Xem qui trình biến rác thành phân của ông Nguyễn Hòa bên hồ lắng  cuối hồ Xuân Hương Đà Lạt (Lâm Đồng), nhiều người phải thốt lên: Đơn  giản thế mà lâu nay chẳng ai biết tận dụng. 

Thực tế sau những đợt mưa lũ, có hàng trăm, thậm chí cả ngàn tấn rác các loại từ thượng nguồn đổ dồn về hồ Xuân Hương. Mỗi tháng, thành phố Đà Lạt phải chi ra vài chục triệu đồng để khoán thu gom, vận chuyển rác về bãi rác.
“Tôi ấp ủ việc chế tạo máy biến rác thành phân từ lâu rồi vì điều này hạn chế được ô nhiễm tại hồ và cả trong quá trình vận chuyển rác đến nơi tiêu hủy. Chưa kể phân còn tạo nguồn thu nhập nữa” - ông Nguyễn Hòa thổ lộ.
Từ tháng 7.2010, ông Hòa đã chế tạo thành công chiếc máy xay rác đầu tiên để xử lý phế phẩm nông sản tại chợ rau Trại Mát (Đà Lạt). Hiện nay, mỗi ngày có từ 15-20 tấn rác được biến thành 800kg đến 1 tấn phân hữu cơ.
Rác được đưa vào máy xay nhuyễn, sau đó được ủ chung với vôi, men vi sinh trong 20 ngày là thành phân hữu cơ.
Ông Hòa bán giá 500 đồng/kg phân, sản xuất tới đâu có người mua hết tới đó. Trước đây, ông Hòa được thành phố Đà Lạt khoán 36 triệu đồng/tháng để thu gom rác tại chợ rau và chở về bãi rác cách xa khoảng 20km. Nhưng từ ngày biến rác thành phân, ông Hòa chỉ nhận của thành phố 25 triệu đồng/ tháng để trả lương cho 10 công nhân và khấu hao máy móc.

                                    ![](http://www.thanhnien.com.vn/News/Pictures201003/MinhNguyet/2010/BNgoai/Thang11/26/LV2.jpg)
        Ông Nguyễn Hòa (trái) bên chiếc máy xay rác
                          Vài ngày qua, ông Hòa đưa máy xay rác ra hồ Xuân Hương. Nhưng rác ở  hồ Xuân Hương đa chủng loại, cho nên sau khi được vớt lên bờ phải phân  loại: cỏ, bèo, rau củ, cây gỗ, chai lọ, bao ni lông, vỉ xốp…; rác hữu cơ  được đưa vào máy xay nhuyễn, ủ để làm phân. Phân được đưa đi thử nghiệm  không có vi khuẩn gây bệnh, hàm lượng đạm mùn tốt nên nhiều chủ trang  trại trồng cà phê, rau hoa đặt hàng mua. 

Ông Nguyễn Quang Hiệp, Giám đốc Công ty phân bón Bình Điền (Lâm Đồng) cho biết, công ty Bình Điền đang đàm phán bao tiêu toàn bộ sản phẩm phân rác hữu cơ mà ông Hòa đã xay nghiền và ép khô để bổ sung vào qui trình chế biến phân hữu cơ vi sinh.
Ngoài ra, một dự án về vệ sinh môi trường ở tỉnh Bình Định đã cử người vào Đà Lạt tham quan chiếc máy xay rác, học tập qui trình biến rác thành phân của ông Hòa. Họ đang nghiên cứu, nếu phù hợp sẽ đặt ông Hòa chế tạo máy. Công ty Quản lý đô thị ở Tuyên Quang cũng liên hệ với ông Hòa để tìm hiểu về chiếc máy xay rác.
Ông Trần Đình Văn, Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Lạt nhận định: “Sáng kiến của ông Nguyễn Hòa rất có ý nghĩa trong việc bảo vệ môi trường sinh thái cho thành phố du lịch Đà Lạt; đồng thời cung cấp cho nông dân phân hữu cơ để canh tác rau, hoa”.

                                    ![](http://www.thanhnien.com.vn/News/Pictures201003/MinhNguyet/2010/BNgoai/Thang11/26/VL3.jpg)
        Rác trên hồ Xuân Hương sẽ biến thành phân
                          Cũng cần nói thêm, ông Hòa có trên 15 năm thầu thu gom rác ở hồ Xuân Hương (Đà Lạt). 

Ông đã khéo léo kết nối hai niềm đam mê của mình là máy móc và bảo vệ môi trường để làm sạch đẹp cho thành phố ngàn hoa.
Ông Hòa đang nghiên cứu chế tạo máy ép chai nhựa, ni lông (phân loại trong khi thu gom) để biến chúng thành những vật dụng hữu ích như tấm lót đường hoặc vách ngăn nhà.
Bài, ảnh: Lâm Viên