà chủ trang trại 2 ha ở Đà Lạt than với tôi rằng năm nay không hiểu sao rau quả rớt giá, chỉ còn một ngàn đồng mỗi cái bắp cải, tức bằng nửa chén chè vỉa hè ở Hà Nội hay một điếu thuốc lá hiệu Con Mèo!**

Dân trồng rau chỉ chặt những bắp to, bắp nhỏ bỏ lại. Lũ lượt người đi mót mang về cho heo ăn, những cái bắp cải mơn mởn, ngon lành này ở Sài Gòn hay các tỉnh miền Trung người nghèo không dám mơ tới trong thời bão giá. Khoai tây năm nay cũng không khá hơn. Từ 15, 16 ngàn xuống còn 10, 12 ngàn một ki-lô.
Thì ra cái lý luận “nước nổi thuyền cũng nổi”, nông dân có sản vật trong tay lo gì lạm phát 15 hay 20%, mua đắt thì bán đắt cũng không được thực tế chứng minh là đúng nữa rồi! Nông dân cũng méo mặt với lạm phát.
Thương lái Trung Quốc sang vét hàng làm nông sản ở thành phố, nhất là thịt heo tăng giá vùn vụt, khan hiếm. Người tiêu dùng nghèo lãnh đủ, lo chuyện thịt thà đã quá sức, đành nhịn rau nên rau ế chăng?
Cũng không phải thế! Giá rau ở Sài Gòn vẫn chát chúa với người nghèo. Rau chỉ rẻ mạt ở nơi làm ra nó. Có một quy luật bí ẩn gì đó chi phối mà mọi gánh nặng như đổ cả lên đầu người nông dân sản xuất, liệu các nhà kinh tế có chú ý, có suy nghĩ và tìm được lối ra cho họ không?
Hàng hóa rẻ, nhất là thực phẩm mà rẻ là phúc cho bàn dân thiên hạ. Nhưng rẻ ở gốc, cực đắt trên ngọn là đại họa cho xã hội và mọi nền kinh tế. Bởi vì, như vậy là “cốc mò cho con cò nó xơi”, đám trung gian gồm cả người trong nước lẫn ngoài nước ăn đẫm. Họ rung đùi ngồi hưởng cho đến bao giờ mà không nghĩ rằng đến lúc nào đó, con cốc nó đói ăn, nó không chịu mò nữa, nông dân bỏ ruộng đất vì làm ăn không có lời thì cả cốc lẫn cò đều khốn đốn.
Hãy tưởng tượng một ngày nào đó nông dân Đà Lạt hạn chế hay bỏ đất trồng rau thì cả miền Trung và đồng bằng miền Đông, miền Tây Nam Bộ ăn rau gì?
Tính sao cho nông dân về khoản chi phí trung gian, hỡi các nhà “vĩ mô”?
Nguyễn Quang Thân

** - Nhiều khách du lịch đến tham quan nghỉ dưỡng tại Dinh II (Dinh Toàn Quyền) Đà Lạt đều có thắc mắc về một hiện vật cổ quý giá được cho là của vua Bảo Đại mang từ Huế vào Đà Lạt, làm quà tặng cho toàn quyền Đông Dương nhân dịp khánh thành Dinh II. Đó chính là bức bình phong cổ, có nhiều họa tiết mang phong cách của chốn đế đô cung thất hoàng triều. **

Tuy nhiên, cho đến nay người ta vẫn chưa dám khẳng định chắc chắn về xuất xứ của tấm bình phong này. Rất nhiều lời đồn thổi về việc nó đã xuất hiện ở đây từ khi nào và như thế nào. Bản thân nội dung của tấm bình phong cũng có nhiều bí mật mà không phải ai cũng biết.

Được chế tác từ nhiều loại danh mộc quý hiếm

Tấm bình phong cổ này được chế tác từ nhiều loai danh mộc quý hiếm. Nó được ghép bởi 10 tấm ván, mỗi tấm rộng 45cm, chiều cao 3m. Đây là loại bình phong theo dạng hình chữ nhật ghép lại với nhau bằng bản lề. Loại này có chân, khi di chuyển có thể di chuyển cục bộ từng phần hoặc có thể tháo rời ra để tiện vận chuyển.

                         [![](http://bee.net.vn/dataimages/201106/original/images725097_1.jpg)](http://bee.net.vn/dataimages/201106/original/images725097_1.jpg)                               Bức bình phong được làm từ  nhiều loại danh mộc                

Bức bình phong được trang trí hoa văn, họa tiết cầu kỳ và tinh xảo ẩn chứa diện mạo nghệ thuật cung đình Việt Nam. Theo nhiều học giả, nó được vua Bảo Đại mang từ Đại nội Huế về tặng cho toàn quyền Đông Dương nhân dịp khánh thành Dinh II. Thế nhưng, theo nhiều người khác, chính Ngô Đình Nhu lúc đương quyền, khi lưu trú ở Dinh II đã cho lấy bức bình phong từ Huế vào để trang trí theo truyền thống văn hóa Đông phương.

Bức thư pháp quý hiếm

Bức bình phong này là một bức thư pháp quý hiếm, trên đó chạm 22 bài thơ khắc bằng đủ thể loại chữ Hán: Chân, hành, thảo, lệ, triện, trong đó có 12 bài thơ ngự chế của vua Tự Đức và 2 bài của Tùng Thiện Vương Miên Thẩm, ba bài của Bùi Văn Mạc, 1 bài của vua Lê Thánh Tông. Như vậy là ngoài việc được làm từ những tấm gỗ quý, được trang trí hoa văn họa tiết cầu kỳ ra còn có sự hiện diện của những bậc văn nhân nổi tiếng hay chữ giỏi thơ văn. Nhiều bài thơ được khắc theo hình chiếc quạt giấy và khắc rất tinh xảo bằng các thể loại chữ khác nhau. Tất cả đã thể hiện sự cầu kỳ trong trang trí cũng như thể hiện nghệ thuật thư họa độc đáo của chốn cung thất hoàng triều.

