nếu thịt rừng thật thì xuống dưới Phan Chu Trinh, cuối tuần nhiều, còn thịt rừng bán kia là heo rừng nuôi , Đà Lạt giờ có nhiều nơi nuôi mà, lớn nhất là đường Khởi Nghĩa Bắc Sơn, nếu thích thì có thể mua cả con
Sổ hành trình — lời nhắn
-
Đà Lạt: thịt rừng xuống phố -
Cận cảnh Ngôi "BIỆT THỰ MA"congchua_kem_online:
hji! hji! cô Hằng Nga cũng giống...."ma" nữa:)! mà nhìn kĩ đẹp xiệt!:">! iem nhớ có đọc đc lý lịch cô í! hình như con cháu ji` của Trường Chinh thì fai~Đặng Việt Nga, con gái thứ 2 của Trường Chinh
-
Đắp gờ đất ở hồ Xuân Hương ngăn tự tửXây bờ kè để tránh sói mòn , sạt lở đất xuống hồ
-
Đà Lạt trăng rằm tháng támMột lần trăng
Ánh sáng màn bạc chiếu xuống giữa không gian vắng lặng của phố núi , xuống những thung lũng , vào thân cây ra kẽ lá bị khúc xạ qua rừng thông bạt ngàn . Ánh sáng ấy tưởng chừng như chiếc khắn voan trắng có ai đó thả xuống đang lả lướt đua nhau dạo chơi . Chút gió mồ côi đâu đó vương về còn đọng trên lá cây hoà vào những giọt sương . Ánh trăng bàng bạc chiếu xuống làm sáng cả một vầng trời . Thú vị thay , ở một thành phố cao nguyên này mà tôi lại thấy thoả mãn với cái thú được ngắm trăng . Ánh trăng vằng vặc ấy , chủ động len lõi , xâm nhập vào trong cỏi lòng của mỗi người , ánh trăng soi rọi bớt đi nổi buồn cô quạnh .
Tôi nhớ rất rõ , cái đêm cuối cùng được ngồi giữa ánh trăng sum vầy bên bạn bè , ngày sắp sữa xa quê . Ánh trăng hôm ấy làm tôi cảm thấy vui , có lẽ đêm trăng sáng ấy thay cho một đêm u uất , tối tăm báo cho tôi biết một tương lai trước mắt một tương lai không đến nỗi đen tối . Cũng chính đêm trăng ấy để trong tôi luôn mang một niềm tin tưởng về tương lai . Nhìn ánh trăng tôi đã liên tưởng đó là hiện thân của cuộc đời con người biết hướng về phía trước .
Mỗi lần trăng về trên phố núi , thành phố này vốn đã dịu dàng , trăng ghé tới cái vẻ dịu dàng đó lại tăng thêm bội phần . Trăng xuống phố lặng lẽ leo lên từng con dốc rồi có lúc ngụp lặn trên hồ xuân hương . Có lần , cũng vào một đêm trăng sáng ánh trăng chiếu lọt qua khe cửa đánh thức tôi dậy , tỉnh dậy trăng đã lên cao và đầy đặn từ lúc nào không biết nữa . Tôi vội vàng cầm ngay lấy điện thoại , viết đôi dòng vội vã gửi đi cho người bạn : em có đang ngắm trăng không ? Hôm nay là trăng rằm đấy ! Tin nhắn gửi đi xong , tôi lại thoả mãn để cho trăng chiếu rõ xuống mặt đất , chiếu lan khắp da thịt , một cảm giác êm đềm , thú vị . Bạn tôi trả lời : “ tiếc quá , Sài Gòn em không ngắm được bầu trời anh ạ ! Anh ngắm luôn cho phần em nữa nhé ”. Đọc tin nhắn mà tôi tiếc thay cho cô bạn giữa cái không gian lãng đãng thơ mộng thế này lại không được tận hưởng …
Cái hồi ở quê , trên căn gác nhỏ , có một cậu bé đang độ tuổi trăng rằm cũng hay mơ mộng , mỗi lần rằm trăng là đêm đó cậu bé dường như thức cùng trăng , nhìn trang dịu dàng lắng nghe những cảm xúc của mình . Cậu bé thấy yêu cuộc sống đến lạ , tình yêu thật đáng khát khao , đó là sức mạnh huyền diệu thánh hoá con người . Tưởng như cái thú ấy theo năm tháng , theo cuộc sống vội vã thường nhật đã cuốn đi mất . Vậy mà bây giờ hình ảnh đó sống lại , hôm nay không phải trên căn gác nhỏ , đã gắn bó với cậu một thời mà vào một khung cảnh khác . Không gian Đà Lạt … một lần trăng .ST
-
Cò du lịch - nỗi phiền hà, hệ lụy với hoạt động du lịchĐể nối quan hệ cung- cầu trên thị trường hiển nhiên rất cần đến những hình thức tiếp thị, giới thiệu, thông qua những đầu mối trung gian. Đề cập đến vấn đề cung- cầu trong hoạt động du lịch, từ lâu, bên cạnh những cách thức giới thiệu các dịch vụ du lịch công khai và uy tín, tại nhiều địa phương du lịch nói chung và du lịch Đà Lạt nói riêng vẫn âm ỉ hiện tượng “ cò” du lịch. Theo thời gian, hoạt động này trở nên chuyên nghiệp và đã là nỗi phiền cho không chỉ du khách mà cả đối với những đơn vị trực tiếp hoạt động du lịch.
Nếu những năm trước đây, có nhiều dạng “ cò”, từ “cò” khách sạn, “cò” ăn uống thì hiện nay, nạn “ cò” đang tập trung ở mảng “cò” mứt. Theo cách đánh giá của giới hoạt động du lịch, “cò” khách sạn và “cò” ăn uống đã giảm nhiệt hẳn bởi nhịp điệu hoạt động của các khách sạn tại Đà Lạt tương đối ổn định, tùy dạng lưu trú mà tất yếu có mức giá trung bình và được niêm yết giá công khai, đồng thời, các công ty lữ hành trực tiếp đặt phòng, nơi ăn uống cho du khách. Vì thế, nếu có những mối trung gian giới thiệu thì chủ cơ sở lưu trú du lịch tự trích lợi nhuận giành cho phần hoa hồng chứ không nâng giá dịch vụ đối với du khách. Với riêng đối mảng mứt, đây là hoạt động rất hấp dẫn du khách, là một trong những loại dịch vụ mua bán sôi động nhất bởi mứt không chỉ là quà tặng đặc trưng, dễ vận chuyển, hơn nữa, với hình thức quảng cáo được tham quan miễn phí và hái dâu ngay tại vườn trên phố lò mứt ở đường Mai Anh Đào và Nguyên Tử Lực khiến khách háo hức được đến tận các lò mứt để thưởng thức. Theo thời gian, có nhiều hình thức để các cửa hàng trên hai con đường này vào cuộc cạnh tranh thu hút khách. Càng sử dụng nhiều hình thức “cò”, giá thành các loạt mứt càng được đẩy lên cao.
Để đón khách đã có mặt tại Đà Lạt, lực lượng cò mứt thường tập trung tại các điểm du lịch và giới thiệu card với khách. “ Cò” kiên trì đeo bám du khách để làm quen và mời chào giới thiệu. Cò có thể rong ruổi đi cùng khách qua các điểm du lịch để cuối cùng thuyết phục khách đến với lò mứt của mình. Chị Minh Hương- anh Khang Thành- một cặp du khách đến từ Sài Gòn cho biết khi đến Đà Lạt, anh chị thuê xe máy rồi đến những khu du lịch như Đồi Mộng Mơ, Thung Lũng Tình Yêu. Trên đường đi vào các khu du lịch này, hai anh chị không ngớt được mời chào từ “ cò”, họ theo sát khách từ khi khách mới bước vào khu du lịch đến khi anh chị hoàn thành tour để mời đến lựa mứt tại lò. Kiểu mời chào này khiến không ít khách có tâm lý khó chịu, mất cảm tỉnh với hình thức giới thiệu quá trì nài, dai dẳng. Đánh vào tâm lý khách du lịch, tại các lò mứt thường bán dâu tây tươi, giá dâu vẫn ngang bằng với giá bán tại chợ nhưng giá các loại mứt thường gấp đôi với lời giải thích “ đây là hàng loại một”. Dĩ nhiên, không cửa hàng nào để khách chỉ mua dâu tây mà phải kèm theo các dạng đặc sản là mứt.
Hiện nay, nhiều cửa hàng “ nuôi cò” từ cửa ngõ thành phố, từ Nha Trang để đón khách. Một hướng dẫn viên du lịch cho biết, anh đã nhận được nhiều lời thuyết phục lẫn dọa dẫm khi hướng dẫn một xe chở khách từ Hà Nội vào tham quan Đà Lạt. Nếu hướng dẫn viên đồng ý, thông thường, phần trăm mà hướng dẫn viên nhận được là khoảng 30% đến 35% trên tổng số chi phí khách mua hàng, hướng dẫn viên cũng có thể lựa chọn cách ấn định khoản tiền cố định chứ không dựa vào tiền hàng mà khách mua. Lực lượng “ cò” nắm rõ biển số xe, tên hướng dẫn viên, tên tài xế và số điện thoại để nắm chắc thị phần, lượng khách dẫn vào lò. Chị K.A- đại diện một công ty lữ hành cho biết việc nhận các cú điện thoại dọa dẫm của các “cò” là khá thường xuyên trên lộ trình hướng dẫn khách, song với cách làm du lịch khẳng khái của mình, chị và hướng dẫn viên thường tìm nhiều cách từ chối để thương hiệu của công ty vẫn được giữ vững trong lòng du khách. “ Cò” hoạt động theo cách thức “ đón lỏng” khách như vậy thường nhận lương tháng của cửa hàng và cả phần trăm trên tiền khách mua hàng. Chi phí chồng lên chi phí, giá thành các sản phẩm tại các lò mứt tăng cao đồng loạt trên khu phố lò mứt là hiển nhiên để bù đắp lại, thiệt hại thuộc về du khách và ảnh hưởng đến hình ảnh du lịch Đà Lạt.
Vấn nạn “ cò” vẫn cần chờ đợi những cách phối hợp giải quyết triệt để hơn. Trước đây, hiện tượng những người chạy xe thồ phát card khách sạn đã được dẹp bỏ bởi sự vào cuộc quyết liệt của cơ quan chức năng dẫn đến hiện tượng “ cò” khách sạn thuyên giảm. Đối với cách hoạt động tinh vi như “ cò” lò mứt, có nhiều ý kiến từ các công ty du lịch cho rằng cần có những cách nhận thông tin phản ánh và có biện pháp xử phạt thích đáng, đó sẽ là bài học và là tiền đề để hạn chế dần vấn nạn này.
Yên Nguyên
-
Dấu tích tuyến đường sắt độc nhất vô nhị ở Việt NamBài 3: Bao giờ “sai lầm thế kỷ” được sửa chữa?
Từ những năm cuối của thế kỷ trước, nhiều người đã hy vọng khoảng sau năm 2010, tuyến đường sắt Tháp Chàm - Đà Lạt sẽ được ngành giao thông vận tải đưa vào quy hoạch nâng cấp dài hạn nhưng nay thì cái mốc ấy ngày một xa vời. Không ai muốn sửa chữa cái “sai lầm thế kỷ” của một thời dù người dân 2 tỉnh Ninh Thuận, Lâm Đồng xứng đáng được “đền bù”…
**
*Thêm cơ hội phát triển vùng **

