Lâm Đồng là tỉnh có nhiều chủng lọai rau quả đặc trưng, chất lượng cao và có tiềm năng phát triển rất lớn. Rau quả ở đây được sản xuất khá đa dạng về chủng loại, các loại cây họ thập tự (cải bắp, cải thảo, súp lơ...) chiếm 40%, cây có củ (khoai tây, cà rốt..) chiếm 35%, các loại cây trồng như atiso, dâu tây... có diện tích gieo trồng và sản lượng ngày càng tăng.
Sản lượng rau của Đà Lạt hàng năm lên đến 210.000 tấn. Nhưng do chưa có quy trình bảo quản sau thu hoạch thích hợp nên chủ yếu tiêu thụ nội địa và số lượng hao hụt cao lên đến trên 17%. Theo số liệu thống kê cho thấy: năm 2007, Đà Lạt xuất khẩu 17.000 tấn rau quả, năm 2008: xuất khẩu được 19.000 tấn rau quả là không cao). Kết quả cho thấy nước ozon diệt được hơn 97 % vi sinh vật gây hại trên dâu tây, cà rốt và khoai tây và thời gian bảo quản kéo dài hơn 2 lần so với rau quả đối chứng. Sau đó, rau quả được chần trong thời gian xác định, phương pháp chần có tác dụng biến đổi cấu trúc protein của enzyme do nhiệt độ làm bất hoạt enzyme nên rau quả được bảo quản lâu hơn, giữ được màu, mùi vị, dưỡng liệu và diệt được các vi sinh vật trên bề mặt rau quả.. Điều chỉnh nhiệt độ và ẩm độ thích hợp, đồng thời, điều chỉnh pH trên bề mặt rau quả trước khi đưa vào kho mát cũng làm tăng thời gian bảo quản rau quả. Bên cạnh đó, rau quả sau khi thu hoạch, trong quá trình trao đổi chất còn sinh ra khí ethylen là tăng nhanh quá trình chín và hư thối của rau quả, do vậy cần khử ethylen làm hư thối nhanh chóng rau quả bằng chất oxit hóa KMnO4. Mặt khác, vấn đề quan trọng nhất trong công nghệ bảo quản rau quả là phải khống chế sự hô hấp của rau quả, hạn chế tối đa sự mất nước và ngăn chặn không cho vi sinh vật có hại và nấm mốc xâm nhập trở lại phá hại rau quả. Ở dự án này, nhóm nghiên cứu này đã sử dụng màng chitosan được điều chế từ phế liệu vỏ tôm cua, màng này vừa có tính năng bao bọc cản trở sự hô hấp và mất nước của rau quả, vừa có tính sát khuẩn nên có thể bảo vệ rau khỏi bị nấm mốc và các vi sinh vật gây bệnh tác dụng trở lại.
Vì vậy một dự án nghiên cứu về công nghệ bảo quản rau của Đà lạt đã được thực hiện gần đây. Các đối tượng rau, quả đặc trưng của Đà lạt được dự án nghiên cứu hoàn thiện công nghệ bảo quản là dâu tây, cà rốt, khoai tây, hoa atiso, cải thảo và súp lơ. Sau khi được khảo sát đầy đủ đặc tính các sản phẩm rau quả nói trên, nhóm nghiên cứu đã xây dựng các quy trình hướng dẫn nông dân thu hái rau quả theo đúng tiêu chuẩn, xử lý sơ bộ và vận chuyển đến các cơ sở chế biến bảo quản rau quả trong thời gian ngắn nhất nhằm giảm thiểu sự hư hao và đáp ứng yêu cầu kỹ thuật về mặt nguyên liệu. Dự án đã tiến hành thử nghiệm các phương pháp bảo quản rau quả hiện đang được áp dụng ở các nước tiên tiến trên thế giới. Đó là: sử dụng dung dịch ozon (03) 140ppm trong thời gian 5 phút để sát trùng bề mặt của dâu tây, cà rốt, khoai tây (ở đây chỉ sử dụng ozon với quả và củ còn còn đối với rau thì hiệu quả sử dụng ozon trên rau
Theo kết quả nghiên cứu thử nghiệm trên mỗi mẻ 40 kg các loại rau quả thì đối với dâu tây: bảo quản đến 30 ngày (đủ thời gian xuất khẩu bằng đường biển đến các thị trường gần), củ cà rốt và khoai tây: bảo quản trên 3 tháng không nảy mầm và nấm mốc, hoa atiso, cải thảo và súp lơ được bảo quản trên 30 ngày không bị nấm mốc và thối nhũn. Các phương pháp trên đều có tác dụng tăng tuổi thọ của rau củ quả từ 50% đến 200% và có tính khả thi cao trong điều kiện kinh tế và công nghiệp còn thấp của chúng ta hiện nay. Từ những kết quả thử nghiệm, nhóm nghiên cứu đã xây dựng quy trình công nghệ bảo quản riêng cho từng loại rau quả. Các quy trình công nghệ này dựa vào các điều kiện công nghệ sẵn có trong nước, giá chế tạo không cao, các cơ sở sản xuất vừa và nhỏ đều có thể áp dụng được… Hiệp hội Rau quả Đà Lạt cũng đã phối hợp với 2 đơn vị chuyên chế biến hàng rau quả xuất khẩu để cung cấp các hóa chất bảo quản rau quả xuất khẩu là Công ty TNHH Nông sản Hồng Phù chuyên chế biến rau quả tươi xuất khẩu sang Đài Loan (Xã Xuân Thọ, Thành phố Đà Lạt) 2.000 lít và Công ty Phát triển kinh doanh Kinh tế Duyên hải (Thành phố Hồ Chí Minh) là 800 lít với giá 40.000 đồng/lít dùng thử nghiệm.
Với công nghệ này, có thể hy vọng trong thời gian tới, chất lượng cũng như sản lượng xuất khẩu rau củ Đà lạt sẽ ngày càng được nâng cao hơn.
Nguồn: Đài PTTH Lâm Đồng