                         ![](http://bee.net.vn/dataimages/201106/original/images725098_2.jpg)                               Các bài thơ được chạm khắc rất cầu kỳ                

22 bài thơ trên bức bình phong này được các thợ điêu khắc nổi tiếng như Hương Nham, Tô Giang chính tay khắc lên. Việc được giao nhiệm vụ khắc những bài thơ ngự chế cũng của các tác giả nổi tiếng là một công việc rất vinh hạnh. Các nhà điêu khắc đã khéo léo vận dụng nghệ thuật thư họa để trang trí cho mỗi bài thơ có một vẻ khác nhau, có thần thái linh hồn để tạo nên một bức bình phong vừa mang tính độc đáo vừa mang tính nhân văn.

Bức bình phong này có từ thế kỷ XIX, thời vua Tự Đức. Theo nhiều nhà nghiên cứu văn hóa, bức bình phong này có lẽ là làm để tặng cho vua Tự Đức, đặt trong hoàng cung hoặc thủ phòng làm việc của vua.

Trong lịch sử, những nơi nào nổi tiếng, hay địa danh quan trọng sẽ được các vua lên thăm và đề thơ. Chẳng hạn, vua Lê Thánh Tông có đề thơ ở Động Hồ Công, Thanh Hóa; Rồi các lăng tẩm của các vua triều Nguyễn cũng được khắc những bài thơ để ca ngợi công đức như làm rạng rỡ cơ nghiệp trị vì của mình. Từ đó, với những gì đang hiện hữu trên bức cổ vật này, có thể thấy đây là một cổ vật rất quý.

                                      Theo ông Đinh Bá Quang,  nguyên trưởng phòng quản lý di tích Sở Văn hóa - Thể thao  & Du lịch  Lâm Đồng, bức bình phong này là một cổ vật có giá trị bởi nó là quà  tặng của vua Bảo Đại cho Toàn quyền Đông Dương. Đây là bức bình phong có  từ thời vua Tự Đức và lại được khắc các bài thơ chữ Hán của các văn  nhân nổi tiếng một thời. Vì vậy, ngoài ý nghĩa lịch sử ra nó còn có ý  nghĩa như là một cách để truyền bá văn hóa phương đông và văn hóa chốn  cung đình Việt Nam với quốc tế.
         
        Còn TS Nguyễn Văn Hoa,  nhà  nghiên cứu văn hóa, hội viên Hội Nhà văn Hà Nội cho biết, bình  phong thường được sử dụng trong việc tính phong thủy cho gia trạch cũng  như một phần để trang trí cho những ngôi nhà cổ.
          
         Việc bố trí bình phong tại  các ngôi nhà của người Việt vốn chịu ảnh hưởng rất sâu sắc của văn minh  Trung Hoa và các học thuyết phong thuỷ nên cũng từ rất sớm, chiếc bình  phong đã trở thành một bộ phận không thể thiếu trong ngôi nhà của họ.  Người Việt đã phát triển quan niệm về chiếc bình phong phong phú, đa  dạng lên nhiều. Nói chung bình phong cốt để che kín ngôi nhà cho ấm cúng  và ngăn chặn gió độc, hay để ngăn chặn những thứ khí chẳng lành phát ra  từ những vật lạ phía trước nhà, nên việc dựng bình phong không theo quy  chuẩn và kích thước cố định.
          
         Về tấm bình phong đặt tại  dinh II Đà Lạt chắc chắn là bảo vật của cung đình Huế, thời vua Tự Đức.  Nó được trang trí cầu kỳ, tinh xảo. Đây là loại bình phong đặt trong thư  phòng. Chính vì vậy, nó có nhiều giá trị cho việc nghiên cứu văn hóa  cũng như thơ văn của vua Tự Đức và một số văn nhân nổi tiếng như Tùng  Thiện Vương, Tuy Lý Vương.

**Huy Khuyến - Lê Thảo **

TP - Điểm dừng chân cuối cùng của chương trình giao lưu với ca sỹ nổi tiếng trong tháng 6 dành cho Quang Dũng với Thành phố có em tối nay tại Café sách Phương Nam Đà Lạt (18 – 20 khu Hòa Bình, TP Đà Lạt).

                       ![](http://www.tienphong.vn/ImageHandler.ashx?ThumbnailID=98444&Width=400)                 Trong chương trình này, Quang Dũng sẽ hát các ca khúc  nổi tiếng về Đà Lạt: Đà Lạt lập đông (Thế Hiển), Thành phố mưa bay (Bằng  Giang); cùng các ca khúc nổi tiếng của Trịnh Công Sơn, Ngô Thụy Miên,  Diệu Hương, Vũ Quốc Việt.
         Đ.T.T