Nhà ga Trạm Hành ngày nayKhông cần bàn cãi nhiều về giá trị nhiều mặt của tuyến đường sắt này ngày trước trong giao thông, phát triển hàng hóa. Đã có một thời tuyến đường là phương tiện chính đảm bảo lưu thông hàng hóa, vận chuyển hành khách giữa Đà Lạt với các tỉnh cực Nam Trung bộ như Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận và Sài Gòn. Các loại đặc sản ôn đới của Đà Lạt cũng xuôi đường này về đồng bằng duyên hải. Riêng với Ninh Thuận, khôi phục được tuyến đường sắt từ Tháp Chàm lên Sông Pha cũng giúp phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo cho một trong những tỉnh nghèo nhất nước.
Tuy nhiên, tuyến đường có ý nghĩa đặc biệt đối với việc phát triển du lịch vùng cực Nam Trung bộ, Tây Nguyên. Đi qua địa hình rừng núi, tuyến đường sẽ kích thích được khách du lịch nối tuyến từ Nha Trang lên, nhất là khách ngoại quốc thường ngại điều kiện đường sá chưa tốt, xe máy tràn ngập như hiện nay. Ngoài ra, tuyến đường sắt còn giúp củng cố an ninh quốc phòng. Chính phủ đã lên kế hoạch xây dựng một tuyến đường sắt mới từ Lâm Đồng đi Vũng Tàu, xuống các tỉnh cực Nam Trung bộ. Việc xây mới hoàn toàn sẽ rất tốn kém, trong khi có thể chọn giải pháp nâng cấp tuyến đuờng đã có sẵn, nâng cấp thiết bị hiện đại để tăng trọng tải, tăng độ an toàn.
** * Khôi phục bằng cách nào?**
Theo những người am hiểu về tuyến đường sắt Đà Lạt - Tháp Chàm, trước mắt có thể giảm độ dốc đoạn qua Xuân Thọ, Cầu Đất để tàu lửa đầu máy hơi nước vẫn có thể chạy đến Trạm Hành - giúp khách du lịch có dịp chiêm ngưỡng thêm các làng rau, hoa của Đà Lạt - và đi qua 3 hầm chui (trong đó có hầm số 3 dài hơn 600m). Đoạn phía dưới từ Trạm Hành đi Krông Pha có thể cải tạo độ dốc, áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong đào hầm và chạy tiên tiến để cải tạo khả năng chuyên chở khách, rút ngắn thời gian. Nền đường của tuyến đường vẫn còn nên sẽ giảm bớt chi phí đầu tư. Một thuận lợi khác là các nhà ga cũng còn, chỉ cần nâng cấp, không phải qui hoạch lại từ đầu.
Song song với hồi phục đoạn đường sắt Đà Lạt đi Trạm Hành, Dran thì cần nâng cấp các cơ sở nhà ga, biệt thự. Trong đó, cần nhất là toàn bộ khu cư xá hỏa xa với 14 biệt thự; giải tỏa các nhà xây cất tùy tiện, chỉnh trang lại khu nhà ga Đà Lạt theo hướng mở rộng ra xung quanh để tạo không gian hoàn chỉnh; giải tỏa số hộ đang tạm cư trong nhà ga Trạm Hành, Cầu Đất. Trước mắt, nếu ngành đường sắt không có khả năng đầu tư, khai thác hiệu quả thì nên giao về cho UBND tỉnh Lâm Đồng toàn bộ số biệt thự trên đường Quang Trung để làm hồ sơ công nhận cụm kiến trúc Trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt, Nha Địa dư, khu biệt thự Hỏa xa và nhà ga Đà Lạt trở thành quần thể di sản văn hóa thế giới. Có một quần thể kiến trúc tầm cỡ thế giới hay có một đô thị được công nhận là đô thị di sản sẽ giúp cho du lịch Đà Lạt - Lâm Đồng có điều kiện phát triển.
Khôi phục lại hoạt động chạy tàu trên toàn tuyến còn là một điều kiện cơ sở tiên quyết để đề nghị UNESCO công nhận một di sản văn hóa thế giới cho quần thể di tích của ngành hỏa xa Việt Nam. Một khi được khôi phục, Đà Lạt có thêm một đòn bẩy để thu hút khách quốc tế, để phát triển trở thành một trung tâm du lịch tầm cỡ khu vực như Trung ương yêu cầu.
**
* “Sai lầm thế kỷ” cần được sửa chữa**Cho đến hôm nay, nước ta vẫn là một nước nghèo nên không thể để lãng phí cả một khối tài sản hàng ngàn tỷ như tuyến đường sắt Tháp Chàm - Đà Lạt được. Hiện nay, một số người có trách nhiệm của ngành GT -VT vốn là lãnh đạo của ngành đường sắt ngày trước vẫn cho rằng khôi phục lại là tốn kém, không kinh tế, như là một sự chối bỏ trách nhiệm của việc đã gỡ tà vẹt, thanh ray, đầu máy hơi nước răng cưa - mà người Pháp đã phải đầu tư hàng triệu triệu franc - đem bán phế liệu khi nó vẫn đang hoạt động tốt. Đó chính là sự phá hoại tài sản quốc gia.
Giờ đây, không ai khác, chính ngành giao thông vận tải phải nhìn thẳng vào sự thật, dũng cảm nhận ra sai lầm của mình để có trách nhiệm làm sống lại con đường. Một con đường không phải chỉ xây dựng nên bằng tiền, bằng ngoại tệ mà còn bằng cả máu của không biết bao người Việt và cả người Pháp.
Bao giờ thì “sai lầm thế kỷ” của ngành đường sắt Việt Nam được sửa chữa? Câu trả lời xin để dành cho những người trong cuộc.
"Hiện xe lửa từ ga Đà Lạt mới chỉ chạy đến Trại Mát (7km) - chạy bằng đầu máy diesel. Trong 5 năm qua, khách tham quan, đi tàu mỗi năm đều tăng 30% . Nếu nối thêm lại đoạn từ Trại Mát đi Trạm Hành thì khách sẽ càng đông - có thể chạy một đoạn răng cưa ngắn cũng đủ để làm nên sự độc đáo của tuyến đường sắt này. "
Theo VĂN PHONG
-
Dấu tích tuyến đường sắt độc nhất vô nhị ở Việt NamThương vụ bất ngờ
Vào cuối thập niên 80, khi mà tuyến đường sắt Tháp Chàm – Đà Lạt bị đình trệ do thiếu kinh phí khôi phục, ngành đường sắt đã bán phế liệu 7 cái đầu máy hơi nước - nguồn tài sản quan trọng nhất cho việc khôi phục lại tuyến đường.
- Cuộc mua bán khó hiểu

