**Đêm giao thừa, Mùng 1, Mùng 2, Mùng 3, Tết là 3 ngày ấy. Nhưng chưa đủ, tết còn là cuối Chạp đầu Giêng. Là bận rộn trong việc chuẩn bị tất niên và mừng năm mới, là cuộc chơi “ngày rộng tháng dài”. Và Tết – là dịp để người ta tiêu tiền. Chắc chắn thế. **
Tôi có anh bạn độc thân ở miền Nam ra, làm cả năm mới tích cóp được vài chục triệu nhưng ra Bắc ăn Tết xong thì một xu dính túi cũng không còn. Người yêu hỏi: “Đã tiêu những gì?” thì anh ta ngơ ngác rồi trả lời đại khác: “Thì tiền để trong túi anh cứ rút ra thôi, tiêu ít còn biết chứ tiêu nhiều chả biết”. Cô người yêu phán một câu: “Đàn ông các anh tiêu tiền không biết tính”. Nói thật chứ, có tính được thì cũng sẽ tiêu nhiều vậy, được mỗi một cái là không bị bất ngờ lúc hầu bao rỗng.
Tiêu gì, thì ti tỉ thứ. Tết bây giờ dẫu có là “tết ăn” hay “tết nghĩ” thì rốt cuộc tết vẫn cứ phải tiêu tiền. Điều này là lẽ đương nhiên rồi. Trước, cả năm ăn uống kham khổ, tết mới được ăn ngon mặc đẹp, bỏi vậy người ta làm lụng vất vả cả năm cũng chỉ để có được một cái tết cho ra trò. Bây giờ, người ta đã có điều kiện ăn ngon mặc đẹp vào bất cứ thời điểm nào, bất cứ cái ngày nào trong 365 ngày, thế là Tết lại càng phải đặc biệt và tiền chi ra cũng phải tương ứng.

Người ta làm lụng vất vả cả năm cũng chỉ để có được một cái tết cho ra trò
Thôi thì cả năm mới có một dịp, có đãi đằng con cháu, bạn bè thì cũng phải hậu hĩnh. Chỉ riêng cái sự ăn: bánh chưng, bánh tét, giò lụa, thịt kho tàu, gà rồi măng miến, hành muối cải chua, dưa hấu, bánh kẹo mứt, mâm ngũ quả, bia rượu…thường thường nhưng cộng lại cũng chả ít tiền. Chả thế mà cứ cuối năm là bắt đầu điệp khúc đắt đỏ của các bà nội trợ. Năm nay kinh tế khó khăn, đầu năm lạm phát cuối năm thứ phát, thưởng thấp, vật phẩm mà vẫn cao thì lời ca của các bà khéo thành dàn hợp xướng. Thế nhưng vẫn cứ phải tiêu và tiêu cho mình chứ tiêu cho ai.
Đến những thứ khó lòng mà thiếu như hoa đào, hoa mai, câu đối, nhang đèn để trang hoàng ngày Tết. Có ông đi chợ hoa mang theo lời dặn của bà: “đào thì thôi quất, quất thì thôi đào”. Ấy thế nhưng khi ở chợ hoa, ông hứng chí bê luôn cả hai. Sợ vợ xót nên ông nói: “Ông bạn tặng cho một thứ, chả lẽ lại không mua gì”.
Rồi chuyện biếu xén ngày tết cũng là công việc không thể đừng - mọt phần rất khổ sở mà cũng rất tự nguyện. Quà biếu bố mẹ hai bên, quà cho bạn bè để giữ tình thân đều cần phải thực hiện, rồi lại đến lì xì mừng tuổi cho người già con trẻ.
Tết cũng là lúc những người xa quê tính toán cho cái việc mua vé về quê ăn Tết. Mua được giá gốc còn tốt, mua vé chợ đen lại tăng gấp đôi gấp ba lần tiền. Nhưng về được quê hương trong cái tết cổ truyền thì tiền không tiếc.
Còn hàng trăm thứ việc phải chi tiền khác cũng không thể đừng được, ấy là việc giải quyết nợ nần. Người Việt quan niệm là không để nợ nần sang năm mới, nên có nợ nần thì phải trả nợ để ăn cái tết cho thảnh thơi. Rồi tết thì phải tân trang lại nhà cửa cho mới mẻ, có sinh khí, lại tốn thêm một đống tiền. Cần thì mua sắm phương tiện đồ dùng còn thiếu, có điều kiện thì đổi trang thiết bị hiện đại.