**(TNO) Ban tổ chức Festival hoa Đà Lạt 2012 cho biết, từ ngày 30.12.2011 - 3.1.2012, tại TP Đà Lạt (Lâm Đồng) diễn ra Festival hoa với chủ đề “Đà Lạt, thành phố Festival hoa”. **
Dự kiến Festival hoa 2012 có 9 chương trình chính gồm: những không gian hoa; trưng bày, triển lãm hoa quốc tế; triển lãm, diễu hành xe hoa đường phố; lễ khai mạc; phiên chợ hoa - lễ hội ẩm thực hoa Đà Lạt; lễ hội đường phố “hoa và ánh sáng”; không gian hoa đẹp; hội thảo khoa học về hoa; đêm hội rượu vang.
Ông Nguyễn Vũ Hoàng - Tổng đạo diễn chương trình Festival hoa Đà Lạt 2012 cho biết, điểm nhấn và mới lạ của Festival hoa lần này tập trung vào 2 chương trình: lễ hội đường phố “hoa và ánh sáng” (do Trung tâm Văn hóa tỉnh - Công ty cà phê Event làm chủ chương trình) và không gian hoa đẹp (do Hiệp hội hoa Đà Lạt làm chủ chương trình).

Festival hoa Đà Lạt 2010 - một góc không gian hoa bên hồ Xuân Hương
Lễ hội đường phố “hoa và ánh sáng” diễn ra tại khu vực xung quanh khu Hòa Bình (Đà Lạt) trên diện tích gần 3.500m2; hình thức tổ chức là lễ hội đường phố kết hợp 3 yếu tố: ánh sáng, nghệ thuật đường phố và trang trí hoa.
Theo ông Hoàng, khi lễ hội diễn ra, xung quanh khu Hòa Bình được trang trí bằng những “cụm hoa dù” làm từ những chiếc dù đi mưa, được kết đèn led và treo cao thấp trong khoảng không từ 8-10m, tạo cho không gian này ban ngày sẽ giống như những bông hoa trong nắng, ban đêm lộng lẫy như những mảng hoa đăng.
Trong khu vực này sẽ có sân khấu hoa và nghệ thuật đường phố; showroom hoa; biểu diễn nghệ thuật cắm hoa; triển lãm tác phẩm nhiếp ảnh nổi tiếng về Đà Lạt; vũ điệu samba hoa đường phố, dance spost, hiphop; giới thiệu, biểu diễn nghề thủ công truyền thống…
Chương trình “không gian hoa đẹp” sẽ được đầu tư bài bản tại khu vực sân golf Đà Lạt (phía hồ Xuân Hương) trên diện tích khoảng 2 ha. Theo Hiệp hội hoa Đà Lạt, các công trình, không gian ở đây đều mới, ấn tượng so với các kỳ Festival hoa trước và có thể phục vụ cho Xuân Nhâm Thìn 2012. Khu vực này sẽ có đồi hoa hoài niệm Đà Lạt, tiểu cảnh hoa và những kiến trúc tiêu biểu của 5 châu lục, triển lãm hoa tulip lớn nhất từ trước đến nay, triển lãm hoa Đà Lạt chất lượng quốc tế...
Cũng theo ông Nguyễn Vũ Hoàng, ngoài những chương trình chính, dự kiến còn có 9 chương trình hưởng ứng và tất cả gần như mới lạ so với trước và được diễn ra tại nhiều địa điểm ở TP Đà Lạt và H.Lạc Dương.

Triển lãm, trưng bày hoa tại Festival hoa Đà Lạt 2010 thu hút đông đảo du khách đến thưởng lãm
Những chương trình này gồm có: đường hoa Romance Palace; du lịch hoa; ngày chủ nhật hoa; ngày hội vẽ dù hoa; ngày hội Langbiang; hội chợ triển lãm làng nghề Việt Nam; đêm hội các vũ điệu đường phố; chương trình nghệ thuật mừng năm mới 2012 “Đà Lạt tình xuân”; giải golf mở rộng.
Trong chương trình ngày hội Langbiang tại H.Lạc Dương, ngoài cuộc thi leo núi chinh phục Langbiang và biểu diễn dù lượn sẽ kết hợp tổ chức lễ hội cồng chiêng và ẩm thực Nam Tây nguyên.
Ban tổ chức Festival hoa Đà Lạt 2012 đang đề nghị các chủ chương trình chính khẩn trương xây dựng kế hoạch chi tiết gửi Sở VH-TT-DL để tổng hợp, thẩm định trình Ban tổ chức phê duyệt. Đồng thời đề nghị Tiểu ban vận động tài trợ sớm triển khai tổ chức vận động tài trợ để có nguồn kinh phí triển khai thực hiện các chương trình trong Festival hoa. Dự kiến kinh phí tổ chức Festival hoa Đà Lạt 2012 khoảng 17 tỉ đồng; trong đó ngân sách chi khoảng 5 tỉ đồng, còn lại vận động tài trợ.
Gia Bình

**Báo Thanh Niên ngày 20.6 phản ánh trường hợp anh Nguyễn Duy Hải (31 tuổi, ở P.3, TP Đà Lạt, Lâm Đồng) mang trên mình khối u nặng hơn 80 kg trong nhiều năm qua, chỉ nằm một chỗ, không thể đi lại. **
Ngày 24.6, đoàn công tác của Bệnh viện Ung bướu TP.HCM do bác sĩ, Giám đốc Lê Hoàng Minh dẫn đầu, đã đến Đà Lạt thăm và khám bệnh cho anh Hải (ảnh).
Bác sĩ Bùi Chí Viết, Trưởng khoa Ngoại 2, cho biết: anh Hải mắc bệnh von reckling hausen, rất hiếm gặp và có tính di truyền. Mẹ anh Hải là bà Nguyễn Thị Cho Con (61 tuổi) cũng đang mắc căn bệnh này, nhưng bệnh lý thể lặn. Do anh Hải nằm một chỗ nhiều năm nên cột sống bị vẹo, xương chậu biến dạng. Hướng điều trị là đưa anh Hải về Bệnh viện Ung bướu TP.HCM để làm các xét nghiệm, siêu âm tim... Sau đó, các bác sĩ sẽ hội chẩn qua hình ảnh chụp X-quang, cắt lớp điện toán để đưa ra phương án phẫu thuật tốt nhất.