Nhà ga Eo Gió - một ga đẹp trên tuyến cũng đang hoang phếNăm 1988, ông Ralph Schorno - một kỹ sư cơ khí chuyên ngành đường sắt giỏi của Thụy Sĩ - đã có mặt tại Việt Nam. Ông ta đã phát hiện được ngay giá trị nhiều mặt của những đầu máy hơi nước đang có ở Việt Nam. Tổng cộng có 7 cái: nhà ga Đà Lạt 3 cái (có số hiệu VHX 31-201, VHX 31-203 và VHX 40-308), Krông Pha 1 cái và Tháp Chàm 2 cái. Trong đó, 2 cái để trong đì - pô nhà ga Đà Lạt vẫn còn chạy tốt và đều do chính hãng Fulka chế tạo vào khoảng thời gian từ 1913 đến 1929.
Những cuộc mặc cả liên tục diễn ra với sự giúp sức của nhân viên Đại sứ quán Thụy Sĩ tại Hà Nội. Ông Phạm Khương (người đã gắn bó với tuyến đường sắt Tháp Chàm - Đà Lạt từ giữa thập niên 50 của thế kỷ trước và được kết nạp Đảng ngay tại ga năm 1961) là người biết chút tiếng Pháp và khá rành về lịch sử ga Đà Lạt đã được mời tới. Sau nhiều lần thương thảo, với sự giúp sức tích cực của lãnh đạo ngành đường sắt khi ấy là ông Nguyễn Hữu Liêm (giám đốc đường sắt Khu vực 3, TPHCM) và Lê Văn Châu (phụ trách kỹ thuật của đường sắt khu vực 3) nên cuối cùng thương vụ đã hoàn tất. Tháng 8-1990, các đầu máy đã trong tình trạng sẵn sàng để vận chuyển về Thụy Sĩ.
Ông Phạm Khương kể lại: “Lúc đầu hỏi giá bán, mấy ổng nói 1 triệu USD. Sau tôi hỏi lại ông Châu “bán được bao nhiêu anh” thì được biết chỉ có 650.000USD cho 7 đầu máy và các thiết bị kèm theo như goong, đường răng cưa… Trong các thiết bị, có cả một số goong của Mỹ còn rất tốt”. Thời điểm đó, khi kinh tế đất nước còn khó khăn, số tiền ấy quả là quý. Nhưng đó lại là cái giá không thể hời hơn với bên mua vì các đầu máy vẫn đang sử dụng được, lại có giá trị như những món đồ cổ quý hiếm. Lúc ấy, trên thế giới không còn tuyến đường sắt răng cưa nào hoạt động. Những người biết chuyện rất ngỡ ngàng, còn những người trong cuộc thì vô cùng thất vọng.
- Cái giá phải trả và vết thương lòng
Khoảng vài năm sau thương vụ bất ngờ trên, chính những người Thụy Sĩ đã quay lại Đà Lạt và họ cũng rất thiết tha với việc khôi phục con đường sắt răng cưa. Lúc này đường ray, tà vẹt đã bị gỡ sạch không còn lấy đủ 1km nguyên vẹn. Ông Phạm Khương cho hay, lần này, mỗi đầu máy hơi nước được họ định giá là 1 triệu USD. Nghe nói, cái giá chi phí khôi phục, xây dựng lại tuyến đường sắt răng cưa là 250 triệu USD. Để có thời gian hoàn vốn, họ xin thời gian đầu tư khai thác là 50 năm. Theo ông Khương, lúc ấy lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng chỉ đồng ý 30 năm. Họ lắc đầu.
Trong lần trở lại Đà Lạt ấy, kỹ sư Ralph Schorno cũng có mặt đã đem theo quyển sách ảnh được in ấn rất đẹp, trong đó có hình những chiếc đầu máy hơi nước cổ mua về từ Đà Lạt đang được sử dụng bên Thụy Sĩ. Nhìn những đoàn tàu sử dụng đầu máy hơi nước đậu trong sân ga có kiến trúc tương tự như ga Đà Lạt, chạy trên những tuyến đường răng cưa thật đẹp, trông giống như nó đang chạy trên tuyến đường sắt răng cưa ở đèo Ngoạn Mục hay ở Đà Lạt vậy.
Sau đó, để xoa dịu “nỗi đau” trong lòng người dân phố núi, ngành đường sắt đã đem về Đà Lạt một đầu máy hơi nước do Nhật Bản sản xuất năm 1936. Đầu máy này được Nhật tặng cho Trung Quốc sau Trung Quốc tặng lại cho Việt Nam nhưng cũng không chạy được, chỉ để chưng cho vui. Giám đốc ga Đà Lạt hiện nay là ông Ngô Minh Châu nói: “Đầu máy hơi nước này làm bằng sắt không bằng các đầu máy cũ làm chủ yếu bằng đồng…”.
Theo Văn Phong
" Tuyến đường sắt Tháp Chàm - Đà Lạt là niềm tự hào của cả xứ Đông Dương với những nhà ga đẹp như Eo Gió, Trạm Hành, và tiêu biểu là nhà ga Đà Lạt được hoàn tất năm 1938. Một cựu nhân viên hỏa xa nhớ lại: “Tàu có 4 goong, 1 goong hạng nhất (hành khách chủ yếu là người nước ngoài, nhiều nhất là người Pháp), 1 goong hạng hai, 1 goong hạng ba dành cho khách bình dân và goong thứ tư chở hàng hóa. Khi đi xuống, hàng hóa gồm có 3 thứ chủ yếu là gỗ, rau và hoa. Hồi ấy, gỗ chủ yếu là thông xẻ thành lóng dài 5m. Khi lên, tàu chở gạo, cá, mắm và các thứ nhu yếu phẩm mà tại chỗ không sản xuất được. Tàu lên xuống dốc nhờ hệ thống Roudanteé tức răng cưa làm bằng thép chịu được trọng lực 65 tấn. "
-
Dấu tích tuyến đường sắt độc nhất vô nhị ở Việt NamMột Tuyến Đường Sắt Bị Lãng Quên
**
Bài 1: Lần về quá khứ**Tuyến đường sắt Tháp Chàm - Đà Lạt được khởi công xây dựng từ những năm đầu thế kỷ trước và là tuyến đường sắt răng cưa duy nhất ở Việt Nam. Không chỉ có giá trị kinh tế, tuyến đường này còn là một bảo tàng những kiến trúc cổ độc đáo. Thế nhưng, nó sớm trở thành phế tích chỉ ít năm sau ngày đất nước thống nhất, trong sự ngỡ ngàng và thất vọng của bao người.
Hoang tàn…
Ngược dòng thời gian để tìm lại những trang tư liệu, chúng tôi không khỏi khâm phục những gì mà bậc tiền nhân đã ghi dấu ấn trên con đường sắt độc đáo này, đồng thời cũng phải giật mình thảng thốt trước sự phá hoại đến tàn nhẫn của bàn tay con người.
Từ thị xã Phan Rang - Tháp Chàm, chúng tôi đã làm một cuộc hành trình tìm lại dấu tích của tuyến đường xe lửa răng cưa duy nhất ở Việt Nam. Dấu vết dễ nhất có thể nhận biết chính là cầu Tân Mỹ - cây cầu dài nhất trên toàn tuyến đường sắt với 16 nhịp, chạy song song cầu đường quốc lộ 27 - đang ngày đêm cô đơn giữa mưa nắng của thời gian. Ngược lên 25km nữa là đến cầu Sông Pha, chỉ còn lại cái xác trơ trọi.
Men theo nền đường sắt cũ nhô cao lên như một con đê chắc chắn nằm giữa những xóm nhà, chúng tôi tìm đường vào ga Sông Pha - một ga rất quan trọng của tuyến răng cưa. Muốn vượt được dốc cao lên Đà Lạt, tàu chạy đến đây đều phải dừng lại để gắn bánh răng cưa. Phải lòng vòng mất gần 1g đồng hồ chúng tôi mới tìm được đường dẫn vào ga vì cây cối, nhà cửa đã che gần kín cả cái mái nhà ga. Trước mắt chúng tôi là một cảnh tượng hoang phế đến nao lòng. Mái của nhà ga dột nát, ngói rơi để lại rất nhiều khoảng trống. Tường vôi lở loét nhiều chỗ, may là trên tường vẫn còn dòng chữ Krông Pha bằng tiếng Pháp và Sông Pha bằng tiếng Việt.

Đầu mãy hơi nước cổ trước khi bị đem bán (ảnh tư liệu của hãng Furka - Thụy Sĩ)Lên khỏi đèo Sông Pha vài cây số là ga Eo Gió, ga bề thế đầu tiên của tuyến đường trên cao nguyên. Cỏ mọc um tùm ngoài nhà ga. Ở các khu nhà bên cạnh, người dân đã xí chỗ để che chắn, cơi nới đủ cách làm nhà ở. Sự hoang tàn, rêu phong bao trùm khu vực. Nếu không còn lưu lại mấy chữ tiếng Pháp thì không thể biết nơi đây là một nhà ga sầm uất của 30 năm trước.
Cố lần theo con đường mòn nhỏ đầy đá và đất đỏ quạch - vốn là nền đường sắt cũ - chúng tôi đi ngược về phía đèo để tìm hầm chui qua núi. Sang cửa hầm bên kia, 2 trụ cầu hình trụ vuông nằm sừng sững, trơ trọi. Bọn trẻ địa phương nói: “Cầu đã bị người ta đập phá để lấy sắt bán phế liệu, hư lâu rồi…”.
"Ngược theo đèo D'ran khoảng 15 cây số nữa sẽ gặp nhà ga Trạm Hành - ga lớn đầu tiên trên đất Đà Lạt. Cũng lại một cảnh tượng tạm bợ, hoang phế! Khoảng 20 biệt thự kiểu Pháp tọa lạc phía trên ga giờ là nhà ở của hơn 30 hộ dân. Màu vôi đã ố vàng, cũ mèm nhưng vì ở tạm bợ nên họ cũng chẳng thèm quét vôi lại. Nhà ga phía dưới chỉ còn trơ những thanh sắt đen xì."
Ông Lê Văn Hùng (con của một người gác ghi ga mà mọi người hay gọi là ông Bảy cà gật) cho biết, trước đây gia đình ông cũng được cấp 1 căn trong cư xá Hỏa xa Trạm Hành nhưng từ sau giải phóng đã "được" chuyển ra ngoài, “hiện không còn gia đình công nhân nào ở trong đó nữa vì tuyến đường sắt đã ngưng hoạt động”.
Cách đó 5km là ga Cầu Đất - nhà ga được xây dựng sau cùng, kiến trúc gần giống với biệt thự Đà Lạt - đang là “tổ ấm” của 3 hộ. Chữ trên cửa ra vào ga còn khá nguyên vẹn như nhắc nhở về một thời kỳ vàng son. Riêng nơi để tàu đậu sửa chữa trở thành… chỗ nuôi bò.
Hiện nay, ngoài đoạn 7km từ ga Đà Lạt đi Trại Mát mà ngành đường sắt khôi phục lại phục vụ du lịch thì tất cả chỉ còn là phế tích.
Lãng quên những kiến trúc độc đáo
Hiện chưa thể thống kê chính xác có bao nhiêu hộ đang chiếm dụng quỹ đất, quỹ nhà của tuyến đường sắt Tháp Chàm - Đà Lạt để ở, để canh tác. Chỉ biết rằng, cả một khối tài sản khổng lồ đang vô chủ và bị lãng quên.
Trong số hơn 200 biệt thự dọc tuyến, phải kể đến 14 biệt thự ở đầu đường Quang Trung (đối diện ga Đà Lạt, người dân quen gọi là cư xá Hỏa xa) ở vị trí rất đẹp, có giá trị lớn về mặt kiến trúc, du lịch nhưng nhiều năm nay không được ngành đường sắt đầu tư nâng cấp. Hiện Công ty Cổ phần Sài Gòn hỏa xa được giao 8 biệt thự hình thành Khách sạn Du lịch đường sắt Đà Lạt nhưng theo ông Bùi Quang Toản, giám đốc khách sạn, thì đơn vị phải “bươn chải”, ngoài làm khách sạn còn phải cho tư nhân thuê xây, mở 2 nhà hàng mới đáp ứng được mức khoán doanh thu 26,5 triệu/tháng. theoVĂN PHONG
"" Năm 1901 (chưa đầy 9 năm sau khi tìm ra Đà Lạt), người Pháp đã quyết định đầu tư một tuyến đường sắt từ Tháp Chàm đi Đà Lạt. Đường được làm từng đoạn: Tháp Chàm - Sông Pha, Sông Pha - Eo Gió, Eo Gió - Trạm Hành và Trạm Hành đi Đà Lạt. 31 năm sau ngày khởi công, tuyến đường sắt dài 84km được đưa vào sử dụng. Tàu phải dùng hệ thống bánh trục răng cưa gắn ở giữa song song với đường ray, móc trong đầu máy để lên và xuống dốc. Tuyến đường đi qua 5 hầm chui - trong đó dài nhất là hầm số 3 trên đoạn Trạm Hành - Cầu Đất dài khoảng 600m. Hàng ngày có 3 đôi tàu xuôi ngược từ Đà Lạt xuôi về Nha Trang hoặc vào tới Sài Gòn.""
-
Dấu tích tuyến đường sắt độc nhất vô nhị ở Việt NamDấu xưa văng vẳng còi tàu
Trông chờ thông tuyến " nổi băn khoăn của công nhân già"
Trên thế giới, chỉ có hai tuyến đường sắt răng cưa, trong đó, có tuyến đường sắt Tháp Chàm - Đà Lạt. Hơn nửa thế kỷ qua, tuyến đuờng này đã không còn hoạt động nhưng mới đây, dự án khôi phục nó đã chuyển động.

