**[ĐẤT VIỆT] Nhiều nông dân thành phố Đà Lạt (Lâm Đồng) cho rằng trồng rau bây giờ không “có ăn” nên chuyển sang trồng hoa. Nhưng người trồng hoa cũng đang than ngắn thở dài vì “hoa dù rất đẹp nhưng không ổn định”. Một số hộ lại xả vườn, chuyển sang… trồng rau theo hợp đồng bao tiêu. **
Phải từ 24/12 (âm lịch) trở đi, nông dân trồng hoa Đà Lạt mới bước vào vụ thu hoạch đại trà để phục vụ Tết Nguyên đán. Thời điểm này nhiều vườn hoa đã nở rộ, phơi sắc rực rỡ, thương lái đang bắt đầu mua sỉ theo từng vạt, đám… Thế nhưng, vẻ rạng rỡ không hề hiện hữu trên gương mặt nông dân, bởi tình trạng ép giá lại tái diễn.
Bà Lại Thị Tính, nông dân tại phường 8, thành phố Đà Lạt, vừa chuyển từ nghề trồng rau ăn lá sang trồng hoa được vài vụ, cho biết, rất nhiều hộ chuyển sang trồng cúc vì loài hoa này dễ trồng, lại “nhẹ” vốn đầu tư. Nhưng chính sự chuyển nghề ồ ạt này khiến cho hoa dư thừa, nhất là khi gặp thời tiết ấm áp, thuận lợi như năm nay. Hiện giá hoa tại vườn rất rẻ, hoa cúc có giá trung bình 500 đồng một cành, thấp hơn cùng kỳ năm ngoái 200 đồng. Không chỉ giá hoa thấp do cung vượt cầu, các nhà vườn quy mô nhỏ còn bị thương lái ép giá. Bà Tính cho biết, thương lái mua sỉ vườn hoa của bà 30 triệu đồng, nhưng sau khi thu hoạch họ nói bị lỗ nên buộc bà bớt thêm 5 triệu đồng.
Người trồng hoa Đà Lạt đang cần sự hỗ trợ của Nhà nước.
Hoa hồng là loài hoa đòi hỏi phải bỏ nhiều vốn và thời gian đầu tư cũng không thoát khỏi tình cảnh ế ẩm. Ông Nguyễn Đức Trọng, ở đường Mai Anh Đào, thành phố Đà Lạt, cho biết, vườn hoa hồng nhà ông đã trồng được 7 năm, hiện cây hoa rất khỏe, cho thu hoạch mỗi ngày. Tuy vậy, giá hoa hồng quá rẻ buộc ông phải xả vườn. Hiện hoa hồng có giá 1.400 - 1.500 đồng một cành, tùy màu. Trong khi đó, những năm trước, giá phân bón, thuốc trừ sâu, nhân công rẻ hơn bây giờ nhưng giá hoa cắt cành tại vườn đạt 3.000 - 4.000 đồng.
Không ít nông dân mất “cả chì lẫn chài” vì hoa tới kỳ thu hoạch nhưng không ai mua. Ông Khôi, một người trồng hoa, cho biết, chỉ các vườn lớn mới được thương lái “nể mặt” nên giữ giá ổn định và thu mua đúng kỳ. Phần đông hộ trồng hoa có quy mô nhỏ, nếu không bán với giá thấp cho thương lái thì phải tự mang xuống TP HCM bán.
**Cần sự hỗ trợ của Nhà nước **
Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lâm Đồng cho biết, năm 2009, diện tích trồng hoa của tỉnh khoảng 3.500 ha (trong đó có 1.200 ha nhà kính), xuất khẩu 110 triệu cành, giá trị 13 triệu USD, tăng gần 30% so với năm 2008. Đây là năm có sản lượng hoa xuất khẩu cao nhất từ trước đến nay.
Song theo ông Trần Huy Đường, Chủ tịch Hiệp hội Hoa Đà Lạt, dù 80% sản lượng hoa Đà Lạt được xuất khẩu nhưng hoa Đà Lạt nói riêng và hoa Việt Nam nói chung “không có tiếng tăm” gì trên thị trường hoa tươi thế giới. Với phần lớn nông dân sản xuất quy mô nhỏ, áp dụng kinh nghiệm truyền thống hơn là ứng dụng công nghệ cao, hoa Đà Lạt vẫn chưa thể mang lại giá trị kinh tế cao, bền vững cho người trồng hoa.
Cái khó khăn của ngành hoa Đà Lạt hiện nay là chưa chủ động nguồn giống tốt và diện tích sản xuất manh mún, nhỏ, công nghệ canh tác, thu hoạch và bảo quản sau thu hoạch còn lạc hậu, chất lượng hoa không đồng đều… nên giá cả bấp bênh. Theo ông Lê Văn Liền, Tổng giám đốc Công ty CP Hoa Đại Việt, nghề trồng hoa đòi hỏi vốn lớn, nhất là đầu tư nhà kính. Thế nhưng, ngân hàng chỉ cho vay trong phạm vi tài sản thế chấp nên nhiều nông dân không thể tiếp cận vốn, mà nếu được vay thì tối đa 1 - 2 tỷ đồng trong ngắn hạn, không bõ bèn so với yêu cầu đầu tư nhà kính (7 - 9 tỷ đồng một ha).
Ngoài ra, việc liên kết bốn nhà (nhà nước, khoa học, doanh nghiệp, nông dân) còn lỏng lẻo, mạnh ai nấy làm.. nên hoa Đà Lạt không có sức cạnh tranh cả trong thị trường nội địa chứ chưa nói đến quốc tế… Do vậy, cái mà người trồng hoa Đà Lạt cần hiện nay là một quy hoạch phát triển cụ thể, được sự hỗ trợ tối đa về vốn của nhà nước. Có như thế hoa Đà Lạt mới mang lại giá trị tương xứng với tiềm năng vốn có.
Kim Toàn