Bác sĩ Lê Hoàng Minh cho biết, Bệnh viện Ung bướu TP.HCM sẽ nhận điều trị, phẫu thuật miễn phí 100% cho anh Hải. Tuy nhiên, anh Hải rất cần sự động viên tinh thần và vật chất của những nhà hảo tâm, để anh có thể vượt qua đợt phẫu thuật kéo dài trong nhiều tháng sắp tới.
Tin, ảnh: Lâm Viên

Khảo sát thực địa tại nhà hàng Tâm Châu ở huyện Bảo Lâm, Lâm Đồng, để tìm nguyên nhân khiến gần 500 du khách Đà Lạt bị ngộ độc, cơ quan chức năng xác định nước giếng khoan ở đây đã nhiễm bẩn do vi khuẩn.

Cuối tuần qua, Sở y tế Lâm Đồng phối hợp với Cục an toàn vệ sinh thực phẩm, Viện vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên tiến hành khảo sát điều tra thực địa tại nhà hàng Tâm Châu để khoanh vùng dịch tễ. Xác định ban đầu, nguồn nước tại nhà hàng này là từ giếng khoan đã bị nhiễm bẩn.
Theo Chánh thanh tra Sở Y tế Lâm Đồng, bác sĩ Võ Đông Phương, đoàn kiểm tra đã lấy hơn 30 mẫu thực phẩm tại nhà hàng Tâm Châu để đưa đi xét nghiệm và nuôi cấy. Kết quả sơ bộ cho thấy các mẫu nước đá, nước sinh hoạt, thực phẩm đều bị nhiễm vi khuẩn.
Tuy nhiên đại diện Chi cục an toàn vệ sinh thực phẩm Lâm Đồng cho rằng, nguồn nước tại nhà hàng Tâm Châu có thể không phải là thủ phạm duy nhất gây ra toàn bộ vụ ngộ độc của du khách tuần qua. Tình trạng ngộ độc xảy ra ở nhiều đoàn khách, quá trình ăn uống, nghỉ ngơi tại nhiều nơi nên khó xác định nhanh nguồn gây bệnh. Nhiều bệnh nhân trong hành trình đến và ở Đà Lạt, đã ăn uống tại hơn chục nhà hàng, quán ăn khác nhau.
Sở Y tế nhận định, có thể khách bị bệnh do thực phẩm từ nguồn nước ô nhiễm, chứ không phải ngộ độc thực phẩm thông thường. Dự kiến Sở Y tế sẽ có kết luận trong vài ngày tới. Trước mắt Sở Y tế đã yêu cầu nhà hàng Tâm Châu tạm ngưng hoạt động để tổng vệ sinh và khắc phục các nguyên nhân nhằm đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
Du khách Đà Lạt ngộ độc thực phẩm cấp cứu ở bệnh viện. Ảnh: Quốc Dũng
Trước đó để tìm hiểm nguyên nhân gây ngộ độc hàng trăm khách du lịch đến Đà Lạt, cơ quan chức năng tỉnh Lâm Đồng đã khoanh vùng điều tra một số nhà hàng, cơ sở ăn uống. Nghi vấn tập trung vào nhà hàng Tâm Châu, bởi có nhiều đoàn khách đã nghỉ ngơi, ăn uống tại đây, sau đó lên Đà Lạt thì có các triệu chứng ngộ độc thực phẩm.
Có hai đoàn khách ở Vĩnh Long và Tây Ninh đến Đà Lạt tham quan 4 ngày. Khi về ghé nhà hàng Tâm Châu ăn uống, đến nhà thì nhiều người cũng phải nhập viện.
Cơ quan chức năng Đà Lạt đã kiểm tra 12 khách sạn, nhà hàng có du khách bị ngộ độc. Nhiều cơ sở bị phạt hành chính do không đảm bảo các quy định, đặc biệt không lưu mẫu thực phẩm gây khó khăn trong truy xuất nguồn gốc gây ngộ độc để kịp thời khống chế.
Nhà hàng Tâm Châu hoạt động khoảng một năm nay, chủ yếu sử dụng nguồn nước từ giếng khoan để chế biến thức ăn. Nhà hàng chưa gửi mẫu đi kiểm tra chất lượng nguồn nước. Đây là điểm nhiều đoàn khách du lịch ở các tỉnh miền Đông, miền Tây Nam Bộ và TP HCM dừng chân nghỉ ngơi, ăn uống. Ước tính khoảng 2.000 lượt khách mỗi ngày, cao điểm có khi 3.000-4.000 người một ngày.
Quốc Dũng

(NLĐO) - Ngày 2-6, Bệnh viện Đa khoa Lâm Đồng cho biết ông Nguyễn Viết Chính (35 tuổi, ngụ phường 4, TP Đà Lạt), người bị đâm nhiều nhát thủng tim, gan, ruột đã qua cơn nguy kịch sau hơn 3 giờ được các bác sĩ phẫu thuật.