Công nhân đường sắt chờ hoài mà chẳng thấy thông tuyến Tháp Chàm lên. (trong khi ngày càng già)Trơ gan cùng năm tháng
Nhờ người dẫn đường là anh Nguyễn Văn Hoàng, con trai ông Nguyễn Hường, từng là Hạt trưởng đường sắt ở K’rôngpha, trông coi việc xây dựng tuyến đường leo núi, chúng tôi đến đuợc nhà ga phế tích Kà Bơ thuộc đoạn K’rông pha - Eo Gió. Cạnh vực sâu của thác nước Xa Kai hùng vĩ, hầm đá số 1 dài hơn trăm mét, cao hơn 6 mét không hề đuợc gia cố bằng bê tông cốt thép vẫn tồn tại vững chãi sau gần một thế kỷ. Những vết đục đá thủ công vẫn còn nguyên. Suốt từ hầm số 1 lên đến ga Kà Bơ ở độ cao hơn 1.200 m so với mực nước biển, hàng chục kè đá thẳng đứng, sừng sững cao cả chục mét.
Chui qua hầm đá rồi băng qua những rẫy bắp của đồng bào Rắklây ở lưng chừng núi, dấu vết đường sắt gần như mất hẳn. Chúng tôi phải tìm những trụ cầu bằng bê tông đã bị phủ kín bởi dây leo chằng chịt nhắm hướng đi. Cách ga Kà Bơ hơn 2 km, hình thù tuyến đường sắt xưa rõ hơn. Những viên sỏi, thớ đá như cựa quậy dưới bàn chân chúng tôi.
Ông Nguyễn Kinh, bà con thường gọi là Năm Kinh, 81 tuổi, nghiêng mặt chìa tai nói chuyện với chúng tôi. Có lẽ đó là thói quen của một người hơn 18 năm cầm đèn đi dọc đường tàu trong tiếng động cơ. Vẻ nghễnh ngãng, già nua của ông như biến mất khi nghe chúng tôi nhắc đến "đường sắt răng cưa", "ga K'rông Pha" nơi ông làm nghề gác ghi từ năm 1955 đến năm 1973.
Theo lời khuyên của ông Năm, chúng tôi tìm đến khu mộ hàng trăm người phu hỏa xa chết ở hầm đá số 1. É Lâm Thượng, nơi người Pháp chọn xây nhà ga K’rôngpha xưa là vùng ma thiêng nước độc. Nghĩa địa của những thân phận xấu số nằm trên nóc hầm đá số 1, sát khu tá túc của hàng trăm hộ gia đình phu đường gần 80 năm trước, không một dòng mộ chí. Vết tích của khu dân cư, nơi từng tồn tại sự sống đông đúc của những người thợ đục đá, đào hầm chỉ còn lại là những khối đá kê cột nhà có hình thù đục đẽo. Hàng trăm người tứ chiếng đến đây và không bao giờ trở về và chưa một lần được nhìn thấy đoàn tàu lên núi...

Nhà ga K’rong pha bị hoang phếLịch sử một tuyến đường
Với đạo luật ban hành ngày 25/12/1898, Chính phủ Pháp chấp thuận cho Chính phủ thuộc địa vay 200 triệu franc tân trang có quy mô hệ thống đường xe lửa ở Đông Dương, trong đó đoạn Sài Gòn - Nha Trang lập một tuyến nhánh rẽ lên đô thị miền cao Đà Lạt. Đến năm 1917, khách đi xe lửa cũng mới chỉ đến được chân đèo K’rôngpha tại ga Xóm Gòn và muốn lên Đà Lạt phải đi kiệu hoặc bộ hành qua núi…
Năm 1922, Toàn quyền Đông Dương cho xây dựng tiếp tuyến đường sắt răng cưa nối chân đèo K’rôngpha với Đà Lạt. Ngày 10/2/1927 cung đường leo núi được thi công, đến năm 1932, tuyến đường sắt Tháp Chàm - Đà Lạt hoàn thành và chính thức khai thác. Tuyến đường có chiều dài tổng cộng 84 km, trong đó có tới 34 km đường răng cưa, phải đi qua năm hầm với tổng chiều dài gần 1.000 m, 46 cầu qua vực, suối và 14 ga.
Đoạn K’rôngpha - Eo Gió (Đơn Dương, Lâm Đồng) là cung đường hiểm trở nhất. Để qua được đèo dốc, người ta phải thiết kế những bánh răng cưa lắp vào tàu và đường ray được chế tạo kiểu răng thay cho ray trơn. Độ dốc thường xuyên của tuyến đuờng là 12 độ. Các đoàn tàu được vận hành bằng 11 đầu máy hơi nước hiệu Fuka của Thụy Sĩ. Hằng ngày, có hai đôi tàu chạy tuyến Đà Lạt - Nha Trang với ba toa khách, một toa tàu hàng và ngược lại. Hành khách bao giờ cũng đông với phần lớn là người Pháp và quan chức người Việt. Theo lời ông Năm Kinh thì mỗi lần tàu xuống dốc, người ta phải cho vận hành răng cưa về cả hai phía để vừa kéo đầu vừa níu đuôi tàu. Mỗi khi trời mưa, nhân viên đường sắt phải mang cát nung nóng rải lên đường ray tạo thêm lực ma sát để tàu không lao xuống vực…
Do chiến tranh, tuyến đường sắt này cũng chịu nhiều thăng trầm rồi dần dần gần như bị bỏ phế. Năm 1991, để khai thác du lịch, người ta tân trang hơn 7 km đường ray đoạn cuối, từ ga Đà Lạt đến ga Trạm Hành.
Nhà ga K’rôngpha, Phú Thuận đang trở thành nơi nuôi lợn, nuôi bò. Nhà ga Kà Bơ nổi tiếng độc đáo chỉ còn là nền đá hoang tàn. Cung đường sắt leo núi độc đáo nối rừng và biển này đang đứng trước nguy cơ mất cả dấu vết còn lại trước sự hủy hoại của con người và thời gian. Già Năm Kinh nuối tiếc: “Ngày xưa đứng ở đèo Ngoạn Mục, nhìn tàu lên núi chỉ thấy khói từ đầu máy mà không thấy tàu. Rừng già bao phủ, phải đi tàu bay mới thấy đường rày như sợi chỉ vắt ngang qua rừng. Đẹp lắm!”. Không chỉ rừng dần dần tan hoang, sau năm 2000, tuyến đường sắt răng cưa cũng bị tháo sạch. Năm 2004, chiếc cầu tàu Dran vắt ngang sông Đa Nhim, huyện Đơn Dương (Lâm Đồng) một trong những điểm nhấn của con đường huyền thoại cũng bị dỡ bỏ để bán phế liệu. Ga Trạm Hành ở Đà Lạt với kiến trúc độc đáo trở nên hoang tàn, mục nát. Tuyến đường ray độc nhất vô nhị ở Đông Dương đã biến mất. Chiếc đầu máy hơi nước Fuka lịch sử cũng bị bán cho người Thụy Sĩ mang về chân núi Alpes làm du lịch. Thời huy hoàng của một công trình nổi tiếng đã chấm hết hàng chục năm nay nhưng chút phế tích còn lại nếu không được cứu vãn, phục dựng rồi cũng sẽ biến mất chẳng bao lâu nữa!...
Mới đây quay lại ga Trại Mát, chúng tôi may mắn gặp được tổ công nhân đường sắt thuộc Công ty quản lý đường sắt Thuận Hải có nhiệm vụ duy tu, bảo dưỡng thường xuyên cung đường Đà Lạt-Trại Mát. Anh Đặng Thế Văn, một công nhân cho biết: “Mỗi năm chúng tôi chỉ duy tu một lần. Bao nhiêu năm chờ hoài mà chẳng thấy thông tuyến Tháp Chàm lên !?”.
Theo Cục Đường sắt dịp cuối năm 2007, Chính phủ đã cho phép khôi phục tuyến đường sắt Tháp Chàm - Đà Lạt với vốn đầu tư khoảng 320 triệu USD (khoảng 53 tỷ đồng) theo hình thức BOT (hình thức đầu tư được sử dụng để thực hiện các dự án đầu tư của Chính phủ trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng và công nghiệp). Tin vui này được người dân địa phương đón nhận hồ hởi xen lẫn xốn xang. Trong ký ức của những người dân Lâm Sơn, ga K'rông Pha và tuyến đường sắt lên núi là những hình ảnh tươi sáng, sôi động nhất của vùng rừng thâm u. Họ trông chờ ngày Nhà nước bắt tay làm sống lại tuyến đường để trả lại đất của đường sắt xưa kia hiện còn sử dụng.
Ghi lại một số hình ảnh về tuyến đường sắt Tháp Chàm - Đà Lạt hôm nay:

Những dấu tích đường sắt còn lại.
Đường sắt giờ thành đường mòn. - Đường tàu chạy lên năm xưa, đường ra gỗ lậu hôm nay.
Nền đường xưa - Đường hầm số 1-đoạn K’rong pha-Ka BơTheo Tố Minh - Thiếu Lăng (BaoDatViet.vn)
-
Dấu tích tuyến đường sắt độc nhất vô nhị ở Việt Nam**Xe Lửa (từ Krongpha –> DaLat)
Một Con Đường Sắt Huyền Thoại Ở Châu Á:
**Các bạn đã từng đến Đà Lạt, cũng đã từng đi chuyến xe lửa Đà Lạt – Trại Mát dài 8 cây số trên chuyến xe lửa với đầu kéo chạy bằng hơi nước được đốt bởi than đá ?
*
“Hiện mình chưa tìm thấy những sách vở tài liệu nói nhiều về tuyến đường sắt này…Bạn nào có thì mần eBook post chia sẻ với nhé. Cám ơn nhiều nhiều” *Hãy hoài niệm với những hình ảnh cũ xưa từ lúc hình thành tuyến xe lửa Tháp Chàm – Đà Lạt khi xưa được xây dựng từ 1903 –> 1932 với chiều dài 84 Km trong đó hơn 43 km là đường rầy răng cưa Abt với độ dốc thường xuyên từ 12‰ đến hơn 100‰ nên phải dùng loại đường rầy trên & loại đầu kéo đặc chế có trang bị hệ thống bánh răng cưa Abt, Và đây là một trong hai tuyến đường sắt răng cưa độc đáo và độc nhất trên thế giới –“nay chỉ còn 1”.
Và hãy xem hành trình các đầu máy, các đoạn đường rầy (được cải tiến riêng cho VN leo dốc trên 120‰) đã rời Việt Nam đi Thụy Sỹ theo chiến dịch “Back To Switzerland” và hiện tại như thế nào. Nay người ta phải trã tiền vé 60 Usd/vé đễ chỉ hưởng cảm giác đó với đoạn đường không tới 25 Km với độ dốc kém xa VN…


Đoàn xe lửa đang leo trên đường răng cưa ở đèo Bellevue (Ngoạn Mục Krongpha) 1955
Cũng với đầu kéo VHX 31-201 trên (H1&2) ở Furka 1993, trước kia ở Krong Pha
1 chuyến xe lửa Tháp Chàm – Đà Lạt vào 6/6/1975 do các cựu nhân viên Hoả Xa Việt Nam vận hành,
tái xử dụng tuyến đường trong mục tiêu xây dựng đất nước sau chiến tranh.
Một đoạn dốc đường sắt có răng cưa ở giữa đường ray Tháp Chàm – Đà Lạt (Xưa và nay)
Cầu Dran (Đơn Dương) trong những ngày chưa thi công

