Thương tâm nhất là vụ tai nạn sáng 29-9 vừa qua, một cây thông cổ thụ long gốc cao hơn 30 mét trong khuôn viên một toàn biệt thự cổ trên đường Trần Hưng Đạo đã bất ngờ đổ xuống. Cây thông già ấy đã đè chết tại chỗ chị Phùng Thị Thanh (sinh năm 1977, giáo viên Trường Trung học phổ thông Trần Phú) khi người mẹ trẻ đang chở xe máy đưa con đến trường. Chị Thanh ra đi, để lại người chồng và hai đứa con nhỏ dại bơ vơ, một lên 6 và một mới 2 tuổi...

Sau cái chết của cô giáo Phùng Thị Thanh, chỉ mấy tiếng đồng hồ sau đó, cũng trên chính đoạn đường Trần Hưng Đạo, một cây thông cổ thụ có đường kính khoảng 80 cm, dài hơn 25m bị gió xô ngã ngang đường rồi đè lên chiếc ô khách Mercedes Benz mang biển kiểm soát 49X – 5413 khi xe đang lưu thông. Toàn bộ 16 người trên xe bị thương phải vào Bệnh viện Đa khoa Lâm Đồng và Bệnh viện Hoàn Mỹ cấp cứu. Tối cùng ngày, một trong số 16 nạn nhân trên đã tử vong vì vết thương quá nặng…

Một trong những cây thông bị đổ

• tại đường Nguyễn Đình Chiểu.*
  
• Nhà dân ôm trọn cây thông**.*
  Trước đó, sau vụ thông đổ làm cô giáo Thanh tử nạn là vụ thứ hai vào khoảng 11 giờ trưa, một cây thông cổ thụ khác đổ bất ngờ đã đè sập một góc Trường mầm non 7 - Đà Lạt và làm hư hỏng 5 xe gắn máy của giáo viên trường này. Trong ngày hôm sau, ngôi nhà của gia đình bà Nguyễn Thị Hải Ninh ở đường Hà Huy Tập bị cây thông cổ thụ khác đè nát, rất may là không có người trong nhà vào thời điểm xảy ra tai họa.

Ban Chỉ huy PCLB và TKCN Lâm Đồng cung cấp con số: hơn 10 cây thông nội ô Đà Lạt bị đổ trong hai ngày 29 và 30 - 9. Thế nhưng, qua khảo sát của phóng viên, số lượng thông bị đổ trong hai ngày cao điểm mưa gió không chỉ dừng lại ở con số ấy.

Nhiều người nói rằng, trong mấy ngày qua, hễ đi qua rừng thông là tim đập loạn xạ, hoảng hốt vì không biết lúc nào thông đổ. Điều đó là có thật trong những ngày mà thành phố có mưa to gió lớn.

Nhìn lại những năm gần đây, ở Đà Lạt hầu như năm nào cũng có hiện tượng thông bị gãy đổ trong mùa mưa bão. Nhiều người dân của “phố trong rừng” này đang mất ăn, mất ngủ vào những đêm mưa gió, vì họ đang sống ở dưới những gốc cây cao lớn và rất dễ xẩy ra gãy đổ, gây nguy hiểm cho tính mạng và tài sản của con người…

Không chỉ trong mấy ngày qua, trước đây cũng đã có những trường hợp toông đổ đã dẫn đến thương vong về người. Một bé gái 13 tuổi bị thông đổ đè chết vào ngày 6-8-2007, hay vụ một cây thông đổ chắn ngang đường gây tai nạn giao thông nghiêm trọng ở bờ hồ Xuân Hương. Từ đầu mùa mưa năm nay cũng đã có nhiều cây thông bị gãy đổ. Một cây thông đã đổ làm sập nhà ông Nguyễn Đức Nhật ở phường 3 - Đà Lạt và tiếp đó, một cây khác cũng đã đổ làm đứt dây và gãy trụ điện tai Đại học Đà Lạt.

Ẩn họa khôn lường

Hiện nay, số lượng cây thông nói riêng và cây xanh nói chung ở nội ô Đà Lạt bị chết, khô cành, trụi lá, mục gốc, lòi rễ… có nguy cơ gẫy đổ là không ít. Ở gần nhà ông Nguyễn Đức Nhật nêu trên, ngoài cây thông đã đổ làm sập nhà, còn có hai cây thông, một cây đã bị chết, một cây đã trồi gốc và không biết sẽ gãy đổ lúc nào trong thời gian tới.

Một cán bộ phụ trách khu vực của Ban quản lý rừng nội ô Đà Lạt cho biết, hiện nay địa bàn chị phụ trách ở phường 4 và phường 6 có nhiều cây thông đã bị chết và lòi rễ, đang được thị sát, xem xét để chặt hạ trong thời gian tới. Hộ gia đình chị Ngô Thị Kim Liên ở 16/2 đường 3/4, hiện tại xung quanh nhà có đến 6 cây thông, có những cây do làm đường đã bị chặt hơn một nửa bộ rễ và có cây đã bị bít gốc đang chết dần. “Mỗi lúc có mưa bão là chúng tôi không dám ngủ trong nhà vì thông có thể gãy đổ bất cứ lúc nào. Nhiều lúc trời không mưa nhưng có gió nhẹ thì đã có những cành thông gãy làm đứt giây điện và lủng mái tôn. Tôi đã làm đơn xin chặt hạ nhưng do thông còn xanh tươi nên chưa được phép chặt”, chị Liên nói.

