(ĐSCT) Làng K’ Long - ngôi làng nhỏ nằm dưới chân núi Voi ở xã Hiệp An, huyện Đức Trọng, Lâm Đồng bao năm nay sừng sững một pho tượng gà nặng gần 8 tấn. Mối tình bất tử của đôi trai gái người dân tộc K’Ho đã khiến dân làng tôn thờ quyết tâm gùi đá đúc tượng gà với ước mong tình yêu, sự yên bình sẽ mãi mãi đến với bà con nơi đây.
Làng K’Long của dân tộc K’Ho nằm gần Quốc lộ 20, cách TP. Đà Lạt khoảng 20km. Người dân quanh đây ngoài tên K’Long còn gọi nó với một cái tên rất độc đáo: làng Con Gà. Bà K’Gro, một người già từng chứng kiến bao đổi thay thăng trầm của vùng đất này nói vui: “Tên làng gọi như thế không phải vì nuôi nhiều gà mà người nơi khác đến đây nhìn vào con gà bằng đá nặng gần 8 tấn sừng sững giữa khuôn viên, họ gọi vui là làng Con Gà và cũng nhờ đó mà làng K’Long được nhiều người lui tới, kể cả khách du lịch nước ngoài”. Nói về sự tích của pho tượng gà khổng lồ đó, bà K’Gro hào hứng kể về câu chuyện tình bất tử của một đôi trai gái người làng, vẻ mặt hân hoan tự hào như đang nói về truyền thống văn hóa mà bà con K’Long đang ngày ngày nối tiếp nhau lưu giữ: Người K’Ho theo chế độ mẫu hệ nên con gái phải đi cưới chồng. Lễ vật thách cưới thường là 5 con trâu, 20 tấm xà rông (còn gọi là tấm bắt chồng) cùng với 5 con gà. Truyền thuyết kể rằng vào ngày nọ có một cặp trai gái rất yêu thương nhau, gia đình đàng trai thách cưới theo tục lệ với những lễ vật truyền thống nhưng trong đó họ yêu cầu chỉ duy nhất một con gà, điều đặc biệt là con gà đó phải có... 9 cựa. Vì muốn lấy được người mình yêu, cô gái đã chấp nhận trèo đèo vượt suối đi tìm bằng được con gà 9 cựa cho họ nhà trai. Nhưng nàng đâu biết rằng con vật đặc biệt đó không có ở trên đời. Tìm kiếm trong vô vọng, nàng đã kiệt sức và gục chết trong rừng sâu. Câu chuyện tình yêu bất tử đó đã được bà con làng K’Long ngưỡng mộ, họ tìm đến nơi nàng chết rồi cùng góp sức gùi đá dựng lên pho tượng gà 9 cựa và lập làng luôn ở nơi đây để làm chứng cho mối tình thủy chung của cô gái. Tượng gà sừng sững như một lời nhắc nhở hãy bỏ những thủ tục hà khắc để đôi lứa đến với nhau.
Hàng năm, sau khi thu hoạch xong vụ mùa dân làng thường tổ chức lễ hội mùa, mọi người tập trung đến đây đánh cồng chiêng, uống rượu cần và cầu nguyện cho dân làng sống trong sự bình yên, mưa thuận gió hòa, cùng nhau cầu nguyện cho tình yêu của đôi lứa mãi mãi không xa cách. Cái tên “làng Con Gà” đã đi sâu vào ngôn ngữ của dân gian bởi truyền thuyết này đã gắn liền với tượng gà hiện nay và pho tượng ấy cũng đã được sách kỷ lục Việt Nam tìm hiểu để công nhận là tượng chú gà trống lớn nhất Việt Nam. Pho tượng này cùng với truyền thuyết “voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao” đã tô thắm thêm những vẻ đẹp độc đáo của dân tộc Việt Nam với ước mơ chinh phục thiên nhiên. Làng Con Gà của người K’Ho là điểm đến thú vị của rất nhiều du khách trong và ngoài nước.
LÊ HÒA - DŨNG NGUYỄN (Báo CATP)