1. Tình hình chung
   Diện tích trồng hoa của Lâm Đồng chủ yếu tập trung tại TP Đà Lạt nằm trên độ cao1500 mét so với mặt nước biển và khu vực giáp đèo Prennthuộc các xã Hiệp Thạnh, Hiệp An - Huyện Đức Trọng, độ cao 1000met. Diễn biến về tình hình sản xuất hoa từ năm 1997 đến 2002 đưôc thể hiện như sau:
   Bảng 1: Tình hình sản xuất hoa năm 1997 - 2002 tỉnh Lâm Đồng
   ĐVT Diện tích: ha.Sản lượng: triệu cành
   Hạng mục 1997 1998 1999 2000 2001 2002
   1.Diện tích 317 446 551 1.053 1.186 1399
   T/đó - Tp Đà Lạt 242 253 286 363 400 534
   - H.Đức Trọng 75 193 265 690 815 850
   - Bảo Lộc 10
   - Di Linh 5
2. Sản lượng ( triệu cành ) 133,7 183,4 251,1 411,5 470,2 500
   T/đó - Tp Đà Lạt 115 125,5 151,6 170 185 250
   - Đức Trọng + huyện khác 18,7 57,9 79,5 241,5 285,2 250

Diện tích gieo trồng hoa tại Lâm Đồng tăng đều từ năm 1997 đến 1999 và nhảy vọt từ 551 ha năm 1999 lên 1.053 ha năm 2000 và năm 2002 là 1399 ha chủ yếu là do tăng diện tích tại huyện Đức Trọng. Nông dân quanh khu vực sản xuất của công ty TNHH Chánh Đài Lâm đã tiếp thu công nghệ sản xuất hoa cúc của công ty để gieo trồng và tích luỹ được nhiều kinh nghiệm trong quá trình sản xuất, mặc dù đến nay công ty này đã giải thể. Tại TP Đà Lạt, diện tích hoa phát triển là do sản xuất rau gặp nhiều rủi ro, nông dân tiếp thu được một số kiến thức từ các doanh nghiệp nước ngoài chủ yếu là công ty TNHH hoa Đà Lạt - Hasfarm, sau đó tự nghiên cứu, mò mẫm tiếp cận những kiến thức khoa học kỹ thuật để ứng dụng vào trồng hoa. Diện tích canh tác hoa năm 2002 ước đạt trên 1300 ha, riêng tại Đà Lạt diện tích nhà sản xuất hoa có che phủ bằng nilon khoảng 150 - 160 ha. Tại huyện Đức trọng, diện tích sản xuất hoa trong nhà có mái che không đáng kể.
Về sản lượng hoa của tỉnh cũng tăng dần theo sản xuất do sản xuất chủ yếu là hoa cúc các loại, (Đức Trọng 70% , Đà Lạt 45 - 50%), thời gian sinh trưởng ngắn, khoảng 3 tháng, sản lượng hoa khá cao 400 - 450.000 cành / ha/ vụ nên sản lượng hoa tại Lâm Đồng trong năm 2000 và 2002 đã tạo ra khối lượng sản phẩm lớn trên 450 – 500 triệu cành hoa các loại.
Về tình hình tiêu thụ, hàng ngày sản lượng hoa trong tỉnh được chở đi tiêu tụ tại các tỉnh Nha Trang, Đà Nẵng, các tỉnh miền Đông, TP Hồ Chí Minh, Hà Nội; Trong đó thị trường tiêu thụ số lượng hoa lớn nhất là TP Hồ Chí Minh với tiêu chuẩn hoa bình dân. Sản lượng hoa xuất khẩu chủ yếu của các doanh nghiệp nước ngoài xuất theo đơn đặt hàng, lượng xuất khẩu hàng năm trên 12 triệu cành, trong đó có một số tư nhân tại Đà Lạt cũng tham gia xuất khẩu địa lan Cymbidium.
a/ Tình hình sản xuất tại một số Doanh nghiệp tại Lâm Đồng
Tại Thành phố Đà Lạt sản xuất hoa với công nghệ cao cần phải kể đến là Công ty TNHH Hoa Hasfarm. Đây là một Công ty 100% vốn nước ngoài liên doanh giữa Hoà Lan và Indonesia, thành lập năm 1994 với quy mô diện tích 24 ha, trong đó 15 ha nhà kính và 2 ha bằng nhà thép. Chủng loại hoa sản xuất trong công ty gồm: Hồng, Cẩm chướng, Cúc, Lyly, Đồng tiền… với năng suất khá cao, trung bình từ 1,5 -1,8 triệu cành/ha/năm. Sản phẩm xuất khẩu 55% sang các nước Nhật Bản, Đài Loan, Singapore…trong đó 90% tiêu thụ tại Nhật Bản. Sản lượng còn lại 45% tiêu thụ trong nước thông qua 26 đại lý của công ty và đại lý ở các tỉnh thành trong cả nước. Với chi phí đầu tư trung bình 300.000 USD/ha nhà kính, công ty sản xuất hoa với công nghệ cao với cácđiều kiện về nhiệt đổ, ẩm độ, hệ thống tưới, phân bón… được điều khiển bằng computer. Hệ thống kho lạnh, các hoá chất chuyên dùng để phục vụ cho công nghệ sau thu hoạch, đóng gói, bảo quản, vận chuyển của công ty cũng rất hoàn chỉnh, vì vậy sản phẩm có chất lượng rất cao đạt tiêu chuẩn thị trường nước ngoài chấp nhận. Hiện nay, công ty TNHH hoa Đà Lạt Hasfarm là một công ty nước ngoài có thị trường tiêu thụ ổn định và đang sản xuất có hiệu quả cao tại Lâm Đồng.
Ngoài công ty TNHH hoa Đà Lạt Hasfarm, một số công ty sản xuất chuyên hoa đang hoạt động khả quan và sản xuất có lãi như: Cty TNHH Boniefarm tại Đà Lạt sản xuất mô hoa, củ giống loa kèn; Cty TNHH Việt NamThành Công tại thị xã Bảo Lộc sản xuất hoa lan, lá dương xỉ; Cty TNHH Hoa lan Lâm Thăng tại huyện Di Linh sản xuất Hoa lan Hồ điệp.
b/ Một số chủng loại hoa sản xuất tại Lâm Đồng:
Chủng loại hoa của Đà Lạt và Đức Trọng rất đa dạng và phong phú, bao gồm:

