Từ quốc lộ 1A rẽ vào chân núi, người đi đường sẽ bắt đầu đối mặt với đoạn đường dài hơn 30km rất hiểm trở với những khúc cua “rợn tóc gáy”. Con đường nhỏ, ít người qua lại nên cây, cỏ dại mọc lấn ra rìa đường. Cách chân núi không xa là suối Đá Giăng trắng xóa, ẩn hiện men theo những vạt rừng nguyên sinh xanh ngắt. Những tảng đá to nhỏ đủ hình dạng, kích cỡ, chen chúc nhau nằm trên bờ, rải rác giữa dòng, chính vì thế người ta đặt tên cho suối là Đá Giăng. Và từ bao đời nay, suối Đá Giăng vẫn được ví như bản nhạc du dương giữa núi rừng.
Đường lên đỉnh Hòn Bà ngoằn ngoèo với những con dốc ngày càng được nâng dần lên cao. Càng lên cao, không khí càng trong lành, mát mẻ. Nơi đây phong cảnh hoang sơ và rất đỗi yên bình, chỉ có tiếng gió, tiếng chim rừng, phảng phất trong không gian lắng đọng. Cứ lên cao hơn 100m lại có một tấm biển báo độ cao và đến tấm biển ghi 1.500m là con đường hướng thẳng về mặt tiền ngôi nhà bác sĩ Yersin.
Theo tài liệu, năm 1915, bác sĩ Alexandre Yersin khi đó đang làm việc ở Nha Trang, sau nhiều lần khảo sát, ông đã làm cuộc thám hiểm, tìm đường lên núi Hòn Bà bằng con đường mòn trải dài từ vùng Suối Dầu lên đến thượng nguồn, chính là đỉnh Hòn Bà và phát hiện ra ở độ cao hơn 1.500m so với mực nước biển này có một vùng khí hậu mát mẻ, rất giống với Đà Lạt, nên có thể thích hợp để trồng cây canhkina được dùng làm nguyên liệu chế ra thuốc ký ninh trị bệnh sốt rét. Từ đó, Yersin xây dựng cho mình một ngôi nhà trên đỉnh núi Hòn Bà và thường xuyên lui tới để chăm sóc các giống cây thuốc, đặt làm trại quan trắc khí tượng.
Qua thời gian, căn nhà ngày xưa được xây cất bằng gỗ, đã mục nát, chỉ còn lại phần nền. Để ghi ơn vị bác sĩ đã cống hiến cả đời mình cho khoa học, cho người dân Nha Trang, một kế hoạch phục chế lại ngôi nhà ngày xưa ấy được thực hiện từ năm 2004, tái tạo lại nguyên bản ngôi nhà của bác sĩ Yersin. Và từ đó, trên đỉnh núi cao, vẫn còn có một ngôi nhà nhỏ nằm im lìm giữa bốn bề thanh vắng…

**
Đường lên đỉnh Hòn Bà ít người qua lại, cây dây leo, cỏ dại mọc lấn ra nửa đường đi

Khí hậu ôn đới nên Hòn Bà cũng mát mẻ như Đà Lạt, đã gần trưa nhưng vẫn còn mây phủ trên lưng chừng núi

Những cung đường quanh co, với những khúc cua “rợn tóc gáy” nhưng cũng tạo nên những đường cong đẹp mắt

Suối Đá Giăng ẩn hiện men theo những vạt rừng, có khúc chỉ cách đường vài mét

Ngôi nhà Yersin nằm giữa bốn bề thanh vắng

Ngôi nhà nhỏ được thiết kế vô cùng giản dị, gần gũi với mọi người, đúng như tính cách của bác sĩ Yersin

Khung cảnh trữ tình nhìn qua cửa sổ

Một chậu hoa còn lại của bác sĩ Yersin

Giếng nước ngày xưa

Những vết tích về ngôi nhà cũ của bác sĩ Yersin. Nay chỉ còn nền nhà đã phủ màu thời gian, nằm lặng lẽ, bình yên trên đỉnh núi.

**

Nguyễn Thành Chung