Vị giáo sĩ chở chúng tôi trên chiếc xe khá chật chội chạy xuyên qua thành phố ... Chúng tôi chưa quen với dòng xe cộ ở đây vì người ta lái xe bên trái, lúc nào cũng thấy như chực tông vào nhau... Vị giáo sĩ tranh thủ giới thiệu vắn tắt đôi chút về thành phố cho chúng tôi:
- Đây là khu chợ sống về đêm. Đây là khu chung cư có một căn hộ của Michael Jackson ... Và đây là trường hai đứa con tôi đang học ...
Xe lướt rất nhanh vì cả người cả xe đều đang bận rộn, nhưng mắt tôi bắt gặp hai chữ quá thân thương trên cái bảng tên trường: "DALAT" ... Tôi năn nỉ vị giáo sĩ vòng xe lại cho tôi xem một lần nữa, không phải là tôi không tin, tôi chỉ muốn thấy rõ hơn ...
Nhiều người người Đà Lạt, tôi cũng là người Đà Lạt, nhưng không biết có ngôi trường này ... Ngôi trường mang tên Đà Lạt, tại thành phố Penang của nước Malaysia ... Nó mang tên Đà Lạt, đơn giản vì Đà Lạt là cái nôi sinh ra nó ... Tò mò, tôi về tìm hiểu thêm ..
Trường Đà Lạt có từ năm 1929 tại thành phố Dalat, lúc đó còn rất hoang sơ. Đây là một trường Cơ Đốc, được kiến trúc dưới hình thức một tòa biệt thự bằng kinh phí riêng của một cặp vợ chồng mục sư người Mỹ, E. F. Irwin. Tòa biệt thự được đặt tên là Villa Alliance:
Xem hình, tôi vẫn không "định vị" được nó ở đâu, nhưng theo một bài tự sự của 1 bạn nào đó thì "Từ ngã bao đầu dốc Prenn mới, qua Biệt Ðiện sẽ đến khúc Ðại lộ Trần Hưng Ðạo rộng gấp ba bốn lần những con đường trên Ðà Lạt, với những ngôi biệt thự hai bên đường sang trọng dẫn đến khu Villa Alliance của các nhà Truyền Ðạo Tin Lành ở ngay đầu dốc Prenn cũ, liền với ấp trại Hầm nổi tiếng với những khu vườn Mận ngọt lịm chớm vàng ươm hoặc màu tím sẫm đen..." (Dalat Xua va Nay).
.... Được biết tòa biệt thự này trở nên một trong những điểm giao tranh khốc liệt tại Đà Lạt năm Mậu Thân 1968: "At Dalat, in the mountains of south central Vietnam, signalmen of the 362d Signal Company and Company E, 43d Signal Battalion, both attached to the 1st Signal Brigadés 73d Signal Battalion, were in continuous action from 1 through 6 February 1968. ... inside Dalat, Captain Donald J. Choy, the operations officer of the 362d, led a heavily armed convoy to the Villa Alliance Missionary Association compound, which was surrounded by Viet Cong."(http://www.history.army.mil/books/Vi...omm-El/ch9.htm)
Tuy vậy may mắn thay, năm 1965, khi chiến tranh bắt đầu lan rộng. Thấy tình hình không an ổn nên trường Dalat được lệnh tạm lánh dời về Bangkok Thailand bằng máy bay quân sự, trong vòng 48 tiếng đồng hồ, mang theo đội ngũ giáo viên, tất cả học sinh, và đồ dùng cá nhân, để lại toàn bộ sách vở, dụng cụ đồ đạc.... Tháng 6, năm 1971, trường Đà Lạt dời về Cameron Highlands, Malaysia ... Và cuối cùng, năm 2002, được xây dựng tọa lạc khang trang trên bán đảo Penang, Malaysia, với một tên mới đầy đủ là Dalat International School.
Trường Đà Lạt, từ lúc phôi thai thành lập cho đến bây giờ, nhằm mục đích giáo dục cho trẻ em trình độ từ 3 tuổi đến hết trung cấp, phần lớn các trẻ em này là con cái của các giáo sĩ Tin Lành trong toàn vùng Đông Nam Á. Trường sử dụng ngôn ngữ chung là tiếng Anh với giáo trình của trường phổ thông Mỹ. Hàng ngũ giáo viên đa số được đào tạo tại Mỹ Quốc. Điều khiến cho Đà Lạt là một trường khá đặc biệt, đó là trường cung cấp luôn phương tiện ăn ở nội trú cho học sinh trong khi cha mẹ chúng đi làm công việc thiện nguyện và truyền giáo ở phương xa ...
Hiện nay trường có khoảng 420 học sinh lưu trú đến từ 25 quốc gia khác nhau; 38% từ Bắc Mỹ, 31% đến từ Đại Hàn, 9% là người bản xứ Malaysia, 8% từ Đài Loan, 2% từ Úc, 2% từ Nhật, 5% từ Châu Âu, còn lại 4% đến từ các nước nhỏ khác. Trung bình cứ 8 học sinh thì có 1 giáo viên.
Và tháng 6 năm nay, 2009, trường Đà Lạt sẽ tổ chức kỷ niệm 80 năm thành lập trường. Họ kêu gọi cựu giảng sư và học sinh từ khắp nơi qui tụ về nơi đã sinh ra ngôi trường của mình: thành phố Đà Lạt...
Nước chảy ngược tìm về nguồn... nhưng không biết Đà Lạt có còn nhận ra đứa con "lạc loài" của mình không ...