                      ![](http://nld.vcmedia.vn/Images/Uploaded/Share/2011/06/02/20737438892-dam-thung.jpg)

Ông Chính đang được chăm sóc trên giường bệnh

Trước đó, lúc 21 giờ ngày 1-6, ông Chính được người nhà đưa vào Bệnh viện Đa khoa Lâm Đồng trong tình trạng bất tỉnh do bị đâm nhiều nhát xuyên tim, thủng dạ dày, thủng ruột non, gan...

Sau 3 giờ thuật, các bác sĩ đã loại bỏ máu tụ và khâu vá những vết thương. Hiện tình trạng sức khỏe của ông Chính đang dần được hồi phục.

Theo người nhà ông Chính, ông bị một nhóm người dùng dao hành hung.

                      **Tin-ảnh: Th. Thảo**

Do mâu thuẫn từ trước nên sau giờ học chiều cuối tuần, Hiếu tìm Khang để nói chuyện. Trong lúc xô xát, sinh viên này rút dao đâm nạn nhân gục tại chỗ.

Vụ việc xảy ra tại khoa du lịch trường Cao đẳng nghề Đà Lạt trước sự chứng kiến của hàng chục sinh viên trường này. Huỳnh Minh Hiếu (sinh 1986), sinh viên khoa du lịch trường Cao đẳng nghề Đà Lạt mâu thuẫn với bạn học cùng khoa là Cao Minh Khang nên cuối giờ học hôm ấy tìm Khang để "nói chuyện".
Những nhân chứng kể lại, khi hai người chạm mặt nhau lập tức lao vào đấm đá túi bụi. Bất ngờ Hiếu rút dao đâm vào cổ Khang khiến bạn gục tại chỗ và được sinh viên cùng trường đưa đi cấp cứu.
Hiện Khang vẫn trong tình trạng sức khỏe yếu, hôn mê và mất nhiều máu. Các bác sĩ phòng cấp cứu Bệnh viện đa khoa Lâm Đồng cho biết, nạn nhân bị đứt động mạch vành ở cổ, đang được điều trị tích cực.
Công an thành phố Đà Lạt đã bắt khẩn cấp Hiếu để phục vụ điều tra.
Quốc Dũng

** (VEN) - Trung tâm Xúc tiến đầu tư thương mại và du lịch Lâm Đồng sẽ phối hợp với Công ty CP Xúc tiến thương mại và quảng cáo quốc tế (CIAT) tổ chức Hội chợ triển lãm thương mại, văn hoá du lịch - Đà Lạt 2011 từ ngày 16-22/6 tại Trung tâm Văn hóa thanh thiếu niên TP. Đà Lạt, Lâm Đồng. **

Hội chợ nhằm giới thiệu những sản phẩm văn hoá, du lịch, những sản phẩm chủ lực, những thương hiệu uy tín, chất lượng cao của địa phương và các tỉnh thành bạn nhằm phát triển xuất khẩu và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước, đặc biệt là giống cây trồng, các sản phẩm vật tư, sản phẩm cho nuôi trồng, chế biến nông nghiệp... Hội chợ cũng tạo điều kiện cho các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh có cơ hội giao lưu, hợp tác đầu tư, ký kết hợp đồng. Dự kiến có khoảng 200 gian hàng của các đơn vị sản xuất kinh doanh uy tín có sản phẩm chất lượng cao của các tỉnh, thành phố tham dự hội chợ.
Ngoài ra, trong khuôn khổ hội chợ còn có các hội nghị gặp gỡ, giao lưu giữa doanh nghiệp du lịch của các địa phương, Hội nghị xúc tiến quảng bá điểm đến du lịch Đà Lạt, Hội thi ẩm thực…/.
PL

** (Dân Việt) - Ngày 3.5, UBND tỉnh Lâm Đồng cho biết đã rút giấy phép 2 dự án của Công ty CP vốn Thái Thịnh trên địa bàn TP.Đà Lạt là dự án Công viên Bà Huyện Thanh Quan và dự án Trung tâm Văn hóa thể thao liên hợp Đà Lạt, với tổng vốn đầu tư gần 3.500 tỷ đồng.**

Trong đó, dự án Công viên Bà Huyện Thanh Quan (có tổng vốn gần 900 tỷ đồng) bị rút giấy phép hoàn toàn đối với hai khu B và C, còn khu A đang được xem xét. Riêng dự án Trung tâm Văn hóa thể thao liên hợp Đà Lạt (gần 2.600 tỷ đồng) bị rút giấy phép hoàn toàn.
Theo UBND tỉnh Lâm Đồng, mặc dầu đã được tạo điều kiện cao nhất nhưng sau hơn 3 năm triển khai, 2 dự án này hầu như không triển khai xây dựng gì.
V.K.D

**15h30 chiều 29/4, một xe tải chở đầy hoa từ Đà Lạt về TP HCM đã cán chết đôi nam nữ đi xe máy ngược chiều vào đường cao tốc Liên Khương - Prenn, Lâm Đồng. Hai người này dự định đi Đà Lạt chơi lễ 30/4. **

Theo biên bản hiện trường của cảnh sát giao thông, xe tải chở đầy hoa từ Đà Lạt về TP HCM, đang lưu thông trên đường cao tốc Liên Khương- Prenn thì gặp 2 chiếc xe máy đi ngược chiều.

Hiện trường vụ tai nạn giao thông làm chết 2 người trên đường cao tốc Liên Khương- Prenn, Lâm Đồng. Ảnh: *Quốc Dũng.

