Khi tôi bước tới lớp, tôi nghe thấy tiếng bàn ghế gãy. Trong một góc phòng
tôi thấy một học sinh đang đè một đứa khác xuống sàn nhà. "Nghe này,
thằng ngu kia!" đứa nằm dưới hét lên. "Tao cóc thèm để ý đến con em gái
của mày đâu!"

"Mày đừng có đụng vào nó, mày nghe tao chứ?" đứa ở trên hăm dọa.
Tôi yêu cầu chúng không đánh nhau nữa. Bất ngờ cả 14 cặp mắt nhìn thẳng
vào mặt tôi. Tôi biết trông tôi không có vẻ gì là thuyết phục cho lắm. Cả hai
tên gườm gườm nhìn nhau và nhìn tôi rồi đi từ từ về chỗ ngồi. Vào lúc đó,
giáo viên phòng bên cạnh ló đầu vào phòng, hét bọn học trò của tôi ngồi vào
chỗ, im lặng và nghe lời tôi. Tôi cảm thấy mình thật bất lực.

Tôi cố gắng dạy theo giáo trình đã soạn nhưng chỉ gặp những khuôn mặt
gườm gườm cảnh giác đề phòng. Khi hết giờ, tôi giữ cậu học trò đã gây ra
vụ đánh nhau. Cậu ta tên là Mark. "Thưa cô, không nên phí thời gian với tụi
em," cậu ta nói. "Tụi em là những thằng ngu." Và Mark rời khỏi phòng.
Lặng người đi, tôi rơi mình xuống ghế và bắt đầu suy nghĩ xem tôi có nên trở
thành giáo viên hay không. Có lẽ cách giải quyết tốt nhất là nên từ bỏ? Tôi
tự nhủ sẽ cố một năm rồi sau khi tôi lập gia đình vào mùa hè tới tôi sẽ làm
điều gì đó có ích hơn.

"Tụi nó quậy cô phải không?" Đó là người giáo viên đã vào lớp tôi lúc nãy.
Tôi gật đầu.

"Đừng có suy nghĩ nữa," anh ta nói. "Tôi dạy chúng trong những lớp phụ đạo
vào mùa hè, và hầu như chắc chắn tụi nó sẽ không tốt nghiệp nổi. Đừng có
phí thời gian với bọn này."

"Ý anh là sao?"

"Chúng sống trong những túp lều ngoài đồng. Chúng là những lao động nay
đây mai đó. Chúng chỉ đến trường khi chúng thích thôi. Đứa trẻ thứ hai đã
quấy rối em gái của Mark khi chúng đi hái đậu chung. Tôi đã phải la chúng
vào bữa trưa. Cứ phải giữ chúng im lặng và làm việc. Nếu chúng gây ra điều
gì, cứ kêu tôi."

Khi tôi lấy đồ ra về. Tôi không thể nào quên được hình ảnh khuôn mặt của
Mark khi cậu ta nói "Chúng em là những thằng ngu." Thằng ngu. Từ này cứ
vang lên trong đầu tôi. Tôi quyết định tôi phải làm điều gì đó thật mạnh mẽ.
Vào buổi chiều hôm sau tôi bảo với người đồng nghiệp của tôi đừng vào lớp
tôi nữa. Tôi cần điều khiển những đứa trẻ này theo cách của tôi. Tôi quay lại
lớp và nhìn vào mắt từng học sinh. Rồi tôi bước tới bảng và viết ECINAJ.
"Đó là tên của tôi," tôi nói. "Các em có thể nói cho tôi biết đó là gì không?"
Bọn trẻ nói rằng tên của tôi "kỳ cục" và chúng chưa bao giờ thấy một cái tên
như vậy. Tôi lại bước tới bảng và viết chữ JANICE. Nhiều đứa nhỏ bật kêu
lên và chúng nhìn tôi vui vẻ.

"Các em nói đúng, tên của tôi là Janice," tôi nói. "Tôi bị thiểu năng đọc,
nghĩa là chứng đọc khó. Khi tôi bắt đầu đi học, tôi không thể viết tên của tôi
chính xác. Tôi không thể đọc chữ và các con số thì bay mất tiêu khỏi đầu
tôi. Tôi bị đặt biệt danh "Đứa ngu". Đúng vậy đó - Tôi đã từng là một "đứa
ngu". Bây giờ tôi vẫn còn cảm giác được những âm thanh khủng khiếp đó và
sự xấu hổ của mình."

