Hồ Xuân Hương là hồ đẹp nhất và rộng nhất Đà Lạt, nằm ngay trung tâm thành phố. Là một trong những điểm du lịch thơ mộng, cuốn hút du khách, nơi đây còn là nơi hò hẹn của những đôi bạn tâm tình.
Bình minh trên bờ hồ
Nằm ở vị trí trung tâm thành phố, trên độ cao 1.477m, chu vi 5km với diện tích trên dưới 40ha vì một phần bị bồi đắp. Hồ Xuân Hương nguyên là thung lũng có dòng suối Cam Ly chảy qua, nơi quy tụ của các cư dân Lạch buổi ban đầu.
Năm 1919, từ sáng kiến của viên Công sứ Counhac, kỹ sư công chánh Labbe đã tiến hành việc ngăn dòng suối làm thành hồ. Đến năm 1923 lại xây thêm một đập nữa ở phía dưới tạo thành hai hồ. Do ảnh hưởng của cơn bão tháng 3 năm 1932, cả hai đập đều bị vỡ.
Hồ Xuân Hương
Mãi đến năm 1934 -1935 một đập lớn bằng đá mới được kỹ sư Trần Đăng Khoa thiết kế xây dựng phía dưới hai đập cũ tạo thành một hồ lớn - người Pháp gọi là Grand Lac. Đập này nằm trước dinh Quản Đạo mà vị Quản đạo lúc này là Phạm Khắc Hoè vẫn được dân địa phương xưng gọi "Ông Đạo", nên khi đập cũng là cầu xây xong, người dân quen gọi là cầu Ông Đạo, còn tồn tại đến ngày nay.
Một góc hồ Xuân Hương
Hồ có chu vi 5.000m, rộng 25ha với hình dạng trăng lưỡi liềm. Mặt hồ phẳng lặng như tấm gương soi bóng những tán tùng già cỗi, những hàng liễu rũ thướt tha và sẽ đẹp hơn khi mùa xuân về, lúc những cánh anh đào nở rộ một màu hồng rực rỡ khiến mặt hồ bừng lên như đôi má cô gái Đà Lạt tuổi xuân thì.
Năm 1953, Nguyễn Vỹ - chủ tịch hội đồng thị chính Đà Lạt đổi tên là Hồ Xuân Hương (hương thơm của mùa xuân). Ven bờ có nhiều cây liễu rũ in bóng nước cùng với những gốc Mai, Anh Đào cổ thụ trổ hoa hồng thắm một góc trời Đà Lạt vào dịp Noel cho đến đầu mùa xuân
Hồ Xuân Hương với mặt hồ phẳng lặng như tấm kính pha lê, soi bóng những hàng thông reo hát suốt ngày đêm. Những con đường quanh hồ rợp bóng những cây tùng, tạo thêm vẻ thơ mộng cho hồ. Du khách có thể ngồi dưới gốc cây tùng buông lưỡi câu, hoặc lang thang quanh mặt hồ bằng những chiếc xe đạp nước mang hình dáng của những con thiên nga, hoặc dừng chân ở nhà thủy tạ với cách kiến trúc độc đáo, thưởng thức những ly nước ngọt đậm đà hương vị Đà Lạt.