Trước tết 1-2 tháng, mấy cửa hàng xe máy chật cứng, người ta mang cả xe ra ngoài đường lắp ráp, dán tem mác. Đi qua mấy khu phố buôn bán ấy là thấy tưng bừng lắm rồi. Người có thì đổi đời phương tiện từ con Dylan sang con SH, từ xe hai bánh sang xe bốn bánh…
Đến những cái tiêu pha được liệt vào hàng xa xỉ. Thứ nhất là làm đẹp, các ông thì có bộ vest, đôi giày mới là ngon lành đón tết, nhưng các bà các cô thì chưa. Họ còn phải váy áo thời trang, còn đầu xoăn tóc thẳng. Họ nhân dịp Tết đến để tân trang nhan sắc của mình. Xuân mới thì nhan sắc cũng mới. Họ nói chúng tôi làm đẹp cho các anh, ừ, thế cái đẹp cũng chả xa xỉ gì.
Thứ hai là sự ăn chơi. Không phải đi nước ngoài đón Xuân như những người có tiền, cũng không phải đi hội đi lễ, mà là kiểu ăn chơi thực sự, bày ra các trò vui mua cả gánh hát, nhậu nhẹt thừa bứa chứa chan rồi tiêu pha vào những trò may rủi. Đôi khi cái sự ăn chơi lại là cái hứng, cái thú rất hay nhưng mỗi tội tốn tiền. Nội chuyện hoa cảnh, còn có người làm một chuyến đi tận Tây Bắc để lùng mua đào rừng.

Tết là dịp để người ta tiêu tiền
Hay ở thành phố xuống tỉnh, vào tận vườn bứng lấy một gốc cây ưng ý. Ăn chơi không ngại gì tốn kém. Tôi còn nhớ ở chợ hoa thành phố nhỏ năm ngoái, người ta bê tới một cành đào rừng gốc to như bắp đùi, cành mốc trắng, và hoa nở phớt hồng nhưng phát giá vài triệu. Người phố thị nhỏ đứng vòng quanh ngắm nhìn và tặc lưỡi vì đắt. Lúc đó, một ông rẽ vào trả giá, rồi gọi 2 chú xích lô rước đi liền. Người ta ngơ ngác: “Nhiều tiền nhỉ”. Một người trả lời: “Có thì tiêu”.
Đúng vậy. Bây giờ người ta còn mách nhau cách tiêu tiền ngày tết. Người có nhiều thì tiêu nhiều, người có ít thì tiêu ít, người không có thì vay mà tiêu. Năm ngoái, HSBC đã thuê CIMIGO - một trong những công ty nghiên cứu đa quốc gia tại Việt Nam - thực hiện khảo sát trên 500 người ở 2 thành phố lớn đề điều tra việc tiêu tiền của người dân trong dịp tết.
Mấy năm gần đây cũng đã xuất hiện dịch vụ cho vay tiền để tiêu tết. Người thì tiết kiệm, người thì vung tay, nhưng ngày tết tiêu tiền là phải tiêu tiền. Cả năm mới có một ngày. Người ta lại chả có câu “kiếm cả năm tiêu một ngày” đấy thôi. Gần cuối năm nhiều người mới sực tỉnh, nhớ ra bao nhiêu thứ phải chi, nhiều cái cần sắm sửa, bao nhiêu dự định cần có tiền, thế là người ta mới chạy đua để kiếm cái tết cho đầy đủ, cho sum tụ, cho một năm mới thật tưng bừng. Lại nhớ tết người quê tôi có câu chúc: “Tiền vào như nước sông Đà. Tiền ra nhỏ giọt như cà phê phin”. Nhưng bây giờ chẳng mấy ai uống café phin nữa.
**Vượt qua những quan niệm **
Trong cuộc sống thường nhật, có rất nhiều những quan điểm khác nhau, có những điều được xem là chuẩn mực nhưng để thực hiện được nó thì không phải ai cũng làm được. Và việc quan niệm về tiền bạc cũng vậy. Nhưng đôi khi, chỉ cần có những suy nghĩ cản trở sẽ khiến bạn khó có thể thực hiện được những gì bạn mong muốn.
Chỉ cần xoá bỏ những rào cản đó, thoát khỏi những quan niệm hạn hẹp, mọi điều tốt đẹp sẽ đến với bạn. Mandy Evans là một chuyên viên tư vấn khá nổi tiếng trong việc tháo gỡ những vướng mắc tâm lý do các quan niệm gây ra. Dưới đây là danh sách những quan niệm hạn hẹp hoặc tiêu cực nhất về tiền bạc theo kinh nghiệm của cô và cách để xoá bỏ những quan niệm ấy.
