LỚP HỌC CỦA NHỮNG THIẾU NHI NGHÈO KHÓ
THANH DƯƠNG HỒNG
Mỗi ngày, tỏa ra trên các đường phố, những ngõ ngách cuộc đời để kiếm sống, chiều xuống tìm về lớp học. Cứ vậy, đã hơn 15 năm qua các em học sinh (HS) - những mảnh đời khốn khó và **lớp học tình thương **(LHTT) của Nhà thiếu nhi Lâm Đồng (tại số 16 - đường Trần Phú - Đạt Lạt) cứ lặng lẽ tồn tại…
**Giờ sinh hoạt tập thể của HS **
1. Những mảnh đời góp nhặt:
** Trước nay, chúng ta nói rất nhiều cụm từ “Trẻ em lang thang, cơ nhỡ”, trẻ em đường phố…Nhưng hiểu về các em một cách đúng nhất, chắc không nhiều người ? Nếu ai đó chưa một lần đặt chân đến LHTT của Nhà thiếu nhi Lâm Đồng, gặp gỡ những cô giáo có thâm niên trên 10 năm gắn bó với lớp học chỉ bằng tình thương và những HS có hoàn cảnh gia đình rất khó khăn này. Không quá lời nếu nói các em HS của LHTT Nhà thiếu nhi Lâm Đồng mỗi ngày góp nhặt từng miếng cơm, manh áo … và những người dạy dỗ, chăm sóc, quản lý các em đã…góp nhặt chúng từ những ngõ ngách cuộc sống, từ những mảnh đời khốn khó về với mái nhà Tình thương !
Tiếp chuyện tôi là một người đàn bà ngoài 60 tuổi gương mặt phúc hậu - người đã 15 năm qua trở thành “bảo mẫu” của HS LHTT Nhà thiếu nhi Lâm Đồng. Bà Nguyễn Thị Thoa người phụ trách cũng là một trong 06 cô giáo đang dạy các lớp học ở đây. Nói về “lịch sử” của LHTT này, bà Thoa cho biết: những năm 1993, một Nhóm SV trường Đại học Đà Lạt tham gia trong Đội công tác xã hội - thuộc Trung tâm bảo trợ xã hội (TTBTXH) tỉnh Lâm Đồng tình cờ gặp nhiều trẻ em bán vé số, đánh giày, trẻ em lang thang…ở Khu Hòa Bình (Đà Lạt). Hỏi chuyện, các em đều trả lời rất muốn đi học nhưng gia đình quá khó khăn phải bỏ học, tự kiếm sống… Đội công tác xã hội vận động được hơn 10 em và tổ chức dạy văn hóa tạm thời tại một số điểm khu vực chợ Đà Lạt. Về sau, số HS tăng dần, Đội Công tác Xã hội (do anh Bùi Quang Hoành làm đội trưởng) báo cáo với TTBTXH tỉnh. Trung tâm đã thuê mặt bằng tại số 60 - đường Nguyễn Chí Thanh - Đà Lạt làm chi nhánh và mở lớp dạy các em. Chi nhánh của Trung tâm chật chội và số HS tìm đến học càng đông (trên 50 em). Năm 1995, Lãnh đạo TTBTXH liên hệ và được BGĐ Nhà thiếu nhi Lâm Đồng thống nhất đã chuyển hơn nửa số HS sang học tập tại đây. Tháng 12/2003, Nhà thiếu nhi Lâm Đồng đã thành lập chi Đội TNTP Hồ Chí Minh, kết nạp 19 đội viên đầu tiên của LHTT. Và, từ năm 2006 đến nay, LHTT này được giao Nhà thiếu nhi Lâm Đồng quản lý.
Hiện nay, có tất cả 43 HS theo học tại 05 lớp: (lớp 1: 10 em; lớp 2: 10 em; lớp 3: 04 em; lớp 4: 06 em và lớp 5: 13 em). HS theo học ở đây thường có gia đình đông con, mồ côi cha (hoặc mẹ), nghèo khổ và từ nhiều tỉnh, thành khác đến Đà Lạt thuê nhà ở, sinh sống bằng nhiều nghề: bán vé số, phụ hồ, chạy xe ôm, làm thuê, làm công… Nhiều gia đình cuộc sống kinh tế rất bấp bênh, đói nghèo nên không thể cho con ăn học. Ngay các em (đa số tuổi còn rất nhỏ) đã phải đi làm thuê, đánh giày, bán vé số, bán báo… phụ giúp cha mẹ. Nhiều gia đình có tới 2, 3 con đều theo học tại các LHTT ở đây như 03 anh em Nguyễn Đắc Minh Hòang, Nguyễn Thị Hà, Nguyễn Hải; 03 chị em: Mai, Giàu, Thông hay như 03 anh em: Sơn, Hồng, Sanh…Có thể thấy, vì hòan cảnh gia đình quá khó khăn, các bậc phụ huynh chỉ còn biết phó thác sự học của con mình vào LHTT này ! Dù đang học Tiểu học, nhưng tuổi đời của HS các lớp học rất chênh lệch, em nhỏ nhất 7 tuổi, lớn nhất là…20 tuổi. (có 03 em từ 17 - 20 tuổi) đang học lớp…5 !