• Vì chở bông cúc khá nặng, lại đang lưu thông nhanh, khi gặp chướng ngại là 2 chiếc xe máy, tài xế xe tải đã xử lý đánh tay lái vào sát dãy phân cách của đường cao tốc. Tuy nhiên, do tốc độ cao và mặt đường cao tốc đoạn xảy ra tai nạn có chiều hướng nghiêng ra phía ngoài nên toàn bộ thân chiếc xe tải quay ngang, táng vào 2 xe máy của các nạn nhân.
  Trong số 3 nạn nhân đi trên 2 xe máy thì đôi nam nữ chết tại chỗ do bị vỡ đầu. Nạn nhân Nguyễn Văn Phùng cư trú tại xã Liên Hiệp huyện Đức Trọng bị thương nặng. Theo thông tin từ người nhà nạn nhân, ba người này từ TP HCM đang trên đường đến xã Liên Hiệp- Đức Trọng để đi chơi lễ 30/4.
  **Quốc Dũng **

**(ĐVO) Cựu đệ nhất phu nhân của chính quyền Ngô Đình Diệm, bà Trần Lệ Xuân, qua đời hôm 24/4 tại Rome, Italy, thọ 87 tuổi.
** Luật sư Trương Phú Thứ, người chấp bút cho cuốn hồi ký của bà Trần Lệ Xuân, cho biết bà qua đời khi các con và cháu nội ngoại quây quần bên giường bệnh.
Bà Trần Lệ Xuân và ông Ngô đình Nhu. Ảnh chụp tháng 7/1962.
Bà Trần Lệ Xuân (trái) và con gái Ngô Đình Lệ Thuỷ trên bìa tạp chí Life số ra ngày 11/10/1963. Bà Trần Lệ Xuân sinh tại Hà Nội, có mẹ là bà Thân Thị Nam Trân, là cháu ngoại của vua Đồng Khánh và em họ của vua Bảo Đại, cha là luật sư Trần Văn Chương. Lúc nhỏ, bà học trường Albert Sarraut ở Hà Nội, tốt nghiệp tú tài Pháp.

Thời trẻ bà Trần Lệ Xuân được coi là một trong những kiều nữ danh gia vọng tộc, đẹp nhất của Hà Nội. Khi là "Đệ nhất phu nhân" của chính quyền Sài Gòn, bà luôn được báo chí phương Tây săn đón, không chỉ vì sắc đẹp mà, thạo trôi chảy nhiều ngoại ngữ mà còn vì cách trả lời phỏng vấn "mạnh mẽ".

Năm 1943 bà kết hôn với Ngô Đình Nhu và cải đạo sang Công giáo, từ bỏ đạo Phật. Bà là dân biểu, chủ tịch Hội Phụ nữ Liên đới, thường được gọi là "Bà cố vấn", được xem là một gương mặt then chốt trong chính quyền

Do tổng thống Ngô Đình Diệm không có vợ nên bà được coi là Đệ nhất Phu nhân (First Lady) của chính quyền Sài Gòn từ 1955 -1963 vì ông Ngô Đình Diệm không lập gia đình. Bà có bốn người con, hai trai, hai gái, trong đó trưởng nữ Ngô Đình Lệ Thủy đã thiệt mạng năm 1968 trong một tai nạn giao thông ở Paris.

Sinh thời, phát biểu về sự tự thiêu của Hòa thượng Thích Quảng Đức của bà Trần Lệ Xuân "Vỗ tay hoan nghênh các vụ tự thiêu, nếu ai có thiếu xăng dầu thì tôi sẽ cho" và gọi vụ tự thiêu là "nướng sư" (I* would clap hands at seeing another monk barbecue show*) đã đổ thêm dầu vào lửa, dẫn đến cuộc đảo chính cuối năm 1963, chấm dứt nền "độc tài gia đình trị" của ông Ngô Đình Diệm ở Miền Nam.

Tháng 10/1963, Trần Lệ Xuân cùng con gái Ngô Đình Lệ Thủy đi Hoa Kỳ và Roma với dự định sẽ vạch trần âm mưu lật đổ của Tổng thống Kennedy và CIA trước công chúng Mỹ. Ngày 1/11/1963 Trần Lệ Xuân và con gái đang trú ngụ tại khách sạn sang trọng Wilshire Hotel ở Beverly Hill, California thì cuộc đảo chính xảy ra, chồng và anh chồng bà bị giết.

Là người phụ nữ "khuynh nước khuynh thành" một thời, song sau khi ông Nhu chết, bà sống một cuộc đời khá lặng lẽ. Lần cuối cùng bà xuất hiện trên báo chí là mùa xuân năm 1975. Theo bà kể lại: Dịp mùa xuân 1975, hệ thống Đài truyền thanh Mỹ, NBC có xin phỏng vấn 30 phút. Bà chấp nhận và đòi thù lao 10.000 USD và 2 vé máy bay khứ hồi hạng nhất Paris - Washington, để dẫn Lệ Quyên đi thăm ông bà ngoại, Trần Văn Chương.

Đó là lần duy nhất bà đi Mỹ và cũng là lần duy nhất bà xuất hiện trên truyền thông quốc tế sau năm 1963. Ngoài ra bà chưa từng gặp gỡ hoặc tiếp xúc với bất kỳ báo chí Việt ngữ dưới bất kỳ hình thức nào.

Bà Trần Lệ Xuân có nguyện vọng cuốn hồi ký của mình chỉ được phát hành sau khi bà qua đời.

