Lời giới thiệu: Shimazaki Toson (1872 – 1943) vừa là nhà thơ vừa là nhà văn chịu ảnh hưởng văn học Âu Mĩ tiêu biểu cho thế hệ khởi xướng văn thơ cải tân, khuyến khích mọi người đổi mới khuôn sáo thơ cũ, tức là theo thể thơ thể văn phóng khoáng của các nhà văn châu Âu và Hoa Kì, thơ và văn ông đầy tính trữ tình với âm điệu du dương tu hồn người đọc vào một cõi mộng nào đó chẳng khác ngày trước các nhà thơ nhờ nhịp phách câu ca để tận hưởng thú thư giãn tâm hồn và thể xác.
Bạn đã từng yêu, đã hạnh phúc hoặc khổ đau vì yêu, đấy là chứng cứ cụ thể rằng không ai trong chúng ta không khao khát yêu và được yêu. Vì sao vậy? Vì chúng ta rất sợ sự cô đơn băng giá hành hạ cõi lòng luôn luôn cần sự thông cảm, an ủi từ một quả tim khác.
Chúng ta không thể nào tưởng tượng nổi một xã hội loài người mà không có tình yêu, cũng không thể nghĩ rằng những tiến bộ của loài người không có tình yêu như vai trò chính yếu, là động cơ thúc đẩy sự hăng say hoạt động, sự nhiệt thành trong công việc, sự cống hiến cả đời người cho thành tựu khoa học.
Nhờ tình yêu, chúng ta đã có những án văn tuyệt tác, những bài thơ sống mãi ngàn đời, những khúc ca lưu truyền mãi đến bao nhiêu thế kỉ.
Tình yêu có muôn màu muôn vẻ như chính sự bí ẩn của con tim. Một ánh mắt, một nụ cười, một làn môi, một tiếng thở dài, một cái chép miệng… đều biểu lộ tình yêu và chỉ hai người yêu nhau mới hiểu được mà thôi, người thứ ba quá thừa để hiểu được tiếng lòng không cần thốt ra đó và họ không thể hiểu được.
Ánh mắt của đôi trai giá yêu nhau, họ không cần nói gì cả nhưng họ hiểu được người họ yêu thương và cũng yêu thương họ muốn nói lên điều gì. Ôi! An ủi biết bao khi vì một trái ngang gì đó mà đường tình không vẹn, họ không thể sánh bước nhau trên đường đời, gặp nhau trên con đường xuôi ngược của số mệnh, nhìn nhau, ánh mắt u buồn tượng trưng cho cõi lòng tan nát, một luyến tiếc khôn nguôi, một khát vọng được giữ nhau trong vòng tay nhiệt tình. Ánh mắt ấy dĩ nhiên khác hẳn với các khách lữ hành vô tư, không trĩu nặng một tâm sự theo đuổi từ quá khứ xa xôi, dằn vặt hiện tại, ám ảnh tương lai
.
Yêu không so đo, yêu không tính toán đến những điều kiện vật chất đến danh vọng tiền tài là chủ trương của giới trẻ tiến bộ hôm nay, là một sự lãng mạng trữ tình, đáng yêu và nên thơ, khác hẳn tập tục cổ truyền, nặng nề điều kiện môn đăng hộ đối, hoặc kẻ giàu, kẻ có thế lực thì có quyền chọn lựa, cưới xin bất cứ cô gái nào họ thích như bỏ tiền mua một món hàng. Còn chính người con gái đáng thương đó, dù đang âm thầm sống trong tình yêu với một chàng trai nghèo nào đó, thì phải gạt nước mắt về hầu một kẻ mình không yêu, nhiều khi đến tuổi cha chú mình.
Tình yêu lãng mạng không thể đồng hóa với tình yêu cuồng loạn không nghĩ gì đến hậu quả của tình yêu, tức là tình yêu thiên về thỏa mãn thú tính, thụ hưởng khoái lạc tính giao như các động vật thấp hèn, rồi sau đó người phụ nữ phải gánh chịu mang nặng đẻ đau, nuôi dưỡng chăm sóc đứa trẻ mà người yêu như con ong, cánh bướm lượn lờ tìm các đóa hoa khác để hút mật.
Ngày nay, yêu theo tiếng nói của quả tim, theo sự xuối bẩy của cõi lòng khao khát trốn tránh sự cô đơn khốc liệt hơn cả mùa đông giá buốt ở hai cực nam quả đất nữa, chỉ có thể gọi là tốt và khuyến khích khi đôi người yêu nhau đó biết thương tình yêu vào một cứu cánh tốt đẹp. Đấy là hôn nhân.
Yêu chỉ để yêu, yêu chỉ để hưởng thụ khoái lạc thể xác không thể nào chấp nhận được vì sẽ phá hoại xã hội. Nếu gia đình băng hoại thì xã hội tự nó đi đến chõ ruỗng nát. Đất nước không thể tồn tại được.
Giáo dục gia đình có tốt thì tương lai những công dân tốt, những người chồng yêu vợ, những người vợ biết bổn phận, những cha mẹ hết lòng vì con cái.
Nhưng tất cả đều bắt đầu từ con tim của chúng ta. Chúng ta nhìn thấy được quả tim nhưng không tìm thấy được những tình cảm ẩn nấp trong nó. Vì vậy, những lí lẽ của quả tim, thần Tình Ái, vô cùng huyền diệu.
Quả tim không hề sai lầm khi xuối bẩy chúng ta yêu ai, nhưng thể xác yếu đuối đã phạm rất nhiều lỗi lầm, đưa đến hậu quả nghiêm trọng.
Quả tim sợ sự cô đơn, cần tình yêu như nơi trú ẩn, nhưng quả tim không bao giờ thôi thúc chúng ta tìm đến nhau để thỏa mãn đòi hỏi xác thịt thấp hèn. Khi có việc chung đụng xảy ra ngoài hôn nhân, đấy là do thể xác yếu đuối và con người không làm chủ được lí trí, đừng đỗ lỗi cho quả tim, tức là tình yêu.
Quả tim tượng trưng cho tình yêu đòi hỏi quyền được yêu cũng như quyền yêu người khác phái, nhưng không bao giờ đòi hỏi tình yêu đó vượt ra ngoài lễ giáo cả.
Quả tim tượng trưng tình yêu, biểu tượng một cái gì cao quý nhất trên cõi đời này. Ngoài tình yêu trai gái, còn yêu đồng bào, yêu lẽ phải và yêu chính cuộc sống mình. Đừng bao giờ lôi kéo quả tim vào các việc làm thấp hèn. Đừng bao giờ đổ lỗi cho quả tim khi trai giá vượt ngoài vòn lễ giáo để rồi ôm hận đến trọn đời.
Dù tình yêu đạt đến cứu cánh là hôn nhân, hoặc dang dở, thì đều do ở con người với điều kiện chủ quan và khách quan, còn quả tim thì chỉ thúc đẩy tìm đến tình yêu một cách đúng đắn thoát khỏi sự cô đơn mà thôi.
*Văn Học Nhật Bản
2/92
PHAN KIM HUỆ dịch*