Di tích khảo cổ học quốc gia Cát Tiên thuộc huyện Cát Tiên, tỉnh Lâm Đồng được các nhà khoa học đánh giá là một di tích đặc biệt quan trọng trên vùng đất Nam Tây Nguyên. Qua quá trình 14 năm khai quật, nghiên cứu, nhiều vấn đề khoa học về di tích như: Niên đại, chủ nhân, công tác bảo tồn và phát huy giá trị của di tích… đang cần được giải đáp. Vì vậy Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tham mưu cho UBND tỉnh Lâm Đồng tổ chức hội thảo khoa học di tích Cát Tiên lần thứ hai (dự kiến vào đầu tháng 12/2008 tại Đà Lat, hội tụ các nhà khoa học, các nhà quản lý về đây, nhằm kiến giải các vấn đề khoa học và định hướng cho công tác bảo tồn và phát huy giá trị của di tích Cát Tiên.
Sau Hội thảo khoa học di tích Cát Tiên lần thứ nhất, từ cuối năm 2001 đến năm 2006 các nhà khảo cổ học của Trung tâm khảo cổ học thuộc Viện khoa học xã hội vùng Nam Bộ tại TP. Hồ Chí Minh đã tiến hành 4 lần khai quật khu di tích này, thu được nhiều kết quả khả quan. Dựa vào kết quả khai quật và nghiên cứu, các nhà khảo cổ học tại TP. Hồ Chí Minh đưa ra nhận định: Khu di tích Cát Tiên nằm trong văn hóa Óc Eo và hậu Óc Eo có ảnh hưởng Văn hóa Chăm Pa, niên đại được xác định từ thế kỷ 4-5 đến thế kỷ 10-11 công nguyên. Tổng kết 8 đợt khai quật các nhà khoa học đã phát hiện 14 phế tích kiến trúc gồm các loại hình đền tháp, mộ tháp, hệ thống máng nước thiêng xây bằng gạch và khu lò gạch cổ. Trong những năm qua đã có 3 cuộc khai quật di chỉ thời tiền sử tại xã Phù Mỹ, huyện Cát Tiên do Viện Khảo cổ học, Trung tâm khảo cổ học miền Nam và Khoa Sử – Đại học Đà Lạt tiến hành. Các cuộc khai quật này thu được kết quả tốt, đưa ra nhiều thông tin khoa học quý báu, xác định sự có mặt của con người tại Cát Tiên từ 3.000 năm trước.
Di tích Cát Tiên đã được rất nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước quan tâm, nhiều vấn đề như niên đại, chủ nhân của di tích cũng như các vấn đề về bảo vệ, bảo tồn và phát huy giá trị của di tích đang được đặt ra. Từ cuộc hội thảo lần thứ nhất đến nay đã 8 năm, nhiều nhận thức mới về di tích Cát Tiên được đưa ra, đã đến lúc cần tổ chức hội thảo lần thứ hai về di tích Cát Tiên, nhằm định hướng tương lai cho di tích. Hội thảo này sẽ bàn luận, tranh luận, giải quyết cơ bản những vấn đề khoa học còn đang để ngỏ, đưa ra những nhận định, kết luận chung về khoa học, lấy đó làm cơ sở để có những phương án, cách làm tốt nhất cho công tác bảo vệ, bảo tồn, trùng tu, tôn tạo di tích. Hội thảo có sự tham gia góp ý kiến của các nhà khoa học, các nhà quản lý nghiệp vụ du lịch để đưa ra những giải pháp, chỉ dẫn chính xác và hiệu quả nhất cho việc phát huy giá trị của di tích, đưa khu di tích Cát Tiên vào khai thác du lịch Lịch sử – Văn hóa – Sinh thái (phối hợp với tour du lịch vườn quốc gia Cát Tiên), phục vụ sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế – văn hóa – xã hội 3 huyện phía Nam của tỉnh. Phương pháp và trình tự để xây dựng hồ sơ trình UNESCO công nhận di tích Cát Tiên là di sản Văn hóa Thế giới cũng được đưa ra bàn luận trong hội thảo này. Hy vọng, sự thành công của hội thảo sẽ mở ra một hướng đi mới cho công tác quản lý, bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị của di tích. Ngày mới đang đến với di tích Cát Tiên.