Cầu Dran có đường rầy răng cưa (Đơn Dương) được «thi công» vào năm 2004
Các đầu kéo đã tập kết chuẩn bị “vượt biên” tại ga Đà Lạt 1990 theo chiến dịch “Back To Switzerland”- và đến 1993 tại Thụy Sỹ*

Gắn thêm bảng đồng có tên Việt Nam
Ngày 18/12/1965, Phó Thủ tướng Lê Thanh Nghị cắt băng khánh thành đầu máy hơi nước Tự Lực mang tên "Nguyễn Văn Trỗi"


Một đầu kéo hơi nước Tự Lực được trưng bầy tại Cơ Xưởng Gia Lâm…. sau ngày đất nước thống nhất, nó được dùng để kéo đoàn tàu đầu tiên xuất phát từ Hà Nội khai thông tuyến đường sắt huyết mạch vào Nam, khởi hành ngày 31/12/1976 - Sau này nó được Ga Sài Gòn trao một nhiệm vụ đặc biệt. Đó là tiếp tục tự giới thiệu với dân chúng và khách vãng lai trong cuộc trưng bày cố định, dài hạn trên sân ga. Được đặt lộ thiên sau cổng ra vào sân Ga Sài Gòn. (theo : Vietnamnet )
Như vậy từ 1965 ta đã từng chế tạo đầu máy kéo xe lửa, nước VNDCCH đã bước vào Ngành Kỷ Nghệ Nặng,
có nghiã "đến thời điểm đó" là Việt Nam thừa khả năng để tân trang các đầu máy hơi nước…Rất nhiều du khách ngoại quốc đến Đà Lạt sau này vẫn mua vé tàu du lịch từ ga Đà Lạt để đi tìm lại dấu vết tuyến đường sắt cũ. Rất tiếc là hai toa tàu du lịch cũ từ ga này chỉ có thể giúp họ tìm lại được 12km từ Đà Lạt về Trạm Hành (nay chỉ đến Trại Mát). Tuy thế, rất nhiều người ưa khám phá, thích tìm dấu xưa vẫn đi xe ô tô về vùng É Lâm Thượng cũ (xã Lâm Sơn, Ninh Sơn, Ninh Thuận ngày nay) và đi bộ vượt rừng tìm dấu đường sắt răng cưa.
…Hiện có thông tin Bộ Giao thông Vận tải quyết định đầu tư tới 5.000 tỷ đồng để phục hồi tuyến đường này…hoàn tất vào 2015 !!
-
Dấu tích tuyến đường sắt độc nhất vô nhị ở Việt Nam**Lần theo dấu tích tuyến đường sắt răng cưa cổ nhất thế giới
**Gắn liền những ngày lập làng, lập phố trên cao nguyên Langbiang. Có kết cấu răng cưa độc đáo. Vượt qua những cánh rừng nguyên sơ và độ cao hơn 1.500m so với mặt nước biển. Đó là những ký ức vẹn nguyên về tuyến đường sắt răng cưa Tháp Chàm - Đà Lạt.
Đầu máy xe lửa chạy bằng hơi nước của Nhật Bản, dùng để trưng bày cho khách du lịch thưởng lãm tại ga Đà Lạt“Thích lên Đà Lạt bằng tàu không” - câu hỏi của một người bạn đã đưa tôi đến với chuyến đi khám phá tuyến đường sắt răng cưa được xem là cổ nhất thế giới, do người Pháp xây dựng, nối liền Tháp Chàm (Ninh Thuận) với Đà Lạt (Lâm Đồng). Từ TP Tháp Chàm - Phan Rang, chúng tôi đi xe máy ngược lên theo quốc lộ 27 về phía Ninh Sơn (Ninh Thuận), vùng đất nổi danh với những chùm nho lúc lỉu và những đàn cừu xù mượt lông trên du mục nắng và gió.

Cây cầu Tân Mỷ với 16 nhịp bắc qua con sông Dinh nằm song song với quốc lộ 20 tại tỉnh Ninh ThuậnDấu tích của tuyến đường sắt răng cưa độc đáo là hai cây cầu Tân Mỷ và Sông Pha. Cầu Tân Mỷ sừng sững nằm song song theo trục quốc lộ 27, phủ đầy rêu phong, bị lãng quên cùng thời gian. Cầu Sông Pha vẫn đang được sử dụng làm cầu dân sinh. Lần theo những đường mòn người dân thường qua lại, chúng tôi tìm về với ga KrôngPha - một trong những nhà ga có vị thế quan trọng bậc nhất của tuyến đường sắt này. Vì đây là nơi gắn bánh răng cưa để chuẩn bị lên đèo. Nhà ga bây giờ chỉ còn cái xác trơ trọi, cây cỏ mọc um tùm, mái dột nát tan hoang.

Dấu tích còn xót lại tại ga Eo Gió
Một nhà ga khác cũng đã phai nhạt, hoang tàn, cũ kĩ cùng thời gian, hiện là nơi trú ngụ của 50 nhân khẩu vô gia cư, đó là ga Eo Gió. Không còn lấy một thanh tà vẹt, chỉ còn vài chữ tiếng Pháp mờ nhạt trên bức tường đã rêu phong. Bên ngoài hoa cỏ mọc um tùm. Nhà ga vốn được xem là bề thế nhất trên cao nguyên này nay điêu tàn. Theo lời ông Hải, người đã sinh sống ở đây gần 30 năm, thì “nhà ga khi xưa vẫn còn như nguyên vẹn, khi nhà nước thu hồi những thanh sắt và các tài sản quý thì đây là nơi cư ngụ của những hộ dân nghèo tha phương”.Đi bộ khoảng 30 phút từ ga Eo Gió, chúng tôi bắt gặp một căn hầm nhỏ dài chừng 200m, còn khá nguyên vẹn, vẫn được dùng làm nơi nghỉ chân của người dân khi đi làm rẫy. Qua bên kia căn hầm là vực thung lũng sâu thăm thẳm. Theo lối mòn của những người dân, chúng tôi len qua những bụi rậm chi chít cây dại, xuống một con suối nhỏ và đi qua vùng đất Ninh Thuận mới thấy những tảng đá lớn cao bắc qua các thung lũng ở đèo Ngoạn Mục...

Những cột đá sừng sững bất kể sự bào mòn của thời gian và mưa nắng tại 1 thung lũng của đèo Ngoạn MụcChúng tôi lại tiếp tục cuộc hành trình qua cây cầu Dran bắc qua con sông Đa Nhim. Chỉ tay về phía những tảng bê tông trên sông, một người dân bùi ngùi cho biết: “Cây cầu bây giờ chỉ còn là ký ức thôi”.
Đèo Dran khúc khuỷa với rừng thông giã cỗi. Nơi đây xưa kia là có một con đường răng cưa bám chặt vào các phiến đá để đưa tàu vượt núi, giờ không còn một dấu tích. Theo hướng Đà Lạt, chúng tôi tìm lại những dấu tích xưa của những nhà ga còn sót lại. Băng qua những con đèo sâu thăm thẳm, vẻ hoang tàn, mục nát của ga Cầu Đất dần hiện rõ bên phía con đường mòn dẫn vào khu xóm nhỏ, những dấu tích mờ nhạt của con đường sắt như bị mất dần theo năm tháng, chỉ còn lại một ngôi nhà theo kiểu biệt thự cổ Đà Lạt cũ nát với cuộc sống xung quanh của những người dân ở trong ga.

Mô hình đường sắt răng cưa tại nhà ga Đà Lạt hiện nay
Theo chỉ dẫn của lũ trẻ địa phương, chúng tôi men theo những lùm cây dại theo đường mòn vào căn hầm dài nhất của tuyến đường này (600m). Chưa đến miệng hầm, một cảnh sắc tiêu điều, hoang vu hiện hữu khiến lũ trẻ nơi đây sợ, chưa bao giờ dám băng hầm. Kỹ thuật xây của người Pháp giúp căn hầm sừng sững như thách thức cùng thời gian.
Hoang tàn phế tích ga Trạm Hành
Ngược theo lối mòn hướng về con đèo Dran, ga Trạm Hành hiện ra. Đây là một trong những nhà ga có cấu trúc đẹp và độc đáo nhất trên tuyến đường sắt này, vẫn còn được lưu giữ khá nguyên vẹn cho đến bây giờ, với một nhà ga chính và hơn 20 biệt thự cổ.Tuyến đường sắt duy nhất còn sót lại từ Đà Lạt về Trại Mát, hầu như còn nguyên vẹn. Đường sắt băng qua những vườn rau xanh ngun ngút, những nhà kiếng hiện lên dưới những đồi thông vút cao. Dấu tích hiếm hoi này tồn tại với sứ mệnh lịch sử chứng minh cho một thời vàng son của tuyến đường sắt răng cưa trên dải đất Langbiang này.