"Vậy sao cô thành giáo viên được?" một đứa trẻ hỏi.

"Vì tôi ghét những biệt hiệu đó và tôi không ngu si và tôi rất ham học. Lớp
học của chúng ta cũng vậy. Nếu các bạn thích biệt danh "thằng ngu", các
bạn không cần ở đây. Hãy đổi qua lớp khác. Không có ai ngu ở trong lớp
này."

"Tôi sẽ không dễ dàng với các em," tôi tiếp tục. "Chúng ta sẽ làm việc và làm
cho tới khi các em nắm bắt được. Các em sẽ tốt nghiệp và tôi hy vọng một
số em sẽ vào được đại học. Đó không phải là chuyện tếu - đó là một lời
hứa. Tôi sẽ không muốn nghe từ "ngu" một lần nào nữa. Các em có hiểu
không?"

Bọn trẻ dường như ngồi nghiêm chỉnh hơn.
Chúng tôi làm việc rất chăm chỉ và tôi bắt đầu thực hiện được một phần lời
hứa. Đặc biệt Mark là một đứa trẻ rất thông minh. Tôi đã nghe cậu ta nói với
một đứa khác "Cuốn sách này rất hay. Chúng tớ không đọc sách trẻ con ở
đây." Cậu đang cầm cuốn sách "To Kill a Mockingbird".
Tháng ngày trôi qua, và sự tiến bộ thật tuyệt vời. Một ngày kia Mark nói với
tôi "Mọi người vẫn nghĩ chúng em ngu vì chúng em hay nói sai ngữ pháp."
Đó là thời điểm tôi chờ đợi. Từ lúc đó chúng tôi học chuyên sâu về ngữ
pháp, bởi vì bọn trẻ muốn thế.

Tôi thật sự tiếc nuối khi thấy tháng Sáu tới, bọn trẻ đang muốn học thật
nhiều. Tất cả học trò đều biết tôi sẽ lập gia đình và dời đi xa. Tôi thấy rõ bọn
trẻ xúc động mỗi khi tôi nhắc đến điều đó. Tôi vui vì thấy chúng yêu mến tôi
nhưng lại sợ rằng chúng sẽ buồn giận khi tôi ra đi.

Vào ngày cuối cùng của năm học, khi tôi đến trường, thầy giám thị gọi tôi
khi tôi vừa bước vào cổng trường. "Xin cô vui lòng đi theo tôi," ông nói một
cách nghiêm khắc. "Có chuyện trong phòng học của lớp cô." Ông thẳng
bước đi về hướng lớp học. Điều gì đây? Tôi lo lắng.

Thật tuyệt vời! Bọn trẻ đã lấy sơn phun lên từng góc tường những bông hoa,
từng bó hoa trên bàn mỗi đứa và một bó hoa lớn trên bàn tôi. Bọn trẻ làm
thế nào mà được nhỉ? Tôi suy nghĩ. Hầu hết bọn chúng đều rất nghèo đến
mức phải xin trường trợ cấp cho quần áo ấm và thức ăn.
Tôi bật khóc, và bọn trẻ khóc theo tôi.

Sau đó tôi mới được biết bằng cách nào bọn chúng làm được như vậy.
Mark làm thêm trong một tiệm bán hoa vào cuối tuần đã thấy rất nhiều phiếu
đặt hàng của các lớp khác. Cậu ta đã kể lại cho bạn bè nghe. Quá kiêu hãnh
để có thể chấp nhận bị coi là "nghèo", Mark đã hỏi người chủ tiệm xin
những bông hoa dư còn lại. Rồi cậu đến nghĩa trang kể về một giáo viên
đang chuẩn bị đi xa. Người ta đã giữ lại cho cậu những giỏ hoa.
Đó không phải là điều cuối cùng bọn trẻ làm cho tôi. Hai năm sau, cả 14 học
sinh đã tốt nghiệp, và 6 đứa đã đạt học bổng vào đại học.

Hai mươi tám năm sau, tôi đang dạy tại một trường rất nổi tiếng không xa
nơi trường cũ. Tôi được biết Mark đã lập gia đình với người cậu yêu từ đại
học và trở thành một nhà kinh doanh tài giỏi. Và thật bất ngờ, ba năm trước
đứa con trai của Mark đã lại học trong lớp tôi dạy.
Đôi lần tôi bật cười khi nhớ lại ngày đầu tiên đi dạy. Nghĩ đến việc tôi muốn
bỏ nghề để làm điều gì đó tốt hơn!

Janice Anderson Connolly