                                    **Cuộc sống lặng lẽ của bà Trần Lệ Xuân ở hải ngoại
        **
        Vào tháng 3/2002, luật sư Trương Phú Thứ có sang Paris chơi,  và đã đến thăm bà quả phụ Ngô Đình Nhu, chụp được tấm ảnh của bà. Khi  về đến Hoa Kỳ, ông Thứ có viết một bài khá dài về bà.
         Luật sư Trương Phú Thứ cho biết: bà Nhu sống một mình  trong căn hộ của một tòa nhà mới xây gần tháp Eiffel. Bà có hai căn ở  tầng thứ 11, tại một khu vực đẹp và đắt tiền nhất Paris. Bà ở một căn,  căn còn lại cho thuê để sinh sống. Đó là nguồn thu nhập duy nhất, đủ để  sống, không cần nhờ vả đến các con. Bà sống ẩn dật, âm thầm lẻ loi, đến  mức cựu trung tướng quân đội Sài Gòn Trần Văn Trung, rất quen thuộc với  cộng đồng người Việt tại Paris, cũng tưởng bà Nhu đang sống ở Italia.
         Bà Nhu tuy đã ngoài 80, nhưng vẫn khỏe mạnh. Bà đi đứng  nhanh nhẹn, lưng thẳng, đôi mắt to và sáng. Căn nhà bà Nhu khá tầm  thường, với hai phòng ngủ và một phòng khách. Trên tường phòng khách còn  treo vài bức ảnh lớn của Ngô Đình Diệm, Ngô Đình Thục, Ngô Đình Nhu và  con gái lớn Ngô Đình Lệ Thủy. Bà Nhu bác bỏ tin đồn chuyện một người  Pháp giàu có biếu giám mục Thục số tiền lớn, sau đó ông cho bà để mua  căn hộ này. Rồi bà dành dụm thêm để mua căn nữa. Sự thật không phải thế.  Bà Nhu trực tiếp nhận được tiền từ một ân nhân ẩn danh. Sau đó bà nhờ  một cựu bộ trưởng thời De Gaulle giúp mua cho hai căn hộ này. 
         Trần Lệ Xuân nói: “Mấy thanh niên Việt Nam mới đến Pháp,  bơ vơ, tôi cho tạm trú ở căn hộ này, không lấy tiền nhà và điện nước.  Một thời gian sau, họ có thân nhân đón đi hay mua nhà riêng, tôi mới cho  một nhà ngoại giao Nhật thuê. Bà còn tiết lộ vị ân nhân đó chính là bà  Capici, một phụ nữ Italia từng nằm trong danh sách những người giàu nhất  thế giới. Bà Nhu chưa từng gặp mặt vị ân nhân này, và mãi 4 năm sau khi  bà này tạ thế, Trần Lệ Xuân mới biết rõ thân thế và sự nghiệp! 
         Trên bức tường ngăn phòng khách và nhà bếp, có treo bức  ảnh đen trắng “Biệt điện Trần Lệ Xuân” ở Đà Lạt. Bà không hề có ý định  trở về thăm Việt Nam. Khi nói về con cái, bà Nhu có vẻ hãnh diện. Con  trai lớn là Ngô Đình Trác, tốt nghiệp kỹ sư nông nghiệp, năm nay 57  tuổi, lấy vợ Italia, có 3 con trai, 1 gái. Bà Nhu khoe những đứa cháu  nội, con trai ông Trác: Ai cũng cao 1,8 mét, to lớn và rất đẹp trai. Vợ  ông Trác thuộc dòng dõi quý tộc, rất giàu có. Ông Trác chế tạo được  nhiều nông cụ thích hợp cho canh tác những mảnh đất nhỏ. Gia đình ông có  một biệt thự to và đẹp ở nội thành La Mã, có dáng dấp như một tu viện  cổ. Bà Nhu từng ở đây nhiều năm, khiến có tin đồn đoán bà sống trong một  tu viện Công giáo!
         Người con thứ nhì là Ngô Đình Quỳnh cũng đã ngoài 50  tuổi, tốt nghiệp Trường cao đẳng Kinh tế và Thương mại - ESEC. Đây là  trường tư thục cao cấp, mức học phí rất lớn. Sinh viên phải thi tuyển  gắt gao, nhưng khi tốt nghiệp lại được nhiều cơ quan tài chính quốc tế  trọng dụng. Khi Quỳnh học, bà Nhu không đủ tiền học phí để đóng, phải ký  giấy xin khất nợ. Hiện ông Quỳnh làm đại diện thương mại cho một công  ty Hoa Kỳ ở Bruxelles, thủ đô nước Bỉ. Ông ta không có vợ con, bà Nhu  nói: “Nó giống ông bác ruột (Ngô Đình Diệm)”. 
        
        Theo *An ninh thế giới*

**Sau nửa thế kỷ, đệ nhất biệt điện - nơi hưởng lạc xa hoa của gia đình Trần Lệ Xuân ở số 2 Yết Kiêu (phường 5, Đà Lạt) vẫn rất lộng lẫy và mỹ lệ.
** >> (http://baodatviet.vn/Home/chinhtrixahoi/Ba-Tran-Le-Xuan-qua-doi/20114/142478.datviet)

Những ngày cuối đời lặng lẽ của Trần Lệ Xuân
Ảnh đẹp của 'Bà cố vấn' Trần Lệ Xuân

Trần Lệ Xuân, vợ "Ông cố vấn" Ngô Đình Nhu, là một phụ nữ đã làm tốn hao rất nhiều giấy mực của giới báo chí trong và ngoài nước, nhất là miền Nam Việt Nam trước đây.
Biệt điện ăn chơi… đỉnh cao quyền lực
Vào thời hưng thịnh nhất của gia đình họ Ngô, năm 1958, vợ chồng " Ông cố vấn” đã cho khởi công xây dựng khu biệt điện - công trình này được coi là “sân sau” của gia đình quyền lực ấy nên "Bà cố vấn” đã huy động tối đa nhân, vật lực và tinh hoa kiến trúc nhân loại.
Khu biệt điện gồm ba tòa độc lập: Hồng Ngọc, Bạch Ngọc và Lam Ngọc. Bạch Ngọc là nơi giải trí của gia đình Trần Lệ Xuân và tướng tá chế độ Sài Gòn. Lam Ngọc được sử dụng làm nhà nghỉ cuối tuần của gia đình ông bà “cố vấn”. Còn Hồng Ngọc là tòa biệt thự mà bà Nhu xây tặng riêng cho bố đẻ Trần Văn Chương, lúc này là đại sứ Việt Nam cộng hòa tại Mỹ.