Ga Đà Lạt, một di tích quốc gia hiện đang bị xâm hại nặng
Tuyến đường sắt răng cưa Tháp Chàm - Đà Lạt được lập dự án và xây dựng vào năm 1901, hoàn thành đưa vào khai thác vào năm 1932. Tuyến đường sắt này có chiều dài tổng cộng 84km, trong đó có tới 14km đường răng cưa để lên 2 con đèo KrôngPha và Dran; đi qua 5 hầm chui, trong đó hầm dài nhất đi qua đoạn từ ga Trạm Hành đến Cầu Đất dài 600m; 46 cầu qua vực, suối và 14 ga.Hiện nay dấu tích của tuyến đường sắt "vàng son" này chỉ còn lại 7km từ ga Đà Lạt đến Trại Mát để phục vụ du lịch.
Vào cuối năm 2007, Chính phủ đã cho phép khôi phục lại tuyến đường sắt Tháp Chàm - Đà Lạt với vốn đầu tư khoảng 320 triệu USD theo hình thức BOT, trong vòng 9 năm từ năm 2007-2015.
Hà Huy Vũ
Theo Báo Dân Trí -
Dấu tích tuyến đường sắt độc nhất vô nhị ở Việt NamCái nắng như nung như rang ở Ninh Thuận càng khắc nghiệt hơn trên những trảng rừng chỉ còn cây bụi lúp xúp của vùng núi Lâm Sơn. Bi đông nước của người dẫn đường đã đến giọt cuối cùng và chúng tôi gần như kiệt sức khi băng qua những rẫy bắp của người Rắc Lây. Anh Hoàng dẫn đường là dân sơn tràng bản địa nhưng cũng không khá hơn vì cảm giác chiếc gậy và con dao đi rừng đeo ở thắt lưng đã trở nên thừa thãi và quá nặng. Nhưng đồng nghiệp đi cùng vẫn quyết tâm: "Phải lên bằng được ga Kà Bơ!". Chúng tôi đã có tổng cộng 16 km đi bộ xuyên rừng giữa trời nắng như đổ lửa để tìm lại dấu tích của một tuyến đường sắt kỳ diệu và độc nhất vô nhị ở Việt Nam.
Chuyện kể của ông Năm Kinh
Ông Năm Kinh tên thật là Nguyễn Kinh năm nay đã 81 tuổi và mỗi lần nói chuyện cứ phải nghiêng mặt chìa tai cho người đối thoại. Cái kiểu nghe của ông có lẽ là dấu ấn để lại ở một người hơn 18 năm cầm đèn đi dọc đường tàu và luôn phải nghe tiếng động cơ tần số mạnh của đầu máy hơi nước leo núi. Vẻ nghễnh ngãng, già nua của ông như biến mất khi nghe chúng tôi ghé sát tai nhắc đến mấy từ "đường sắt răng cưa", "ga Krôngpha". Ông Năm có người gợi để sống lại ký ức của một thời trai trẻ lên xuống tuyến đường rừng kỳ vĩ nối Ninh Thuận, Lâm Đồng. Chúng tôi thì như "bắt được vàng" vì trên hành trình tìm lại dấu tích tuyến đường sắt độc đáo đã phải lần tìm không biết bao nhiêu đầu mối ở ga Tháp Chàm và nhà ga Đà Lạt đều không có được nguồn tư liệu nào đáng kể.
Hầm đá số 1 trên tuyến đường sắt độc đáo.Nếu so với lịch sử người Pháp nghiên cứu tuyến đường này là năm 1898 thì ông Năm chỉ là thế hệ "hậu sinh" bởi ông chỉ là người gác ghi ở ga Krôngpha từ năm 1955 - 1973. Nhưng thật lạ, ông già lại rành rọt và như nằm lòng lịch sử cung đường độc đáo. Ông lão chỉ trầm tư thật lâu và khuyên chúng tôi đi tìm... khu mộ của những phu lục lộ chết ở hầm đá số 1. Có lẽ hồi ức của những người Việt Nam cao niên và đã từng một thời sống dưới ách đô hộ của ngoại bang như ông Năm đều có điểm chung ký ức đó vẫn là những mất mát, đau thương. Vùng đất É Lâm Thượng ma thiêng nước độc, nơi người Pháp khởi công xây dựng ga Krôngpha, không phải là một biệt lệ. Để làm nên tuyến đường sắt độc đáo này, hàng trăm nông dân người Việt đã bỏ mạng giữa rừng thiêng nước độc trong kiếp sống phu phen. Theo chỉ dẫn của ông Năm và người dẫn đường, sau hơn 1 giờ đi bộ leo núi chúng tôi đã đến khu mộ của những người phu làm đường nằm ngay trên hầm đá số 1 (tính theo thứ tự các hầm chui trên tuyến đường này). Vùng nghĩa địa giờ đây chỉ còn là bình địa với những gò đất lúp xúp không một dòng mộ chí. Vết tích của khu dân cư, nơi từng tồn tại sự sống đông đúc của những người thợ đào hầm chỉ còn lại là những khối đá kê cột nhà có hình thù được đục đẽo, chứng tỏ từng có sự can thiệp của con người. Những nông phu khoét núi làm đường và bỏ mạng giữa rừng có thể chưa một lần được nhìn thấy đoàn tàu lên núi và thậm chí chẳng bao giờ biết rằng ga cuối của cung đường này là thành phố du lịch Đà Lạt - đất Hoàng triều cương thổ mộng mơ, quyền quý nhưng những gì họ để lại cho hậu thế quả thật vô giá.**
Kỳ vĩ một tuyến đường**
Nguồn sử liệu ít ỏi còn lại ghi rằng: Bắt đầu từ năm 1898, theo lệnh của toàn quyền Đông Dương Paul Doumer, tuyến đường sắt Tháp Chàm - Đà Lạt được nghiên cứu triển khai. Năm 1908, bắt đầu thi công đoạn 38 km giữa Tháp Chàm và Xóm Gòn. Năm 1916 những toa xe lửa đầu tiên bắt đầu hoạt động mỗi tuần 2 chuyến. Năm 1917, tuyến đường được nối dài đến tận Sông Pha (Krôngpha - phiên theo tiếng Pháp) - dưới chân đèo Ngoạn Mục. Năm 1922, Công ty thầu khoán châu Á tiến hành xây dựng đường sắt nối Krôngpha tới Trạm Hành - Đà Lạt. Năm 1928, cung đường 14km khó khăn nhất giữa Krôngpha và đèo Eo Gió (Bellevue) được hoàn thành. Bốn năm sau, vào năm 1932, đoạn Dran - Đà Lạt được đưa vào sử dụng, tuyến đường chính thức đi vào hoạt động. Tổng kinh phí xây dựng là 200 triệu franc vào lúc bấy giờ.
Trong toàn tuyến đường dài 84km nối Tháp Chàm - Đà Lạt thì đoạn Krôngpha - Eo Gió (huyện Đơn Dương, Lâm Đồng ngày nay) là cung đường hiểm trở nhất, độc nhất vô nhị ở Việt Nam và cũng là tuyến đường độc đáo thứ hai sau hàng trăm năm lịch sử đường sắt thế giới. Để qua được đèo dốc người ta phải thiết kế những bánh răng cưa lắp vào tàu và đường ray được chế tạo kiểu răng thay cho ray trơn. Tuyến đường vượt độ cao 1.500m trên mực nước biển với độ dốc thường xuyên 12%, vượt qua 5 hầm với tổng chiều dài đến 600m và nhiều cầu xe lửa khác. Đường sắt được vận hành bằng 11 đầu máy hơi nước hiệu Fuka của Thụy Sĩ. Hành khách bao giờ cũng đông với phần lớn là người Pháp và quan chức người Việt. Theo lời ông Năm Kinh thì mỗi lần tàu xuống dốc, người ta phải cho vận hành răng cưa về cả hai phía để vừa kéo đầu vừa níu đuôi tàu. Những lần trời mưa, nhân viên đường sắt phải mang cát nung nóng rải lên đường ray tạo thêm lực ma sát để tàu không lao xuống vực.
Nằm ngay bên bờ vực của thác nước Xa Kai hùng vĩ, hầm đá số 1 dài hơn trăm mét, cao hơn 6m không hề có sự gia cố nào bằng bê tông cốt thép vẫn tồn tại vững chãi sau gần một thế kỷ là một điều kỳ lạ. Những vết đục đá thủ công còn nguyên trong căn hầm này vẫn là minh chứng cho sức mạnh và sự kiên trì vô biên của con người! Suốt từ số 1 lên đến ga Kà Bơ ở độ cao hơn 1.200m so với mực nước biển, hàng chục kè đá sừng sững cao cả chục mét, thẳng đứng đến chóng mặt vẫn không giúp hậu thế hiểu nổi tại sao những chuyến tàu răng cưa lên xuống Đà Lạt vẫn có thể an toàn?
Nhưng tuyến đường ray độc nhất vô nhị đã biến mất, chiếc đầu máy Fuka lịch sử cũng đã bị bán cho người Thụy Sĩ mang về làm du lịch. Người ta đã phá tan nát tuyến đường như thế nào và trước thông tin Bộ Giao thông Vận tải quyết định đầu tư tới 5.000 tỷ đồng để phục hồi tuyến đường này, hiện trạng còn lại những gì?
**Bao giờ trở lại dấu xưa? **
Rất nhiều du khách ngoại quốc đến Đà Lạt sau này vẫn mua vé tàu du lịch từ ga Đà Lạt để đi tìm lại dấu vết tuyến đường sắt cũ. Rất tiếc là hai toa tàu du lịch cũ từ ga này chỉ có thể giúp họ tìm lại được 12km từ Đà Lạt về Trạm Hành. Tuy thế, rất nhiều người ưa khám phá, thích tìm dấu xưa vẫn đi xe ô tô về vùng É Lâm Thượng cũ (xã Lâm Sơn, Ninh Sơn, Ninh Thuận ngày nay) và đi bộ vượt rừng tìm dấu đường sắt răng cưa.
Giống họ, chúng tôi mang theo cả sự háo hức để lên rừng nhưng niềm hứng khởi đã nhanh chóng chùng xuống theo từng bước chân lên núi. Còn cách ga Kà Bơ hơn 2km, hình thù tuyến đường còn lại là những vệt sỏi đường ray lộ rõ dần. Người dẫn đường giải thích: "Chỗ này ít bị xâm phạm hơn vì có Am Bà rất thiêng!". Sự tích Am Bà - hiện nằm lẩn khuất trong một hẻm núi đá vôi với rất nhiều cây rừng cổ thụ - cũng là câu chuyện gắn liền với cung đường đẹp nhưng hiểm trở vô cùng này. Chuyện kể rằng, khi tuyến đường vừa mới khánh thành, một lần tàu xuống núi vào cua ở khúc này đã bị đổ nhưng không một người Việt Nam nào trên tàu lâm nạn. Tin rằng có thần linh phù hộ nên những người thoát nạn đã lên núi lập am thờ. Chẳng biết thần linh ở đây có thật sự linh thiêng như thế hay không nhưng đi qua dấu tích tuyến đường như vắt ngang lưng chừng ở hẻm núi này và nhìn xuống bờ kè đá vôi cao hơn chục mét, dựng đứng chúng tôi chóng mặt và phải nằm xuống bờ kè mới dám chụp hình.
Tiếc thay, ngoại trừ vùng rừng gần Am Bà còn có sự linh thiêng gìn giữ. Toàn bộ hành trình gần 14km vượt rừng chúng tôi gần như không gặp một bóng cây cổ thụ để dừng chân. Ga Kà Bơ, nơi sau ngày giải phóng đất nước 1975, nhân viên đường sắt theo tàu lên xuống còn nhặt được thịt thú rừng do hổ ăn dở bỏ lại vì tiếng động cơ tàu leo núi thì nay trống trơn, hoang vắng, chỉ còn lại cái nền xi măng giữa trùng vây cây bụi lúp xúp. Hành trình đi lên từ chân núi, chúng tôi đã bắt gặp cả chục điểm tập kết gỗ phiến do lâm tặc kéo từ rừng sâu ra chưa kịp chuyển xuống núi. Đường ray xưa trở thành đường kéo gỗ.
Mang những hình ảnh về điểm tập kết gỗ, những mảng rừng cháy loang lổ phơi ra những trụ cầu đường ray cũ từ rừng về cho già Năm Kinh xem, ông trầm ngâm: "Ngày xưa đứng ở đèo Ngoạn Mục (trên quốc lộ 27 - PV), nhìn tàu lên núi chỉ thấy khói từ đầu máy mà không thấy tàu. Rừng già bao phủ, phải đi tàu bay mới thấy đường ray như sợi chỉ vắt qua rừng. Đẹp lắm!". Ông lão gác ghi già nua nén tiếng thở dài nuối tiếc khi đưa trả chúng tôi chiếc máy ảnh có những tấm hình rừng bị hủy diệt. Không chỉ rừng, sau năm 2000, khi tuyến đường sắt răng cưa bị tháo không còn một mẩu sắt, chiếc cầu tàu bắc qua sông Đa Nhim ở huyện Đơn Dương nhìn từ đèo Dran đẹp như một chiếc lược kiêu sa vắt trên sông cũng đã được địa phương này "sáng kiến" dỡ bỏ! Sau khi bị báo chí lên tiếng phản đối, huyện Đơn Dương đã chừa lại... hai cái trụ cầu “trơ gan cùng tuế nguyệt”, trở thành chứng tích của sự ẩu tả cho đến hôm nay. Nhà ga Phú Thuận (Eo Gió) đầu cầu sắt này hiện còn nguyên mái che nhưng đã được người dân tận dụng làm chuồng nuôi bò. Thời huy hoàng của một công trình nổi tiếng đã chấm hết hàng chục năm nay nhưng chút phế tích còn lại nếu không được cứu vãn, phục dựng rồi cũng sẽ biến mất chẳng bao lâu nữa!
Bài và ảnh: Sơn Tùng -
Người Viết sử làngTác phẩm đạt giải nhất về cuộc thi liên hoan truyền hình toàn tỉnh Lâm Đồng 2009
https://www.youtube.com/watch?v=3duSU8p8CvA -
“Vàng tặc” băm nát một dòng sông(ĐSCT) *Từ nhiều năm nay, tình trạng khai thác vàng trái phép ở Lâm Đồng diễn ra rầm rộ. Mặc dù đã được chính quyền địa phương quan tâm giải quyết nhưng nó không giảm mà còn quyết liệt hơn.
*