Quan niệm về tiền bạc sẽ có vai trò rất quan trọng quyết định sự giàu có và trong cách hưởng thụ sự giàu có ấy. Nhưng vai trò này lớn hơn người ta vẫn tưởng rất nhiều. Thực tế là phần lớn mọi người đều không hình dung được vai trò của những quan niệm trong việc họ có đạt được thành công về tài chính hay không.
Thậm chí nhiều người chẳng bao giờ nghĩ đến điều đó. Chúng ta chỉ hành động dưới ảnh hưởng của những quan niệm ấy một cách vô thức mà thôi. Tôi đã tập hợp được rất nhiều ví dụ về những quan niệm mà tự bản thân chúng đã làm người ta thất bại, giống như những con sóc suốt năm tháng dài chỉ đi tích trữ hạt dẻ cho mùa đông.

“Kiếm cả năm tiêu một ngày”
Dưới đây là một số quan niệm có thật từ những người thật đã tham gia các buổi hội thảo và thuyết trình của tôi. Một số quan niệm trong đó rất phổ biến và quen thuộc với đa số mọi người, và cũng có một số quan niệm khá lạ lùng và ít gặp. Có đôi khi, cùng là một quan điểm nhưng nó có thể mở rộng cơ hội trong cuộc đời của người này nhưng lại có thể là nhân tố huỷ hoại cuộc đời của người kia. Bạn hãy đọc danh sách dưới đây và hãy xem bạn có chia sẻ quan điểm nào trong số đó hay không.
-
Tiền là nguồn gốc của mọi sự xấu xa và tội lỗi.
-
Nếu tôi thành công, mọi người sẽ ghét tôi.
-
Nếu tôi làm được 1 triệu đôla, tôi có thể làm mất nó và lúc đó tôi sẽ thất bại và căm hận bản thân suốt đời.
-
Tiền chẳng đủ để cho tất cả mọi người đều kiếm được.
-
Nếu tôi có dư dả một chút, sẽ có người trắng tay.
-
Nếu tôi có rất nhiều tiền, rất nhiều người sẽ tay trắng.
-
Thà có ít tiền còn hơn phải chịu trách nhiệm vì sự thiếu thốn của ai đó.
-
Những người theo phái dân chủ luôn hằn học những người giàu có.
-
Những người theo phái cộng hoà luôn hằn học những người nghèo khó.
-
Nếu tôi kiếm được nhiều tiền chính là tôi phản bội bố tôi vì bố chẳng bao giờ làm ra nhiều tiền.
-
Ngưòi giàu sẽ càng giàu hơn.
-
Người nghèo sẽ càng nghèo hơn.
-
Tôi thông minh và có tài: tôi cần phải có được nhiều hơn!
-
Bạn luôn phải dùng tiền một cách hiệu quả.
-
Dính dáng đến tiền không phải đơn giản.
-
Tiền rất khó kiếm.
-
Bạn phải làm việc cật lực mới có tiền.
-
Để tiết kiệm tiền, bạn luôn phải bóp mồm bóp miệng và chịu nhịn mọi thứ.
-
Thời gian là tiền bạc.
-
Tôi không thể có tiền và thời gian rỗi.
-
Tiền là thứ không thuộc về tinh thần.
-
Để có tiền, bạn sẽ phải làm rất nhiều thứ mà bạn không thích.
-
Tôi không có đủ tiền để chia sẻ hoặc cho ai.
-
Nhận tiền của người khác làm tôi phải chịu ơn người đó.
-
Thà kiếm được ít tiền hơn, tôi xứng đáng được nhận nhưng không phải nhức đầu còn hơn.
-
Để trở thành một con người có giá trị, tôi phải làm nhiều hơn và nhận ít tiền hơn so với mọi người.
-
Có tiền làm bạn có hạnh phúc.
-
Tiền bạc làm hỏng con người bạn.
-
Nếu những sai lầm tôi đã phạm phải trong quá khứ không làm cho tôi thấy đau đớn và lo sợ cho tương lai thì tôi vẫn lặp lại những sai lầm ấy một lần nữa (quan niệm của một nhà môi giới đầu tư).
-
Tốt nhất là tôi chỉ cần có đủ tiền để trang trải cuộc sống.
-
Bạn nhận được bao nhiêu có nghĩa là bạn đáng được hưởng bấy nhiêu.
-
Kiểm soát đến từng đồng xu lẻ là một việc tốt và nên làm.