        ***Theo Ban quản lý rừng nội ô thuộc Công ty Công trình Đô thị Đà        Lạt:** Thông Đà Lạt đang ngày một giảm cả về diện tích lẫn số        lượng. hiện nay rừng nội ô Đà Lạt có tổng diện tích là 424,05ha, có 9883        cây thông giảm 239 cây so với năm 2008. Thông đang ngày một giảm mà việc        nhân giống thông không dễ chút nào. Có những giống thông đang ngày càng        thoái hóa và tái sinh kém, chưa kể một số giống thông không có khả năng        tái sinh và đang có nguy cơ tuyệt chủng trong tương lai như giống thông        hai lá dẹt. *

Không chỉ ở khu vực nhà dân mà ở nhiều nơi như hai bên đường, khu vực trường học cũng có nhiều cây xanh có nguy cơ gãy đổ và đang tiềm ẩn mỗi nguy hiểm cho con người và tài sản lân cận. Trong khuôn viên Đại học Đà Lạt hiện nay có nhiều cây thông đã già cỗi, khô cành và rất dễ gãy đổ khi có mưa bão. Theo Phòng Quản trị thiết bị - Trường Đại học Đà Lạt, mấy năm gần đây, hầu như mùa mưa năm nào trong khuôn viên trường cũng có cây thông bị gãy đổ, có nhiều cây đã đổ làm sập nhà, hỏng mái tôn, làm đứt giây và gãy trụ điện, rất may chưa có thương vong về người.

Còn tại đường Phù Đổng Thiên Vương, nhiều cây thông lớn lòi rễ, đứng chênh vênh bên taluy đường rất nguy hiểm, nếu không có biện pháp khắc phục thì nguy cơ gãy đổ trong mùa mưa bão là rất cao.

Không chỉ có thông mà còn nhiều cây xanh khác do đã sống lâu năm bị khô, chết cũng tiềm ẩn mối hiểm nguy cho con người. Tại tổ 9 (khu phố Chi Lăng, phường 9) dọc theo bờ rào trường tiểu học Chi Lăng có nhiều cây khuynh diệp được trồng từ thời Pháp, nay rất nhiều cành khô và thường gãy vào những lúc có gió mưa. Ông Trương Văn Đạm - tổ trưởng tổ dân phố, nói: “Những cây khuynh diệp này có tuổi đời đã gần 100 năm rồi, mấy năm gần đây mỗi lúc có mưa gió là cành lá lại gãy xuống. Nhà tôi đã nhiều lần bị lủng mái tôn do cành cây gãy rơi xuống. Đây là những cây gần trường học và khu dân cư đông đúc nên rất nguy hiểm mỗi lúc cành gãy xuống. Tôi đã làm đơn xin chặt bớt những cành khô, cành có nhiều lá để khỏi bị gãy rớt xuống gây nguy hiểm cho tính mạng và tài sản của con người ở gần nó, nhưng chưa được giải quyết”.

• Đà Lạt hiện nay còn nhiều cây thông thế này.‎*
  
• Thông đổ làm sập nhà dân.*
  
• Tường rào bao gốc thông‎**.*
  Thông Đà Lạt khô cành, trụi lá, chết và bị gãy đổ một phần do bị già cỗi và tàn lụi theo thời gian, nhưng một nguyên nhân khác đáng lưu ý đó là do con người. Do sự phát triển của dân cư nên việc phát triển các công trình xây dựng, nhà ở dân cư, lấn chiếm đất rừng làm nương rẫy cũng như việc phát triển các kết cấu hạ tầng khác đã dồn những cây thông đến chỗ chết.

Những công trình mọc lên là hàng loạt cây thông phải ngã xuống, chưa kể số cây bị chặt đứt rễ, bị lòi gốc do taluy công trình xây dựng tạo nên, có những cây lại bị mái nhà vây chung quanh, đang phải “sống chung với con người” trong những mái nhà và đang chết dần. Nhiều cây thông đang trong tình trạng sống giở chết giở do con người bức tử. Do cấm chặt thông nên người dân dùng “chiến thuật” làm “hao mòn sinh lực” của cây thông bằng nhiều cách như: đổ a xít và các loại thuốc vào gốc thông, gọt hết vỏ dưới gốc thông, chắn rễ, ken gốc thông...khiến cho cây thông chết dần.

Nếu người dân chưa kịp “làm đơn xin chặt hạ vì thông chết ”, chưa được các cơ quan chức năng cho phép chặt hạ trước mùa mưa bão, thì chính những cây thông này lại là mối nguy cơ gãy đổ xuống nhà những người đã cố tình tàn sát cho thông chết.

               ***Ông        Nguyễn Khang Thiên – Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Lâm Đồng cho PV        báo Nhân Dân** biết chiều ngày 1-10-2009: *
   *Rừng        thông nội ô thành phố Đà Lạt hiện được quản lý theo quy chế rừng phòng hộ.        Việc những cây thông già cỗi bị gẫy đổ gây tai nạn thương tâm về người và        thiệt hại vật chất vừa qua là rất đang tiếc nhưng quả thật là chúng ta rất        khó kiểm soát. Hằng năm, trước mùa mưa bão và ngay trong mưa bão, ngành        kiểm lâm, đơn vị chủ rừng (Công ty Công trình Đô thị Đà Lạt), Ban lâm        nghiệp phường, xã và các ngành chức năng khác, tiến hành khảo sát, trình ý        kiến lên trên về việc quyết định chặt hạ những cây thông có dấu hiệu có        thể ngã đổ. Nếu chặt hạ từ 3 cây trở xuống, quyền quyết định thuộc về UBND        TP Đà Lạt; nếu từ số lượng từ 4 cây trở lên thì cơ quan quyết định là UBND        tỉnh Lâm Đồng.       *

     UÔNG THÁI BIỂU