Dòng Đa Quyn bị băm nát từng ngàyĐE DỌA CẢ CÔNG AN
Điểm nóng khai thác vàng trái phép “rầm rộ” nhất của Lâm Đồng phải kể đến ba xã của huyện Đức Trọng là: Đa Quyn, Tà Năng và Đà Loan. Trong đó Đa Quyn được xem là điểm “nóng” nhất, vì tập trung các tay anh chị từ các nơi khác về cùng hàng chục băng nhóm. Thời gian khai thác vào ban đêm, có thêm sự hỗ trợ của máy móc hiện đại. Khi bị lực lượng chức năng truy quét thì chúng chạy lên đồi cao hoặc rút vào rừng sâu để ẩn náu. Khi lực lượng chức năng đi khỏi, chúng quay lại tiếp tục đào bới.
Phó trưởng công an xã Tà Năng bên chiếc xe cùng hai bao đá thu được trong một vụ tai nạn cách đây chưa lâuCác đối tượng khai thác vàng thường là dân nhập cư từ nơi khác đến, tập trung nhiều thành phần bất hảo nên tình hình an ninh trật tự ở đây cũng bị xáo trộn. Nhiều vụ tai nạn giao thông kinh hoàng vì các đối tượng này thường dùng xe gắn máy chở đá sa khoáng đi xay ở Đà Loan (cách nơi khai thác khoảng 20km). Vào ban đêm, các xe này chạy tốc độ nhanh, không đội nón bảo hiểm. Ông Hoàng Anh Diễn (trú tại xã Tà Năng) cho biết: “Thời gian trước, họ (đối tượng khai thác vàng) thường chở đá chạy bạt mạng làm cho chúng tôi hoang mang lo sợ, tối đến nhà nào cũng phải đóng cửa, không dám ra ngoài vì sợ tai nạn. Tình trạng khai thác vàng ở khu vực này đã làm phát sinh các tệ nạn khác như: trộm cắp, rượu chè, đánh nhau... Nhiều đối tượng khi bị cơ quan chức năng xử phạt, chúng không những có thái độ bất hợp tác, mà còn nhắn tin đe dọa. Anh Nguyễn Thành An - Phó trưởng công an xã Tà Năng - sau khi xử phạt một xe chở đá đã nhận được những tin nhắn hù dọa sặc mùi xã hội đen: “Mày có muốn mất cánh tay phải không?” hoặc “Mày muốn mất tai trái hay tai phải?”. Sau khi chỉ đạo giải tỏa, truy quét các bãi vàng, ông K’Tem - Phó chủ tịch HĐND xã Đà Quyn - cũng đã nhiều lần bị các đối tượng này nhắn tin đe dọa.

Tình trạng khai thác vàng diễn ra rầm rộ**NHỮNG HỆ LỤY
**Suốt chiều dài của sông Đa Quyn (chảy qua địa phận bốn thôn của xã Đa Quyn) đã bị biến dạng hoàn toàn, khắp nơi đều thấy cảnh đào bới, diện tích hoa màu bên bờ suối bị cày nát tan hoang, những hố nước sâu hoắm xuất hiện chằng chịt khắp nơi. Nguồn nước cũng ô nhiễm nghiêm trọng, dòng chảy ách tắc, ngập úng ở nhiều nơi. Mới đây, trên địa bàn xã Đa Quyn, 12 con bò của người dân bị chết do uống phải nước nhiễm độc từ các bãi vàng. Chính quyền địa phương đã cảnh báo người dân không nên chăn thả gia súc ở các khu vực này.Trước sự truy quét gắt gao, tình trạng khai thác vàng ở Đa Quyn có phần “hạ nhiệt”. Gần đây lại có xu hướng tiến về phía Tà Năng, bởi dòng Đa Quyn chảy dài về phía ấy. Đây chính là mối lo ngại và thách thức đặt ra cho chính quyền địa phương. “Tình hình khai thác vàng trái phép ở Đa Quyn đã có từ rất lâu và đang lan sang Tà Năng. Rất khó để giải quyết dứt điểm, bởi lực lượng mỏng trong khi dân đào vàng là người tứ xứ, rất khó quản lý, kiểm soát triệt để” - Bí thư xã Tà Năng, ông Hoàng Văn Tư cho biết.
Vừa qua, ông Huỳnh Đức Hòa - Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng - đã ký công văn chỉ đạo các ngành, các cấp có liên quan họp gấp để đưa ra các phương án giải quyết. Mong rằng với sự quan tâm của lãnh đạo tỉnh, các địa phương sẽ có những phương án tốt hơn để ngăn chặn tình trạng hủy hoại môi trường và gây mất an ninh trật tự tại các bãi vàng.
** LÊ HÒA - DŨNG NGUYỄN**Link http://www.baomoi.com/Home/AnNinh/www.congan.com.vn/Vang-tac-bam-nat-mot-dong-song/4734376.epi
-
Phóng sự: Khốn khó trên mảnh đất... nhiều vàng(CATP) Dòng Đa Quyn từ hơn 20 năm nay bị dân các nơi kéo về khai thác vàng sa khoáng. Dòng sông phải hứng chịu những đợt cày xới bởi các loại máy móc hiện đại. Các chủ bãi vàng còn dụ dỗ người dân bán đất canh tác hai bên sông để khai thác vàng, đẩy người dân vào cảnh khốn khó.

