Thành phố Đà Lạt, tỉnh lỵ của tỉnh Lâm Đồng, năm trên cao nguyên LangBiang ở độ cao trên 1.500m so với mặt biển. Đây là miền đất được thiên nhiên ưu đãi, không khí trong lành, thời tiết quanh năm dịu mát.
Đà Lạt hữu tình và mỹ lệ với những rừng thông quanh năm lao xao cùng gió lạnh, những ngọn đồi nhấp nhô điệp trùng xô đuổi nhau chạy về phía dãy núi LangBiang hùng vĩ, những thung lũng màu mỡ với bao loài cỏ cây hoa trái ôn đới ngon ngọt, những hồ nước mênh mang phẳng lặng, những dải lụa thả từ trên cao xuống, khu đô thị duyên dáng với những ngôi biệt thự theo kiến trúc châu Âu đa dạng, độc đáo và thanh thoát ẩn hiện trong những vòm lá rặng hoa, dưới những tàn thông xanh thẳm.
Hiện nay, Đà Lạt có 12 phường và 3 xã: Tà Nung, Xuân Thọ, Xuân Trường. Riêng tại 12 phường đã có 179 con đường. Qua các tên đường, có thể thấy mấy tiêu chí đặt tên như sau:
-
Tên các anh hùng, danh nhân văn hóa phổ biến trong cả nước: Trần Hưng Đạo, Nguyên Đình Chiểu, … -
Tên các danh nhân cách mạng Việt Nam: Trần Phú, Nguyễn Thị Minh Khai,… -
Tên các liệt sĩ: Nguyễn Văn Trỗi, Lý Tự Trọng, … -
Tên các danh nhân địa phương: Phan Như Thạch, Lâm Văn Thạch, … -
Tên các địa danh lịch sử: Vạn Kiếp, Chi Lăng, … -
Tên các địa danh địa phương: Đan Kia, Cam Ly, … -
Tên các sự kiện lịch sử: Cách Mạng Tháng Tám, Xô Viết Nghệ Tĩnh, … -
Tên mang màu săc tôn giáo: Vạn Hạnh, Thánh Mẫu, … -
Các mỹ từ: An Bình, Đồng Tâm, … -
Tên các loài hoa đặc trưng của Đà Lạt: Mai Anh Đào, Mimosa, …
Đây là thông tin về một số con đường ở Đà Lạt: -
Mai Anh Đào
Đường Mai Anh Đào dài 1.490m, lộ giới: 24m, từ đường Phù Đổng Thiên Vương đến đường Vòng Lâm Viên và ở trong địa phận phường VIII.
Tên đường được đặt từ năm 2002.
Hai bên đường, theo kế hoạch, trồng nhiều cây mai anh đào.
Dọc đường Mai Anh Đào có Khu du lịch – Nghĩ dưỡng Rừng Hoa, Đồi Mộng Mơ, Thung lũng Tình yêu, Đà Lạt sử quán, nhiều cửa hiệu bán đăc sản.
Đối Mộng Mơ ( nguyên là Khu du lịch Hồ Rồng) nằm trên một ngọn đồi rộng 26ha.
Hồ Rồng được khởi công xây dựng từ năm 1978.
Năm 1992, công ty Biotech Xây dựng Hồ Rồng thành khu du lịch.
Tại đây có tượng một con rồng đúc bẳng xi măng cốt sắt phun nước do một trạm bơm nước từ hồ Đa Thiện III và chuyển lên hồ Thống Nhất. Nhờ địa thế, nước tự động chảy xuống vùng trồng rau Đa Thiện.
Thung lũng Tình yêu là một thắng cảnh trữ tình và thơ mộng được Bộ Văn hóa Thông tin xếp hạng là Di tích thắng cảnh quốc gia năm 1998.
Thung lũng vốn đã đẹp và cuốn hút bởi thung lũng sâu và đồi thông, lại càng hấp dẫn hơn khi vào năm 1972, một đập nước được xây dựng tạo thành hồ Đa Thiện, làm biến đổi sinh thái và tăng sức quyến rũ cho cảnh quan nơi đây.
Thung lũng tình yêu là một trung tâm du lịch thanh niên do Công ty Du lịch Thanh niên Đà Lạt quản lý, với diện tích 342ha. Du khách đến than quan thường dừng lại trên đồi cao, chup cành, ngắn nhìn toàn cảnh đồi núi trập trùng, đỉnh núi LangBiang án ngự phía bắc, cỡi ngựa, đi xe đạp nước, dùng du thuyền lướt trên mặt hồ, mua đặc sản hay tổ chức những bũa ăn dã ngoại nhẹ nhàng.
Đà Lạt sử quán là một khu giải trí với nhiều hiện vật độc đáo, kiến trúc mang đậm màu sắc dân tộc, trưng bày các bức tranh thêu trên lụa, thư pháp của Công ty XQ.
-
MiMoSa
Đường Mimosa dài 9.857km, lộ giới: 27m, từ đường Khe Sanh đến nút giao thông gần thác Prenn và ở trong địa phận phường X. Tên đường được đặt từ năm 2002 .
