12 giờ đêm, mấy anh bạn đồng nghiệp cùng rủ nhau dạo bộ trong cơn mưa lất phất và tiết trời giá lạnh rất đặc trưng của Đà Lạt. Cảm giác thật sảng khoái và dễ chịu.
Chợt ai đó xuýt xoa về thông, rồi câu chuyện cứ miên man mãi quanh loài cây đặc hữu của thành phố cao nguyên này. Vâng, từ lâu thông đã trở thành một phần sự sống của Đà Lạt, một sinh mệnh có hồn và rất đặc thù của vùng đất này. Đà Lạt có thể mất thác cao, mất dã quỳ và nhiều thứ nữa, nhưng không thể mất thông. Mất thông, Đà Lạt sẽ không còn là Đà Lạt nữa.
Và trong lúc cao hứng, ai đó còn đề nghị nên thành lập hẳn một viện nghiên cứu về thông để chuyên bảo tồn, nhân giống và phát triển thông rộng khắp cho cả vùng Tây Nguyên. Nhưng ai sẽ làm viện trưởng? Câu trả lời không phải đợi quá lâu, cả nhóm đều đồng thanh đề cử Nguyễn Hàng Tình-một đồng nghiệp của tôi ở văn phòng đại diện tại Đà Lạt. Công tác “nhân sự” nhanh chóng được thông qua mà không một ai phàn nàn hoặc thắc mắc điều gì. Bởi đơn giản, không ai có một tình yêu với thông khủng khiếp và cháy bỏng như gã. Một cành thông rơi gãy cũng có thể khiến gã mất ăn mất ngủ. Một cây thông bị đốn hạ cũng làm đau đớn gã như chính phần thân thể của mình bị cắt bỏ. Có lẽ vì thế mà suốt ngày gã vẫn đi rình rập những kẻ sát hại thông để lên tiếng trên báo, để hậm hực và để nuối tiếc. Vậy thôi!
1.jpg)
Nhưng một mình gã chẳng thể cứu được những cánh rừng thông cứ ngày càng thưa dần đi trước những toan tính vô tâm và ham muốn nhỏ nhen của lòng người. Rừng thông của Lâm Đồng hiện chỉ còn khoảng 142.000 ha, so với một thời lên đến 200.000-250.000 ha ngút ngàn và bất tận.
Sáng hôm sau ngồi lai rai bên hồ Tuyền Lâm, cả 4 gã trai lại nín thở dỏng tai nghe thông reo từ đâu đó lao xao, vọng về. Tiếng thông reo tựa như suối róc rách, lúc lại như một đàn chim lớn di trú, khi lại thủ thỉ như lời tự tình của đôi trai gái…
Rõ ràng, thông đã thuộc về Đà Lạt một cách hiển nhiên cũng như Nguyễn Hàng Tình, MPK…luôn thuộc về vùng đất này, không thể dứt đi đâu được cả. Thông đã trở thành linh hồn của Đà Lạt và nếu ai đó yêu Đà Lạt mà yêu cả ngàn thông gió lộng thì âu cũng là lẽ thường tình.
Hà Thạch Hãn 19/6/09