-
Đừng bao giờ mua bất cứ cái gì mà bạn không cần.
-
Nếu bạn là một phụ nữ thông minh thì bạn đã nuôi được mình dễ dàng đến ngày hôm nay rồi.
-
Nếu bạn là một phụ nữ thông minh và hấp dẫn, bạn đã lấy được một ông chồng có tiền rồi.
-
Trước nay tôi toàn thuê nhà; sở hữu một căn nhà rất sợ.
-
Tôi sẽ chẳng bao giờ thấy an tâm nếu như tôi phải chịu trách nhiệm vì một cái gì đó lớn hơn là một cái ghế treo.
-
Tôi phải có nhà riêng của tôi để có được cảm giác an tâm. Nếu không ít ra cũng phải là một du thuyền. Nếu tôi mua một cái gì mà bị hỏng là tôi dốt.
-
Lo lắng về tiền bạc là dở hơi.
-
Bố sẽ thích tôi hơn nếu tôi không tiêu pha hoang phí.
-
Tôi muốn có nhiều tiền khi về già, như vậy thì mọi người sẽ đối xử với tôi tốt hơn.
-
Tôi chẳng bao giờ muốn mọi người biết rằng tôi có nhiều tiền như thế vì mọi người thường hay soi mói những người giàu.
-
Nếu tôi được trả nhiều tiền, người ta sẽ nghĩ tôi là lừa đảo.
-
Bố sẽ yêu tôi nhiều hơn nếu tôi không tiêu pha hoang phí.
-
Ai cũng muốn được nhiều hơn, nhưng khi dính dáng đền tiền thì ít hơn lại tốt hơn.
-
Có một người khác ở trong tôi phung phí hết tiền của tôi.
Nếu bạn đồng tình với một vài quan niệm trên đây, bạn hãy lần lượt dừng lại ở mỗi quan niệm ấy và trả lời 3 câu hỏi sau:
- Tại sao bạn lại tin tưởng như vậy?
- Điều đó có thật không?
- Điều gì sẽ xảy ra với bạn nếu bạn không quan niệm như thế?
Tự hỏi mình 3 câu hỏi ấy về mỗi quan niệm, bạn có thể giải thoát cho mình khỏi ám ảnh của chúng ta và vững vàng hướng tới những gì bạn mong muốn. Hãy tiến lên phía trước và bắt đầu vượt qua những quan niệm ấy ngay từ bây giờ. Bạn cũng sẽ thấy thoải mái hơn để có thể cho, cũng như nhận.
**Quan niệm về tiền bạc của các tỉ phú trên thế giới **
Một cuộc kinh doanh không mang lại gì cho xã hội mà chỉ kiếm được tiền là một cuộc kinh doanh tồi tệ. (Henry Ford).
Một doanh nghiệp chẳng làm được điều gì ngoài tiền bạc là một doanh nghiệp nghèo nàn. (Henry Ford).
Tiền bạc không làm thay đổi một con người mà chỉ lật tẩy người đó. Nếu một người có bản chất ích kỉ, kiêu căng và đố kị thì tiền sẽ làm lộ ra điều đó. (Henry Ford).
Cho tới ngày hôm nay, những thứ làm tôi quan tâm không phải là tiền bạc. Nếu phải lựa chọn giữa công việc và sự giàu có, tôi sẽ chọn công việc. Việc được lãnh đạo hàng ngàn con người tài năng và thông minh làm tôi hứng thú hơn rất nhiều so với việc có một tài khoản kếch xù ở ngân hàng. (Bill Gates)
Chẳng có gì đáng ti tiện và thảm thương hơn một người dành toàn bộ số giờ không ngủ của mình cho việc kiếm tiền chỉ vì lợi ích của tiền bạc. (John D. Rockefeller).
Nếu mục tiêu duy nhất của bạn chỉ là trở nên giàu có thì bạn sẽ chẳng bao giờ có được nó. (John D. Rockefeller).
Khi bắt đầu Oracle, cái tôi muốn chỉ tạo ra một môi trường nơi tôi có thể tận hưởng công việc. Đó là mục đích chính yếu của tôi. Tôi chưa bao giờ trông đợi trở nên giàu có. (Larry Ellison).
Nếu chỉ muốn có tiền không thôi thì bạn sẽ chẳng bao giờ có nó. Nhưng nếu bạn yêu thích những gì mình đang làm và bạn luôn đặt khách hàng lên đầu tiên thì thành công sẽ là của bạn. (Ray Kroc).