Hết đất sản xuất, nhiều người dân phải đi mót xái vàng kiếm sống
**LAO ĐAO VÌ KHÔNG CÒN ĐẤT CANH TÁC
**Bởi cái đói, cái nghèo đe dọa nên không ít hộ dân ở vùng vàng xã Đa Quyn (huyện Đức Trọng, Lâm Đồng) đã phải cắt từng khuôn đất bán. Tiền thì đã hết, đất sản xuất cũng không còn, họ lại lâm vào cảnh khốn khó, đói kém trăm bề ngay trên mảnh đất... nhiều vàng.Năm 2004, thực hiện chính sách giãn dân, hơn 40 hộ ở xã N’Thôn Hạ (Đức Trọng) đã chuyển vào khu vực K61 (thôn Toa Cát, Đa Quyn) xây dựng vùng kinh tế mới. Có nhà mới, có đất sản xuất, tưởng sẽ thoát vòng luẩn quẩn của đói nghèo, ai nấy đều mừng. Nhưng chẳng được bao lâu, họ phải đối mặt với không ít khó khăn, bởi đất rẫy quá bạc màu, trồng cà phê thì cằn cỗi, trồng bắp thì năng suất kém, có khi còn không ra trái. Canh tác không được, chăn nuôi chẳng xong, cái đói, cái nghèo lại đeo bám. Ngày ấy, xung quanh khu vực này đầy rẫy những hầm vàng (dạng giếng nước), mỗi hầm sâu cỡ 7 - 10m. Không ít vật nuôi của bà con bị rớt xuống đây rồi chết. Do sợ có người bị lọt xuống, bà con lại cùng nhau khiêng đất về lấp, kiếm gỗ về che kín miệng hầm để đề phòng.
Tưởng chừng yên ổn, nhưng đùng một cái, dân đào vàng tứ xứ ồ ạt tràn về. Hàng chục máy múc lớn nhỏ ngày đêm đào bới công khai ven dòng Đa Quyn, tiến sát vào mảnh vườn của họ. Khi hết chỗ khai thác, bọn đào vàng dụ dỗ bà con sang đất với giá rẻ mạt cùng lời hứa sẽ lấp lại nguyên vẹn sau khi khai thác xong. “Vì không có gạo ăn nên nhà nào cũng bán, mình không bán thì họ múc đất ở bên cạnh sẽ gây sạt lở sang đất nhà mình. Vì vậy, gia đình mình cũng bán 2 khuôn đất (200m2) lấy sáu triệu đồng để mua gạo ăn” - bà Kasă Ka Phương (thôn Toa Cát, Đa Quyn) nói.
Nhà không có ruộng, ba sào rẫy trồng cà phê, tỉa bắp thì không lên nổi, gia đình chị Ka Niếu (36 tuổi, thôn Toa Cát) lại càng lao đao khi con bò duy nhất của gia đình bị rớt hầm vàng mà chết. Thiếu thốn trăm bề, bị cái đói đe dọa nên cuối năm ngoái, chị đành cắt hơn 200m2 đất sau nhà bán cho chủ bãi vàng được gần tám triệu đồng. “Vì thấy họ thích mua quá nên mình bán lấy tiền mua gạo, mua phân bón cho đám rẫy. Một phần thì trả lại họ số tiền mình đã mượn trước đó để mua gạo ăn (khoảng 600 ngàn đồng)” - chị Ka Niếu cho biết.
Số tiền được chị trang trải cho đám rẫy, mua gạo, trả nợ... rồi cũng hết. Giờ đây, khi chủ vàng đã đi khỏi, mảnh đất phía sau nhà chị vẫn ngổn ngang, hầm vàng sâu cả chục mét đã tiến sát vách căn bếp. Chẳng biết khi được san lấp lại, mảnh đất hỗn độn toàn đá với sỏi này sẽ được canh tác như thế nào?
Nhà nhà bán đất vì sự đói kém trên mảnh đất đầy vàng. Nhiều gia đình đã phải đi làm thuê, bẻ bắp ở tận Lâm Hà (cách đó mấy chục cây số), hoặc ra sức cải tạo mảnh rẫy bạc màu. Số còn lại thì lên rừng đốt củi lấy than về bán, thế rồi bị cấm, họ đành quay ra mót xái vàng để kiếm sống qua ngày. Đa số người đi mót vàng đều là phụ nữ và trẻ em, đàn ông thì lên rẫy hoặc đi làm thuê. Một ngày đãi vàng, nếu gặp may, họ có thể thu được 1 - 2 li vàng cám (1 li bán được khoảng 20 ngàn đồng). Nhiều lúc bị các chủ bãi vàng đánh đuổi, chửi bới nên họ chỉ dám mót vàng ở những khu vực mà chủ đã bỏ đi.
Vừa xoa xoa cánh tay sưng tấy do đi đãi vàng, chị Ka Líu (37 tuổi) vừa kể: “Thời gian trước ngày nào chị cũng đi mót vàng, có nơi chủ dễ thì họ cho xuống, có nơi thì họ đuổi đi. Đi mót vàng cực và nguy hiểm lắm, chị cũng mấy lần suýt chết do bị sập hầm, sụp đất. Biết thế, nhưng vẫn phải đi để kiếm tiền mua gạo, mua sách cho con. Giờ tay chị bị đau, chồng lại mới bị tai nạn, chưa đi làm được nên đành để hai đứa nhỏ đi mót vàng kiếm tiền về mua gạo. Để tụi nhỏ đi một mình cũng lo lắm nhưng chẳng biết làm sao nữa”.
Vàng rồi cũng hết, người dân lại chuyển sang những hầm khác mà chủ mới bỏ đi, hoặc tiếp tục đào sâu thêm ở những hầm cũ để tìm vàng, bất chấp hiểm nguy luôn rình rập. Mới đây (16-8), người dân ở đây bàng hoàng khi biết tin chị Ka Đa (26 tuổi, thôn Toa Cát) bị chết do sập hầm vàng, bỏ lại đứa con gái mới hơn một tuổi. Anh Ha Can - chồng chị Ka Đa, kể lại: “Sau khi đất sụp xuống, mọi người chạy lại chỉ thấy cánh tay của mình và moi lên đưa đi cấp cứu. Khi biết còn vợ mình vẫn bị chôn vùi ở dưới đất, quay lại thì đã trễ”. Vụ việc đau lòng của chị Ka Đa như một hồi chuông cảnh báo. Nhưng liệu họ còn có lựa chọn nào khác cho cuộc sống trước mắt khi không còn đất để canh tác?
**CƠ QUAN CHỨC NĂNG NÓI GÌ?
**Liên quan đến việc các hộ dân nghèo bị dụ dỗ bán đất sản xuất cho các chủ bãi vàng, Chủ tịch, Bí thư, cán bộ địa chính xã Đa Quyn đều thừa nhận thực tế nhức nhối này. Nhưng, chính quyền lại không đưa ra được con số thống kê cụ thể về diện tích, chỉ biết rằng có ít nhất 52 hộ đã bị lập biên bản xử phạt vì bán đất cho các đối tượng đào đãi vàng trái phép.Ông K’Tem - Phó chủ tịch HĐND xã Đa Quyn, thừa nhận: “Hiện nay, toàn bộ diện tích hai bên bờ suối Đa Quyn trên địa phận xã (dài khoảng 8km) đã bị biến dạng hoàn toàn. Trong đó, nặng nhất là từ khu vực K63 - K65 (biến dạng 100%), gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống sinh hoạt sản xuất của bà con”.
Để giải quyết tình trạng đất canh tác bị biến dạng, hoang hóa. Chính quyền sở tại đã giao cho Công an huyện và Ban chỉ huy quân sự huyện Đức Trọng quản lý hơn 1,1 triệu mét vuông. Theo đó, diện tích này sẽ được đưa vào dự án cải tạo, san lấp, khôi phục hiện trạng, trồng cây keo, cỏ voi... nhưng hiện vẫn chưa đem lại tín hiệu khả quan nào.Trong buổi họp ngày 6-8 về tình trạng đào đãi vàng trái phép, Phó chủ tịch UBND huyện Đức Trọng - ông Phạm Thanh Quan đã chỉ đạo các cơ quan, ban ngành xử lý triệt để tình trạng đào đãi vàng trái phép tại địa bàn. Ông cũng yêu cầu các xã phải thống kê, rà soát và kiên quyết xử lý không để tái diễn tình trạng các hộ dân tự ý bán đất cho các đối tượng đào đãi vàng trái phép, tránh hậu quả về sau.
** L.H - D.N**Link http://www.baomoi.com/Home/AnNinh/www.congan.com.vn/Phong-su-Khon-kho-tren-manh-dat-nhieu-vang/4751984.epi -
Cây phượng trắng duy nhất ở Việt Nam trổ hoadalatcuatoi:
cho đỉa chỉ đi a chủ topic để còn đi xem nữa chứ . thanks !Biệt thự 19 - Phù Đổng Thiên Vương
p/s : ngay mặt đường PĐTV, cạnh nhà hàng TM -
co ban nao biet thong tin j ve donghoa lily loai nay ko? cho minh biet voilan vien:
:thinkka5:Cam onchào bạn
Bạn vào đây xem nhé
http://dalathoa.com/diendan/threads/8587-Ky-thuat-trong-hoa-lily
chúc bạn có những thông tin bổ ích -
Đà Lạt - Trời ươm nắngNgày đi học hát bài Mây hồng của Trịnh Công Sơn , tôi thấy hay nhưng chưa hiểu hết ý nghĩa của ca từ . “ Từ ươm nắng cho mây hồng , mây bay qua em nghiêng sầu …” quả là một bản nhạc làm đắm đuối mọi cảm giác , bừng lên mọi sắc cảm . “Ươm ” là ca từ đắc địa mà nhạc sỹ đã đặt sau “ trời ” . Một từ ươm rạng vỡ cỏi thi ca . Một từ ươm cất cánh ngàn nốt nhạc . Bay lên trên miền trí tưởng .
Cỏ cây, đồi núi , phố xá đã được nâng lên cùng ánh trời mờ ảo trong sương sớm tan dần . Người người , dòng xe cộ qua lại , lại qua . Chim chóc tung tăng kiếm mồi , từng đàn bò sẫm tìm đến trảng cỏ , suối khe . Cuộc sống đã vươn dậy sau một đêm ngủ dài . Mặt trời trốn đâu đó sau bức màn mờ tỏ . Cái cảm giác tươi non của chồi cây , run run đón nhận dòng nhựa thấm qua da thịt khiên tôi rùng mình . Rồi trong cái cảm giác bừng nở của không gian , những giọit nắng tràn trề sinh lực tướm ra là lúc “ trời ươm nắng ” . Nghĩa là nắng đang ươm mộng xuân thì , tròn mọng , trong veo vào hồng ửng không tả nổi . Cảm nghiệm này thường có được sau những đêm mưa dài , bầu trời u u buồn nhẹ . Có thể trời ươm nắng lúc cuối hạ chớm thu hay trong tiết thu phân thì dể cảm thấy hơn . Và vẻ đẹp đến diệu kỳ khi ta đến hân thưởng cùng với tâm hồn ban mai trong sáng …
Cà bầu trời Tây Nguyên , nhất là Đà Lạt , “ trời ươm ” được ưu ái nhiều hơn xứ khác . Có thể vì Đà Lạt nắng lạnh và Tây Nguyên khí hậu ôn hoà nên hiện tượng “ươm ” mỗi sáng thường xuất hiện . Tuy nhiên không phải lúc nào cũng giống nhau , và còn tuỳ ở thái độ cảm nhận cuộc sống của từng người . Tôi cho rằng nhạc sỹ họ Trịnh đã “ vay ” từ ươm của trời Đà Lạt , trời Bảo Lộc trong những ngày ông gắn bó với xứ sở sương mù này . Bởi vậy để có một khoảnh khắc “ trời ươm ” là khoảnh klhắc không dễ tìm . “ Bao nhiêu năm làm kiếp con người …” , bộn bề cuộc sống , chợt nhận ra một lần “ trời ươm ” cho hồn người , cho ý thức kiếm tìm là lần khai ngộ đột vỡ của TÂM . Vì con người chúng ta thường vô tâm trước thiên nhiên kỳ vĩ . Người nghệ sỹ với tâm hồn nhạy cảm đã đem lại cho chúng ta cái cảm giác nguyên sơ mà bất cứ ai cũng sỡ hữu được nếu biết nâng niu đời sống tinh thần , chộp bắt những cái khoảnh khắc yêu thương làm đầy cuộc sống ! Tôi giật mình hiểu ra rằng đã bao lần tôi chờ đợi cái cảm giác “ trời ươm ” đã chưa đến . Bổng hôm nay “ trời ươm ” đã cho tôi bừng thức để nhận ra thiên nhiên đối với cuộc sống con người là một vẻ đẹp đầy đặn, không thừa thiếu , không phân biệt . Những vẽ đẹp ấy có thể mất đi nếu con người vô tâm tàn phá . Chính vì lẽ đó , mỗi con người có tâm hồn đều phải chung tay gìn giữ , ra sức bảo vệ thiên nhiên , bảo vệ môi trường sống .
Được hạnh phúc sống trên vùng “ trời ươm nắng ” , tôi thường có những bật ngộ đầy yên bình . Những lo toan trì níu không thể nhấn chìm tôi vào bộn bề tẻ nhạt . Tôi luôn “ươm mình ” bằng cảm giác bầu trời không còn giới hạn để bay lên trên ý nghĩ vụt hiện làm bừnd sáng năm giác quan . Đó là lúc giảm đau , giảm street . Đó là lúc nãy nở những hạt mầm từ ái để nhận ra trong cuộc sống tuần hoàn không ngừng nghĩ , luôn có những khoảnh khắc bừng sáng , như ban mai “ trời ươm nắng cho mây hồng ” như tuệ giác “ trời ươm nắng ” cho hồn người trong veo…
ST
-
Hoa Đà LạtKusa:
@Admin: Kusa loay hoay không biết up ảnh lên forum mình làm sao, đành up từ computer nên hình bé xíu :(, diễn đàn mình không cho up file ảnh của URL fileden ạ?chào bạn
Bạn up ảnh lên trang upnhanh.com hoặc photobucket.com rồi bạn dùng lệnh 
chúc bạn thành công -
Đắp gờ đất ở hồ Xuân Hương ngăn tự tửPV vịt , dùng từ ngữ để giật tít gây sự chú ý, tuy nhiên, nội dung không ăn nhập cho lắm, hết đề tài để viết rồi à,mình luôn đánh giá thấp nhóc con mới ra trường Khắc Lịch này, mà gọi là PV thì hơi quá, đang là cộng tác viên thôi, đúng là thầy nào trò đó