                       ![](http://baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/maihuong/20110425/CDV-25.4-TLX-in1.jpg)                               Một trong những biệt thự thuộc khu biệt điện Trần Lệ Xuân ở Đà lạt. *Ảnh tư liệu*                 Theo  người dân quanh khu biệt điện, chẳng ai biết Trần Lệ Xuân đã bỏ ra bao  nhiêu tiền của, nhưng vẻ kiêu sa, lộng lẫy của công trình này vẫn hiện  diện cho tới ngày nay. Chỉ là một biệt điện cho những ngày ăn chơi,  nhưng cũng thể hiện đỉnh cao quyền uy của chủ nhân; được bảo vệ nghiêm  ngặt suốt ngày đêm, khiến một con chim lạ bay vào cũng sẽ bị bắn hạ.

Ba tòa biệt thực nằm trong khuôn viên 13.000m2, có đầy đủ phòng làm việc, hội họp, phòng khiêu vũ. Ngoài sân có hồ bơi nước nóng, vọng đài và một vườn hoa do những kỹ sư được thuê từ Nhật Bản sang thiết kế (nên còn gọi là vườn hoa Nhật Bản), điểm thú vị, độc đáo là có một hồ sen khi bơm đầy nước sẽ hiện rõ hình địa đồ Việt Nam. Chưa hết, trong biệt thự Lam Ngọc còn có hầm trú ẩn được thiết kế bằng thép có thể chống đỡ được sức công phá của đạn B40 và đường hầm thoát hiểm mà cho đến tận ngày nay người ta vẫn chỉ có thể phỏng đoán là dẫn ra sân bay Cam Ly...
Nhân nào thì quả nấy! Cuộc chính biến 1963 đã kết thúc sự “trị vì” của chế độ độc tài Ngô Đình Diệm và tòa biệt điện được trưng dụng làm Bảo tàng Sắc tộc Tây nguyên vào thời Nguyễn Văn Thiệu nắm quyền. Đến năm 1975, trong cuộc tháo chạy của chế độ cũ, không ít cổ vật vô giá tại bảo tàng này đã bị tuồn ra nước ngoài, nhiều món cổ vật khác bị lấy cắp, đập phá.
Thuần túy lưu giữ Mộc bản triều Nguyễn
Đầu năm 2007, Bộ Nội vụ đã quyết định đầu tư hơn 53 tỷ đồng trùng tu khu biệt điện Trần Lệ Xuân làm cơ sở cho Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IV.
Hiện, trung tâm này là nơi bảo quản, lưu giữ hơn 30.000 mộc bản cực kỳ quý giá của triều Nguyễn - là những tấm gỗ quý được khắc chữ Hán và chữ Nôm (chữ khắc ngược) dùng để nhân bản tài liệu nhằm phổ biến rộng rãi ra công chúng các chuẩn mực xã hội, các điều luật bắt buộc thần dân y tuân. Đó cũng là những bản khắc lưu truyền công danh, sự nghiệp của các bậc vua chúa, các sự kiện lịch sử, các biến cố thời cuộc, các cuộc tiễu trừ giặc dã... do đích danh hoàng đế ngự lãm, phê duyệt bằng bút tích trước khi giao cho những người thợ tài hoa nhất trong cung đình khắc lên gỗ quý.
Mộc bản triều Nguyễn có nội dung rất phong phú và được chia làm chín chủ đề gồm: lịch sử, địa lý, quân sự, pháp chế, văn thơ, tôn giáo - tư tưởng - triết học, ngôn ngữ - văn tự, chính trị - xã hội, văn hóa - giáo dục. Trong khối tài liệu này có một số bộ sách rất có giá trị mà các nhà nghiên cứu về lịch sử, địa lý, pháp luật, văn hóa của Việt Nam không thể bỏ qua như: Đại Nam thực lục, Hoàng Việt luật lệ (luật Gia Long), Đại Nam nhất thống chí... Trong đó bộ sách Đại Nam thực lục là đồ sộ nhất được biên soạn trong 88 năm (1821-1909).
Trong 3 tòa biệt thự, hệ thống tài liệu đã được trưng bày theo hai chuyên đề lớn: lưu trữ Việt Nam từ năm 1962 đến nay (lịch sử của ngành lưu trữ Việt Nam) và miền Trung - Tây Nguyên trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, trong đó có mảng đặc sắc là mộc bản triều Nguyễn. Cũng tại đây, có một chuyên đề riêng: Ngô Đình Nhu - nhà lưu trữ Việt Nam.
Có lẽ, vì nuối tiếc một thời vàng son ở chốn bồng lai tiên cảnh, nên những ngày cuối đời định cư tại Pháp, “bà Nhu” vẫn mang theo bên mình tấm ảnh chụp khu biệt điện này.

Khánh Tường