Đường Mimosa là một đoạn đường đèo Prenn cũ, được sửa chựa và nâng cấp từ năm 2002. Hai bên đường trồng cây hoa mimosa.
Dọc đường có chùa Bửu Châu, mộ nữ sĩ Tương Phố.
Gần cuối đường, từ lâu có một nông trại người Pháp, dân quen gội là “Sở Lăng”. Vào năm 1930, một người Pháp đã tới khai thác vùng đất này để lập nông trại. Dấu tích còn lại bây giờ là nền đất cũ.
-
Nam Kỳ Khởi Nghĩa
Đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa dài 430m, lộ giới: 15m, từ đường 3 tháng 2 đến đường Thủ Khoa Huân.
Lúc đầu, đường mang tên Pétrus Ký, năm 1953 đổi là Trương Vĩnh Ký và thuộc khu phố I, từ năm 1976 đổi là Nam Kỳ Khởi Nghĩa. Hiện nay, đường ở trong đai6 phận phường I.
Dọc đường có Trường Tiểu học Đoàn Thị Điểm, văn phòng Ủy ban mặt trận Tổ quốc Việt nam thành phố Đà Lạt, Chi cục thuế thành phố Đà lạt và nhiều khách sạn, quán ăn,…
-
Ngô Quyền
Đường Ngô Quyền dài 1.420m, lộ giới: 16m, từ đường Mai Hắc Đế đến đường Bạch Đằng.
Lúc đầu, đường mang tên bác sĩ Calmette, từ năm 1953 đổi là Ngô Quyền và thuộc khu phố II. Hiện nay, đường ở trong địa phận phường VI.
Đầu đường có nhà thờ và tu viện Mai Anh (Domaine de Marie) tọa lạc trên một ngọn đồi thoáng đẹp có độ cao 1.509,3m.
Dọc đường có Trường Trung học cơ sở Lam Sơn, Trường Trung học Y tế ỉnh Lâm Đồng, Công ty Cổ phần Dược và Vật tư Y tế Lâm Đồng, đền thờ Quốc tổ Hùng Vương, chùa Tuệ Quang, chùa Liên Trì,…
-
Nguyên Tử Lực
Đường Nguyên Tử Lực dài 3.3km, lộ giới: 20m, từ đường Bà Huyện Thanh Quan đến đường Mai Anh Đào và ở trong địa phận phường VIII.
Dọc đường có Viện Nghiên cứu hạt nhân, Trường Mầm Non 8, nhà thờ Thiện Lâm, công ty Hoa Hasfarm, nhiều nhà vòm trồng hoa, vườn rau,…
Viện nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt nguyên là Trung tam Nguyên tử Đà Lạt được khánh thành năm 1963. Viện nghiên cứu hạt nhân đã tiến hành nghiên cứu và ứng dụng kỹ thuật hạt nhân trong các lĩnh vực: y tế, công nghiệp, nông nghiệp,…
Lò phản ứng tọa lạc trên một ngọn đồi dường như có vẻ hơi cách biệt với thế giớ xung quanh, nhưng lại rất thoáng về tầm nhìn cho du khách và hài hòa với khung cảnh xung quanh.
Cả quần thể kiến trúc được phỏng theo mô hình nguyên tử hydro. Đây là một trong hững dấu ấn về kiến trúc độc đáo của kiến trúc sư Ngô Viết Thụ ở Đà Lạt.
-
Nguyễn Chí Thanh
Đường Nguyễn Chí Thanh dài 620m, lộ giới: 12m, từ khu Hòa Bình đến đường Nguyễn Văn Cừ.
Lúc đầu, đường mang tên vua Đồng Khánh, năm 1953 đổi là Nguyễn Chí Thanh. Hiện nay, đường ở trong địa phận phường I.
Dọc đường có nhiều quán café, cửa hàng dịch vụ văn phòng, quảng cáo, khach sạn,…
Khách sạn – nhà hàng Ngọc Lan nguyên là rạp chiếu bóng Eden, về sau đổi là rạp chiếu bóng Ngọc Lan là rạp chiếu bóng sang trọng nhất ở Đà Lạt trước năm 1975. Hiện nay, khách sạn Ngọc Lan đã được xây dựng lại thành khách sạn tiêu chuẩn 4 sao.
-
Nguyễn Công Trứ
Đường Nguyễn Công Trứ dài 1.100m, lộ giới: 20m, từ ngã năm Đại học đến đường Xô Viết Nghệ Tĩnh.
Lúc đầu, đường này là đoạn đường của con đường dài gọi là Route de Dankia đi đến Dankia, từ năm 1953 đổi tên Nguyễn Công Trứ và nằm trên ranh giới giữa khu phố I và khu phố IX. Hiện nay, đường ở trong địa phận phường VIII và trên ranh giới giữa phường II và phường VIII. Dọc đường có đền Linh Bửu thờ Mẫu Liễu Hạnh và nhiều cửa hàng nhà trọ cho sinh viên,…
-
Nguyễn Đình Chiểu
Đường Nguyễn Đình Chiểu dài 830m, lộ giới 20m, từ đường Sương Nguyệt Ánh đến đường Lữ Gia.
