"Cái răng cái tóc là gốc con người". Quả thật như thế, khi bạn may mắn có được hàm răng trắng tinh và đều như hạt bắp mà biết giữ gìn để không bị các bệnh về răng thì trên cả tuyệt vời.
Người ta thường bảo nếu ai chưa mọc đủ răng khôn thì chưa... khôn! Với người khác thì tôi không biết đúng hay không, nhưng với bản thân tôi thì thấy hình như nó... đung đúng! Trong khi nhiều người khoảng 20 tuổi là đã đủ 32 cái răng, còn tôi thì đếm tới đếm lui, năm nào cũng đếm thử nhưng vỏn vẹn 28 cái từ 15 năm nay. Hic hic... Bởi vậy tôi luôn mắc phải sai lầm trong việc tìm vận may trong kinh doanh. Bài học chạy theo người ta mua cổ phiếu là bài học thứ...2, còn bài học thứ nhất còn đau hơn nhiều nhưng tôi không muốn nhắc lại chỉ thêm thấy mình quá ư N.G.U!
Thật ra, tôi cũng không biết tại sao ông bà ta hay nói đến răng khôn gắn liền với chuyện khôn ngoan hay chưa khôn ngoan của con người, nhưng có một điều tôi biết là sách báo đã tốn rất nhiều mực với mấy chàng/nàng răng khôn này. Bài viết sau đây là một điển hình.
Bạn có thể mỉm cười nếu bạn đã có đủ cả 4 răng khôn mọc một cách bình thường bởi vì bạn là một trong số ít người may mắn!
Răng khôn (răng số tám hay răng hàm thứ ba) là răng mọc cuối cùng, thông thường chúng mọc vào khoảng từ 17 đến 25 tuổi. Đây là răng gây nhiều tranh cãi bởi vì chức năng của nó không rõ ràng nhưng những phiền toái mà nó mang lại là rất phổ biến. Giới nha khoa vẫn chưa thực sự thống nhất với nhau về việc nên giữ hay nhổ nó.
Vậy tại sao răng khôn lại thường xuyên gây phiền toái?
Như các bạn đã biết, loài người là sản phẩm của quá trình tiến hóa, từ vượn đến vượn người rồi người nguyên thủy… trải qua vài triệu năm mới trở thành người hiện đại như ngày nay. Trong quá trình tiến hóa ấy, xương hàm của con người trở nên bé dần. Phần lớn hàm của chúng ta chỉ đủ chổ cho 28 răng, 14 răng hàm trên và 14 răng hàm dưới. Nhưng thực tế là chúng ta có tới 32 răng vì thêm 4 răng khôn, 2 ở hàm trên và 2 ở hàm dưới. Những chiếc răng này mọc sau cùng, do đó chúng thường không có đủ khoảng trống để mọc lên một cách bình thường. Đây chính là gốc gác của mọi sự phiền toái.
Do không đủ chổ để mọc lên theo hướng bình thường, răng khôn tự tìm cho mình một con đường khác để mọc. Ví dụ như mọc ngược về phía xương hàm hoặc đâm thẳng về phía răng hàm thứ hai ở bên cạnh. Hoặc chúng có thể cố gắng mọc bình thường, nhú lên khỏi lợi được một phần thì bị tắc và ngừng lại vĩnh viễn.
Răng khôn hàm dưới rất hay mọc lệch. Nó có thể lệch về phía trước, húc vào răng số 7 (lệch
gần) hoặc lệch ra má, vào phía lưỡi, lệch ra xa, chìm trong xương hàm, có lợi trùm hoặc bị cả xương và lợi che lấp (gọi là răng mọc chìm hay răng mọc ngầm). Một nguyên nhân nữa là răng khôn cùng chung lá mầm với răng số 7. Khi mọc, răng số 7 kéo mầm răng số 8 hướng về gần, dễ gây tư thế lệch gần.
Khi răng khôn mọc ở tư thế gần, nó sẽ húc vào răng số 7 và gây các tai biến sau: Không mọc lên được, lợi trùm lên răng (răng khôn có túi lợi trùm). Khi ăn uống, cặn vụn thức ăn giắt vào túi lợi, gây viêm túi lợi có mủ. Người bệnh bị đau ở vùng răng khôn trong cùng, vướng, khó nhai, có khi sốt. Nếu viêm lan rộng, bệnh nhân có thể sưng to một bên mặt, rất đau, không há được miệng, không ăn uống được. Nếu còn há được miệng, người bệnh tự soi gương sẽ thấy vùng răng trong cùng sưng to, cả vùng lợi ở góc hàm căng đỏ, trên mặt răng có ít mủ vàng, nếu lấy tay hoặc dụng cụ (thìa, đũa) ấn lên chổ lợi trùm răng khôn sẽ thấy có mủ ứ thêm ra.
Để giải quyết những trường hợp này, thầy thuốc răng hàm mặt phải chích mủ, điều trị bằng kháng sinh và lấy bỏ răng khôn mọc lệch. Nếu không được xử lý kịp thời, viêm túi mủ răng khôn có thể chuyển thành viêm phần mềm xung quanh, áp xe hoặc viêm tổ chức liên kết lan tỏa. Viêm có thể lan vào xương hàm, gây cốt tủy viêm xương hàm - một bệnh nặng trong chuyên khoa răng hàm mặt. Lúc này, tuy bệnh nhân không còn bị sưng to một bên mặt như trước nhưng có lỗ rò chảy mủ ở góc hàm, hằng ngày mủ chảy ra rất hôi thối. Muốn chữa khỏi, người ta phải mổ lấy bỏ xương chết, nhổ bỏ răng khôn, cắt bỏ đường rò.
Đối với những trường hợp nhẹ hơn, vùng răng khôn mọc lệch đau âm ỉ mấy ngày rồi hết. Nếu răng khôn mọc lệch húc vào răng số 7 gây sâu răng, kẽ răng ở đây bị viêm lâu ngày sẽ gây tiêu xương. Cuối cùng răng số 7 cũng bị viêm tủy, viêm quanh cuống răng và lung lay, phải nhổ bỏ, làm giảm hẳn sức nhai vì số 7 và số 6 là hai răng chủ lực nhai của hàm.
Do đó nếu bạn ở độ tuổi 23-25 mà chưa nhìn thấy răng khôn của mình mọc lên hoặc chỉ nhìn thấy một phần của răng thì gần như chắc chắn là răng khôn của bạn đã mọc lệch.
Người ta thống nhất rằng các trường hợp răng khôn mọc không bình thường mà gây ra hoặc có xu hướng gây ra tác hại đối với răng, lợi và xương ở xung quanh thì cần phải nhổ.
Trong một số truờng hợp khi những bất thường của răng khôn không được chữa trị kịp thời, nhiễm trùng lây lan sang các khu vực xung quanh như mang tai, má, mắt, cổ ... gây nguy hiểm đến tính mạng.
** ST và tổng hợp**