Sau một năm học, tạm xa mái trường, rời sách vở là dịp để các em học sinh nghỉ ngơi, vui chơi thỏa thích với cánh diều tuổi thơ hay học tập các môn năng khiếu, ôn tập để chuẩn bị cho năm học mới. Nhưng nhiều em nhỏ ở vùng sâu, vùng xa điều kiện khó khăn, hè đến là dịp để các em lên nương lên rẫy lao động cùng bố mẹ.
Tuy xã Tà Năng (Đức Trọng) đã thành lập Ban chỉ đạo hè, nhưng rất khó hoạt động vì trẻ em đều tập trung ở nương rẫy làm ăn, nên rất khó tập hợp các cháu nhỏ để sinh hoạt. Ông Ha Năm - Phó chủ tịch xã, Trưởng ban chỉ đạo hè của xã cho biết: “Đời sống của bà con nơi đây còn nhiều khó khăn, các em học sinh khi được nghỉ hè là họ lên nương rẫy ngay. Trẻ em ở đây đã quen lao động từ nhỏ và lên nương rẫy trong dịp nghỉ hè là điều tất nhiên”.
Ban chỉ đạo hè có sinh hoạt thì cũng khó vì cơ sở vật chất không cho phép. Chị Hồ Thị Thanh Loan - Bí thư Đoàn xã, phó ban chỉ đạo hè của xã cho biết: “Để tổ chức cho các em nhỏ nơi đây tham gia các hoạt động hè là rất khó. Là một xã vùng sâu, vùng xa cơ sở vất chất, thiết bị và sân chơi cho các em rất thiếu. Hoạt động hè của các em thiếu nhi đều do thanh niên trong các chi đoàn đảm nhiệm, và chủ yếu dựa vào kỹ năng của cán bộ Đoàn địa phương. Địa điểm để tập hợp các em chủ yếu là hội trường thôn, vừa chật hẹp vừa thiếu thốn. Mặt khác, sự phối hợp giữa các cấp, các ngành cũng chưa chặt chẽ và chưa hiệu quả”. Trong năm học, các em đến trường được sự quản lý của nhà trường và thầy cô giáo với môi trường an toàn lành mạnh. Nghỉ hè, xa mái trường lên nương rẫy nguy cơ tại nạn thương tích luôn rình rập các em. Té ngã, chết đuối ở các hồ nước, sông, suối hay côn trùng cắn… là những nguyên nhân chính dẫn đến tai nạn ở trẻ em khi theo bố mẹ lên nương rẫy. Chưa kể do điều kiện sinh hoạt thiếu thốn, nhiều loại bệnh tật có thể đến với các em trong những ngày sống trên nương rẫy. Một em học sinh Trường Tiểu học Tà Năng, con của anh A Thiêu và chị Ma Hơng ở thôn 1 Cha Rang Hao - Tà Năng, sau khi nghỉ hè đi chăn trâu đã bị chết đuối tại hồ Kayan là một tai nạn thương tâm. Hàng năm, vào dịp hè hầu như năm nào cũng sẩy ra tai nạn thương tích ở trẻ em. Tuy vậy, nhưng các bậc phụ huynh ở vùng sâu, vùng xa vẫn có tư tưởng “Trời sinh voi trời sinh cỏ” và chưa quan tâm chăm sóc đúng mức đối với con em mình. Khi được hỏi, nghỉ hè sao không cho con ở nhà nghỉ ngơi ôn tập để chuẩn bị cho năm học mới, chị Ma Điu mẹ của Ma Lan nói: “Ở nhà chúng nó biết chơi với ai, mọi người đều lên rẫy hết. Phải lên rẫy đi làm để kiếm cái mà ăn chứ! Trẻ em trong làng đều theo gia đình lên rẫy hết, chỉ khi nào đi học mới ở nhà thôi”.
Khác với những trẻ em ở Tà Năng (Đức Trọng), đến với các em thiếu nhi ở buôn Đạr Nha, xã Quốc Oai (Đạ Tẻh) chúng tôi chứng kiến cảnh nơi con sông đầu làng, các em nhỏ đang trần truồng dưới cái nắng như như đổ lửa, vật lộn với những bó lồ ô để vác lên bờ bán cho các thương lái. Nghỉ hè các em thiếu nhi nơi đây lại vác dao lên rừng chặt cây lồ ô để bán lấy tiền. Mái tóc cháy sém và làn da đen bóng K Brin đang cố khom lưng gồng mình, nhấc lên thả xuống ba bốn lần mới vác được một bó lồ ô đưa lên bờ. Các em nhỏ nơi đây cho biết, mỗi ngày các em lên rừng từ sáng đến nửa chiều (trưa không ăn cơm), chặt được 3-4 bó lồ ô bán được ba bốn chục ngàn. Số tiền bán được có em thì đem về cho bố mẹ, nhưng có em lại ra quán mua thuốc hút, mua kẹo ăn không đem về cho bố mẹ đồng nào. Nhiều bậc phụ huynh nơi đây cũng không cần biết con mình đi đâu, làm gì trong những ngày hè, chỉ tối về ngủ mới thấy mặt con.
Từ thực tế nói trên, cho thấy: cho Các bậc phụ huynh cũng như mọi người trong xã hội, cần làm tốt công tác tuyên truyền vận động chung tay góp sức để cho các tất cả các em thiếu niên, nhi đồng có những ngày hè vui vẻ, lành mạnh, an toàn và bổ ích chuẩn bị bước vào năm học mới một cách tốt hơn.
Báo LĐ