Trước năm 1975, đường nằm trong khu vực ấp Cô Giang. Hiện nay, đường ở trong địa phận phường IX.
Nhà số 14 là đỉnh của ấp Cô Giang dựng lên từ năm 1952, đến năm 1962 được xây dựng lại. Gần đình là Chùa Trúc Lâm.
Dân cư ven đường chủ yếu gốc từ Thừa Thiên. Sau năm 1975 có thêm một số người Bắc.
-
Nguyễn Thái Học
Đường Nguyễn Thái Học dài 430m, lộ giới 24m, từ đường Lê Đại Hành đến đường Đinh Tiên Hoàng.
Lúc đầu, đường mang tên phi công Lacaze, từ năm 1953 đổi là Nguyển Thái Học và thuộc khu phố I. Hiện nay, đường ở địa phận phường I.
Đường Nguyễn Thái Học chạy ven phía Bắc hồ Xuân Hương với hàng cây tùng xanh biếc. Dọc đường có khách sạn Empress, nhà hàng Thanh Thủy, Khu vui chơi giải trí Đà Lạt, Tòa Giám mục Giáo phận Đà Lạt,…
-
Nguyễn Thị Minh Khai
Đường Nguyễn Thị Minh Khai dài 400m, từ đương Nguyễn Thái Học đến chợ Đà Lạt và chạy vòng quanh chợ.
Tên đường được đặt tử năm 1976. Hiện nay, đường ở trong địa phận phường I.
Dọc đường có nhiều cửa hiệu, Minilab, khách sạn, nhà hàng,…
-
Nguyễn Văn Cừ
Đường Nguyễn Văn Cừ dài 380m, lộ giới 20m, từ đường 3 tháng 2 đến cầu Bà Triệu.
Lúc đầu, đường mang tên vua Khải Định, năm 1953 đổi là Cường Để và thuộc khu phố I, từ năm 1976 đổi là Nguyễn Văn Cừ. Hiện nay, đường ở trong địa phận phường I.
Dọc đường có Nhà sách của Công ty sách và thiết bị trường học tỉnh Lâm Đồng, Trung tâm y tế thành phố Đà Lạt, đình Đà Lạt, đình ấp Tân Thành, Công ty CP Mai Linh, và nhiều cửa hiệu sửa chửa cơ khí, khách sạn, …
Vào khoảng những năm 1916 – 1917, người kinh đầu tiên đến sinh sống tập trung tại khu vực phường I hiện nay. Sau một vài năm họ cất một ngôi đình bằng gổ thường được gọi là đình Đà Lạt. Đây là ngôi đình cổ nhất ở Đà Lạt. Năm Bảo Đại thứ 11 (1936), đình được trùng tu nhưng ngày nay, có dựng bia kỷ niệm ghi danh nhũng vi trong ban xây dựng đình. Bia viết bằng chữ Hán hiện còn dựng trong đỉnh.
-
Nguyễn Văn Trỗi
Đường Nguyễn Văn Trỗi dài 1.150m, lộ giới 16m và 20m, từ khu Hòa Bình đến đường Phan Đình Phùng.
Lúc đầu, đường mang tên Annam (Trung Kỳ), năm 1953 đổi là Hàm Nghi và thuộc khu phố I, từ năm 1976 đổi là Nguyễn Văn Trỗi. Hiện nay, đường ở trong địa phận phường I và phường II.
Đường Nguyễn Văn Trỗi là đường 1 chiều.
Đầu đường có bãi đậu xe. Trước năm 1975, đây là bến xe duy nhất của thị xã Đà Lạt với các hiệu xe Minh Trung (Đà Lạt – Sài Gòn), Thuận Đức ( Đà Lạt đi các tỉnh miền trung),… và các xe hiệu Peugeot, Familial, Ford,… từ Đà Lạt xuống các quận lỵ trong hai tỉnh Tuyên Đức và Lâm Đồng.
Dọc đường có Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thành phố Đà Lạt, nhà thờ Tinh Lành, chùa Linh Sơn, Công ty xăng dầu Lâm Đồng, Cơ sở sản xuất mức trái cây Tám Thanh, nhiều khách sạn, cửa hiệu quần áo thời trang, …
-
Nhà Chung
Đường Nhà Chung dài 500m, lộ giới 16m và 18m, nồi với đường Trần Phú.
Lúc đầu, đường này gọi là Rue des Missions (đường các đoàn truyền giáo), năm 1953 đổi là Nhà Chung thuộc khu phố I. Hiện nay, đường ở trong địa phận phường III.
Đường chạy bên Đông nhà thở Chánh Tòa. Dọc đường có văn phòng Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân phường III, Trường THCS Quang Trung, Trường THPT Bán công Tây Sơn (nguyên là trường tiểu học Xuân An), trường liên hiệp Mầm Non 3, nhiều quán ăn, một hẻm với nhiều bậc cấp thuộc áp Xuân An. Gần suối Cát có chùa Bồ Đề.
Cuối đường có một chợ nhỏ, nghĩa trang dành cho người Âu ( trên bản đồ ghi là Cimetière européen, thường gọi là Mả Thành Tây) và khu dân cư.