Ai đã biến nơi đây thành "bệnh viện" tâm thần?

[phongdl]

[LĐ] - Qua những cuộc kiểm tra của một số cơ quan chức năng tỉnh Lâm Đồng tại Cơ sở bảo trợ xã hội (BTXH) Trọng Đức - đứng chân trên địa bàn huyện Đức Trọng, Lâm Đồng gần đây cho thấy: Việc tiếp nhận bệnh nhân tâm thần của Cơ sở BTXH Trọng Đức là sai quy định. **Cơ sở BTXH Trọng Đức được thành lập vào ngày 16.10.2006 theo quyết định 2164 của UBND huyện Đức Trọng. Tại đề án và đơn xin thành lập Cơ sở BTXH Trọng Đức có ghi rõ đối tượng tiếp nhận là "người già neo đơn, trẻ em mồ côi, người tàn tật không nơi nương tựa, những người có hoàn cảnh khó khăn" với quy mô khoảng 30 - 40 người. **

Tuy nhiên, tại tờ trình đề nghị phê chuẩn, Phòng Nội vụ - LĐTBXH huyện Đức Trọng lại ghi là "cơ sở trực tiếp nuôi dưỡng những người tâm thần, người già neo đơn". Điều đáng lưu ý nữa là, theo các văn bản cho phép hoạt động, Trọng Đức chỉ được phép nhận đối tượng là người trong tỉnh, không nhận người tỉnh ngoài (do quy mô, "tầm vóc" của Trọng Đức có hạn chế).

Thế nhưng, tại thời điểm kiểm tra, các cơ quan chức năng tỉnh Lâm Đồng ghi nhận Cơ sở BTXH Trọng Đức có đến 265 người được "nuôi dưỡng", đáng chú ý là hầu hết trong số đó là bệnh nhân tâm thần và số người đến từ ngoài tỉnh chiếm đến hơn 2/3. Đại diện cơ quan chuyên môn của tỉnh Lâm Đồng cho rằng: Trước hết, việc tiếp nhận và quản lý bệnh nhân tâm thần của Trọng Đức đã không tuân thủ theo Nghị định 68/CP.

Cụ thể, tại đây có đến gần một nửa số bệnh nhân không có hồ sơ tiếp nhận cũng như hồ sơ quản lý bệnh nhân và sổ điều trị bệnh tâm thần. Về công tác chăm sóc bệnh nhân, các trại (trại nam và trại nữ) tuy có tủ thuốc (từ nguồn dự án của Nhà nước về chăm sóc sức khỏe bệnh nhân tâm thần và nguồn thuốc từ thiện), nhưng việc cấp thuốc cho bệnh nhân không được thể hiện rõ ở các văn bản theo thủ tục quy định.

Bên cạnh đó, cơ cở này hiện chỉ có 4 nhân viên y tế (sơ cấp) hoạt động tình nguyện là một con số quá nhỏ so với các quy định về việc chăm sóc bệnh nhân tâm thần.

Tương tự, điều kiện của một cơ sở BTXH cũng không được đảm bảo tại Cơ sở BTXH Trọng Đức. Ở khu trại nam có 149 người, nhưng chỉ có 9 phòng ngủ (bình quân 1,2m2/người); khu trại nữ có 2 phòng ngủ cho 116 bệnh nhân (0,8m2/người). Trong khi đó, theo quy định tại Nghị định 68 của Chính phủ thì diện tích phòng ở của đối tượng bình quân phải đạt 6m2/người.

Nghiêm trọng hơn, trong phòng cách ly, sàn nhà ẩm mốc, diện tích nhỏ hẹp, chỗ ngủ cũng là nơi để giải quyết vấn đề vệ sinh. Tại khu bếp ăn không có bàn ghế, phải đặt thức ăn dưới sàn nhà ẩm mốc. Do điều kiện ăn ở và chăm sóc y tế không thuận tiện nên nhiều bệnh nhân ở đây mắc phải các căn bệnh về da như ghẻ lở, da liễu... Đã vậy, chủ cơ sở này còn tự nghĩ ra không ít... quái chiêu để "điều trị" bệnh nhân và quản lý bệnh nhân: Bệnh nhân khi lên cơn sẽ được nhốt cách ly và giội nước lên người, không được sử dụng thuốc, chỉ được... nghỉ ngơi.

Về "quản lý", chủ cơ sở buộc thân nhân người bệnh ký vào giấy cam kết được soạn sẵn, có các nội dung: "Nếu không may bệnh nhân có chết tại cơ sở thì gia đình tôi (thân nhân) không khiếu nại hoặc khiếu kiện..."; "Nếu cơ sở báo 3 lần mà gia đình không tới đón (bệnh nhân) thì cơ sở có thể cho bệnh nhân ra khỏi cơ sở tự do, khi đó nếu có rủi ro gì đối với bệnh nhân thì gia đình không khiếu kiện".

Sau khi kiểm tra tại Cơ sở BTXH Trọng Đức, ngày 17.7, cơ quan chức năng tỉnh Lâm Đồng nêu kiến nghị: Yêu cầu chủ cơ sở không được nhận thêm đối tượng bệnh nhân tâm thần; chuyển các bệnh nhân tâm thần cấp tính đến các bệnh viện tâm thần điều trị, chuyển trả các đối tượng bệnh nhân tâm thần đã ổn định về gia đình để đưa vào chương trình quản lý và chăm sóc bệnh nhân tâm thần tại cộng đồng.

                                                                                  Khắc Dũng