2. Những người lặng lẽ “trồng người”:
Đang dạy tại 05 LHTT ở đây có 06 cô giáo; trong đó 05 cô là những cô giao đã nghỉ hưu và một cô cán bộ trẻ công tác tại Bảo hiểm của Bưu điện Lâm Đồng tham gia phụ lớp. Cũng như bà Thoa, các cô giáo đã một đời bắn bó với sự nghiệp “trồng người”, nghỉ hưu “nhớ nghề”, ở nhà buồn nên xin dạy học vừa tìm nguồn vui tuổi già vừa mong giúp cho những HS thiếu may mắn, những trẻ em khốn khó biết con chữ, biết đếm số… đỡ vất vả trên con đường mưu sinh. Đến với LHTT chỉ bằng tình yêu HS nghèo và tấm lòng tự nguyện, các cô không đòi hỏi bất cứ quyền lợi gì và cũng chẳng có khỏan phụ cấp nào. Trừ mỗi năm, Phòng Giáo dục TP. Đà Lạt về kiểm tra, tổ chức thi hết năm học; căn cứ số HS lên lớp, phòng GD chi thưởng một lần cho tất cả giáo viên. Số tiền chỉ 2 -3 triệu đồng/người/ năm.
Cứ vậy, những cô giao không tên (không mấy người biết tên) này mỗi ngày niềm vui vẫn đến rộn ràng. Dù Đà Lạt những chiều sương lạnh hay trời mưa giăng, các cô vẫn đến lớp đúng giờ và chờ đợi HS. Mỗi tuần 05 buổi (từ thứ 3 đến thứ 7), vào 16h30 HS của các cô tìm về lớp học như đàn chim ríu rít về tổ ấm sau một ngày bươn chãi kiếm sống trên mọi ngã đường. Cùng với HS, các cô giáo lần giở những trang sách thơm, dạy cho các em những bài học mới, hé mở cách cửa của khát vọng tương lai…Cô giáo Nguyễn Thị Thoa kể lại những kỷ niệm xúc động 15 năm dạy học tại đây. Cô cho biết, những ngày mới vào học, nhiều HS mang cả cuộc sống gai góc ngoài đời vào lớp như chửi thề, quậy phá, đánh nhau… Cô giáo bắt phạt và giảng giải cho các em “ mình là LHTT, các con phải làm cho mọi người thương yêu mình…” Cô giáo như mẹ hiền ! Tình cảm ấy, lời dạy ấy “thấm” vào các em và các cô thật vui lòng, đến nay HS LHTT của 06 cô giáo tình nguyện này đều rất ngoan, lễ phép, biết thương yêu, nhường nhịn nhau, ham học và học rất giỏi.
Trên địa bàn Đà Lạt hiện có 03 cơ sở mở LHTT, nhưng LHTT Nhà thiếu nhi Lâm Đồng được Phòng GD Đà Lạt đánh giá cao nhất, chất lượng giáo dục tốt nhất. Tòan bộ chương trình được dạy theo quy định của Bộ GD&ĐT, do Phòng GD Đà Lạt trực tiếp quản lý về chuyên môn. Tỷ lệ HS lên lớp hàng năm đạt rất cao; đặc biệt, tỷ lệ thi Tốt nghiệp hết cấp I liên tục nhiều năm học qua đạt 100%. Ngoài niềm vui chung của cô và trò, đây còn là niềm động viên rất lớn để các cô giáo “không tên” LHTT Nhà thiếu nhi Lâm Đồng tiếp tục lặng lẽ cống hiến !
3. Hãy dành cho trẻ em những gì tốt đẹp nhất !
LHTT Nhà thiếu nhi Lâm Đồng những năm gần đây được sự quan tâm của một số cơ quan, doanh nghiệp trong tỉnh. Các em được Nhà thiếu nhi trang cấp sách, vở, bút viết, bố trí phòng học, các dụng cụ phục vụ dạy và học và một số Doanh nghiệp tặng áo đồng phục…Trong thời gian học tập, gia đình HS không đóng góp bất cứ khỏan thu nào. Hàng năn, vào các dịp Lễ, Tết các em được một số đơn vị thăm, tặng quà. Từ năm 2003 đến nay, lớp học được Chi đòan của Nhà thiếu nhi Lâm Đồng nhận đỡ đầu; Mỗi tuần một buổi, các em được anh chị trong Chi đòan tập luyện, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng công tác Đội, kết nạp đội viên.... Vào dịp hè, các em được chọn tham quan các tỉnh bạn, được giao lưu với tuổi thơ các trường học trong tỉnh và thiếu nhi ở nhiều địa phương khác…Chất lượng giáo dục tòan diện của lớp học được nâng lên. Bởi vậy, dù phải bươn chãi kiếm sống mỗi ngày nhưng mỗi chiều đến, các em không quên tìm về với lớp học. Thăm các lớp học, tôi bắt gặp trên những gương mặt hồn nhiên rất đáng yêu ấy còn lấm tấm mồ hôi, có em chưa kịp rửa xóa vết nhem bùn đất !
Cuối mỗi năm học, số HS lớp 5 dự thi Tốt nghiệp để vào khối THCS; nếu đủ điểm chuẩn, các em được vào học trường Công lập; thấp điểm hơn, vào học trường Bán công và số em lớn tuổi vào trường BTVH. Nhưng liệu trong số đó, có bao nhiêu em tiếp tục theo học các lớp cao hơn ? Rất khó theo dõi, vì còn phụ thuộc rất nhiều vào gia đình và chính mỗi em. Để giúp những HS có hoàn cảnh gia đình khó khăn, những mảnh đời thiếu nhi khốn khó này có điều kiện tiếp tục được cắp sách đến trường, rất cần sự quan tâm hỗ trợ của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và các nhà hảo tâm. Để kết thúc bài viết này, xin nêu lại câu khẩu hiệu dù đã cũ nhưng luôn mới nếu chúng ta thực sự quan tâm đến thế hệ tương lai: “Hãy dành những gì tốt đẹp nhất cho trẻ em” ! Nhất là trẻ em có hòan cảnh đặc biệt khó khăn, trẻ em vào đời sớm như HS LHTT này…
(Bài và ảnh: T.D.H)