*...Chạm vào em sương thở
Chạm vào anh sương rung
Chạm trời đất vô cùng
Sương lung linh ảo hoá
Chạm vào hoa và đá
Sương lóng lánh sắc màu
Chạm vào cõi ngàn sau
Sương mở ra tiền kiếp...*
Đà Lạt, sương và hoa cứ quyện vào nhau, hoà trong cái xanh ngắt của ngàn thông khiến người ta có cảm giác hư hư ảo ảo. Ở đây chẳng có quá khứ, chẳng có tương lai, mọi thứ giao hòa trong cái man mác se lạnh trong không gian trong vắt như pha lê.
Chiều, thả xe xuống phố cho gió tung làn tóc rối bời, dạo đâu cũng thấy những cụm hoa mọc vô tư bên cỏ. Hoa Thạch Thảo, Forget Me Not điểm tím cho không gian thêm màu nhớ. Hoa Loa Kèn trinh trắng trong sương đêm. Hoa Trạng Nguyên nổi lên ngọn lửa thắp ấm cả lòng người lữ khách. Hoa Dã Quỳ khoác lên không gian chiếc áo vàng xinh xắn mỗi độ đông về. Hoa Bìm Bìm thắt từng chùm tim tím trên nóc nhà ai xa xa. Đà Lạt, cơ man nào là hoa…, có cả những bông hoa dại bé xíu xinh ơi là xinh còn đang chờ được đặt tên…
Đà Lạt cũng nổi tiếng là vương quốc của hoa Lan. Bây giờ ở đâu cũng có thể trồng Lan nhưng riêng Địa Lan và một số giống quý chỉ phù hợp với môi trường sinh thái ở Đà Lạt. Các thế hệ nông dân ở Đà Lạt đã bỏ ra rất nhiều công sức để phục hồi một số giống Lan quý và nhân ra một số giống Lan mới. Vì hoa Lan là một trong những loài hoa khó tính nhất, được các nhà thơ đặt cho cát tên “Ẩn sĩ hoa, vương giả hoa”. Vì khi xưa hoa Lan chỉ ẩn mình trong chốn rừng xanh sâu thẳm, càng vào sâu, những nơi khó đến nhất càng tìm được những giống Lan quý nhất.
Hoa gắn liền với đời sống con người Đà Lạt, không chỉ về mặt tinh thần mà còn về đời sống kinh tế. Các bạn ai đã đến và đi thăm các khu vườn ở đây chắc chẳng thể quên những vườn hoa Hồng ngút ngàn búp bụ bẫm, những vườn Lay Ơn xanh thẫm, và những ngôi nhà kính (thường làm bằng nylong trong) trồng Cúc hay Đồng Tiền. Các cô chú ở Viện Hạt Nhân đã dùng công nghệ bắn laser vào hạt giống làm biến đổi gene nên Cúc Đà Lạt có nhiều màu trông lạ mắt. Ngày càng nhiều nông dân Đà Lạt đầu tư trồng hoa công nghệ cao phục vụ cho xuất khẩu. Và một công ty khá nổi tiếng có ông chủ người Hà Lan yêu Đà Lạt tha thiết là Hasfarm.
Hoa hồng Đà Lạt cũng nổi tiếng từ lâu lắm rồi, hồng Đà Lạt nở rất to và hương rất thơm. Đặc biệt phụ nữ rất thích cắm hoa hồng vì khi hoa tàn rùi thì…vò vò cánh hoa cho vào thau nước ấm để... rửa mặt (nước hoa làm từ tinh dầu hoa hồng thường là có giá cao nhất). Đà Lạt còn có nhiều hoa hồng dại, được trồng dọc theo hàng rào, vừa hiệu quả trong việc bảo an (vì nhiều gai lắm), vừa “diện” được cho ngôi nhà.
Không thể không nhắc đến là hoa Phượng Tím, loài hoa có lúc tưởng chừng đã bị lãng quên và thật may mắn, khi còn có mỗi một cây ở đường Nguyễn Thị Minh Khai, lối vào chợ Đà Lạt thì mọi người…chợt nhớ và nhân giống. Cũng may là sức sinh trưởng của Phượng Tím rất tốt nên chỉ sau vài năm, mọi người có thể thưởng thức tím ngọan mục này trên nhiều con đường, nhiều ngôi nhà.
Cũng như Phượng Tím, loài hoa Mimosa cũng chỉ thuộc về Đà Lạt vì không nở được bông ở những nơi có nhiệt độ trung bình cao trên 24 – 25oC. Hoa Mimosa, được kể rằng, gắn với Đà Lạt bằng một câu chuyện tình lãng mạn của chàng sĩ quan người Pháp với cô gái Đà Lạt. Nghe đâu hai người yêu nhau tha thiết lắm và vì đời lính viễn chinh chàng phải lên đường, hai người tạm chia tay và thề non hẹn biển chờ ngày tái ngộ. Nhưng than ôi, khi chàng trở lại mộ nàng đã xanh màu cỏ đầy nhung nhớ. Chàng đã trồng cây Mimosa đầu tiên bên mộ nàng và mong rằng những chùm hoa vàng li ti sẽ sưởi ấm nàng dưới đất kia.
Lãng mạn là vậy, tươi đẹp là vậy nhưng thế giới hoa và cả hệ thống sinh thái của Đà Lạt đang phập phồng lo âu vì thời tiết đang nóng dần lên. Có nhiều nguyên nhân, nguyên nhân chung là sự nóng lên của trái đất. Tuy nhiên lỗi lầm lớn nhất thuộc về một số người Đà Lạt (hay ai đó đến Đà Lạt) đã bứng đi không ít rừng thông – cái quan trọng bậc nhất của hồn Đà Lạt trong diện mạo và về mặt khí tượng, có thể điều tiết cả tiểu vùng khí hậu và giữ cho thượng nguồn con sông Đồng Nai chảy êm ả. Mong rằng các rừng thông đã mất của Đà Lạt sớm xuất hiện trở lại để bù đắp cho sự mất cân bằng sinh thái nơi đây.
Đà Lạt là thành phố ngàn hoa thế nên có cả ngàn câu chuyện về hoa cũng như mỗi người Đà Lạt chắc ai cũng có ít nhất 999 kỷ niệm gắn với hoa. Thế nên mình xin phép dừng ở đây nhé. Hẹn gặp lại các bạn trong chương trình lần sau.