• Hoa cúc ( Chrysanthenum sp ) Có trên 70 loại, nguồn gốc của Indonesia, bao gồm 3 nhóm: Cúc đại đoá màu vàng anh, trắng, tím; Cúc nhóm tia có muỗng và không có muỗng; Cúc giống nhỏ nhiều màu sắc.
• Hoa hồng ( Rosa sp ) Có trên 15 loại, bao gồm Hồng phấn, Xanh dâu, đỏ Ý, Đỏ Hoà Lan, Song hỉ nguồn gốc từ Ý, Hoà Lan. Hoa hồng Đà Lạt to, cành thẳng, bền, thơm, sinh trưởng và phát triển tốt, khả năng kháng bệnh trung bình đến cao.
  2. Một số thuận lợi, khó khăn đối với ngành sản xuất hoa tại Lâm Đồng:
  a/ Thuận lợi:

• Khí hậu, đất đai của Đà Lạt và các huyện phụ cận thích hợp cho sụ phát triển ngành trồng hoa, nguồn gen cây hoa quý, phong phú để phát triển các loại hoa mới bằng lai tạo.
  • Điều kiện nhiệt độ, ẩm độ thích hợp cho nhiều loại hoa có nguồn gốc ôn đới, bán ôn đới sinh trưởng quanh năm.
  • Nông dân có truyền thống trồng hoa lâu đời, biết tiếp thu cái mới, chịu khó ọc hỏi, cần cù. Mạnh dạn đầu tư sản xuất, mặc dù chi phí đầu tư ban đầu tương đối lớn. Thường xuyên tìm hiểu thị trường, giá cà để sản xuất, tiêu thụ sản phẩm.
• Có các Trung tâm nghiên cứu về các giống hoa hoang dại (hoa lan) và sản xuất cây giống hoa bằng phương pháp nuôi cấy mô, giảm chi phí giá thành đầu tư trồng mới.
  b/ Khó khăn:
• Một số nông dân còn sử dụng giống địa phương đã bị thoái hoá (Layơn, Salem, Cẩm chướng…) sản lượng thấp, màu sắc và độ bền kém. Các giống mới nhập nội vào sản xuất trong nhân dân chưa thuần hoá, nhiễm sâu bệnh nhiều, màu sắc chứa chuẩn như giống gốc trồng tại nước cung ứng giống.
  • Đại đa số nông dân chưa đủ vốn để đầu tư canh tác theo mô hình mới: sử dụng giống, nhà có mái che, kỹ thuật canh tác tiên tiến, do chi phí đầu tư ban đầu lớn.
  • Trình độ hiểu biết của nông dân về khoa học kỹ thuật đối với ngành trồng hoa không đồng đều, chưa được trang bị các kiến thức căn bản về đất đai, cây trồng, sâu bệnh… Phần lớn còn học tập, trao đổi kinh nghiệm lẫn nhau. Thiếu thông tin về thị trường, kỹ thuật về giống hoa mới. Sản phẩm hoa chưa đồng đều làm ảnh hưởng đến uy tín vùng hoa Đà Lạt.
  • Công tác nghiên cứu khoa học về lĩnh vực hoa trong những năm qua chưa được chú ý. Việc nhập nội những giống hoa để tiến hành khảo nghiệm trên địa bàn tỉnh chưa có các đơn vị cơ quan nào thực hiện.
    Công tác chọn lọc nhân giống tiến hành trên cơ sở tự phát của nông dân, việc nghiên cứu của các đơn vị, các trung tâm nghiên cứu chưa đáp ứng yêu vầu của nhân dân. Việc xây dựng quy trình kỹ thuật các giống hoa nhập nội mới để hướng dẫn cho nông dân, giải đáp cho nông dân những khó khăn không tự giải quyết được.
    Trong điều kiện thị trường đòi hỏi các loại hoa đa dạng hơn về chủng loại và màu sắc, độ bền của hoa, ở Lâm Đồng chỉ mới đáp ứng được một phần nhỏ nhu cầu thị hiếu của khách hàng.
  • Giá cả tiêu thụ hoa còn bấp bênh, chủ yếu là nội tiêu, sản xuất chưa có quy hoạch và kế hoạch, chưa sản xuất hợp lý giữa cung và cầu.
  • Công nghệ thu hoạch và bảo quản hoa chỉ mới áp dụng trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Khu vực nông dân sản xuất theo dạng truyền thống là chủ yếu.
  • Các hính sách khuyến khích đầu tư phát triển trong sản xuất hoa chưa được các ngành, các cấp quan tâm hỗ trợ.
  3. Định hướng phát triển ngành hoa tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 2003 - 2010
     a/ Phương hướng
     Phát triển hoa Đà Lạt, Lâm Đồng theo hướng công nghệ cao và xây dựng thành phố Đà Lạt trở thành trung tâm phát triển hoa của cả nước. Trọng tâm phát triển các loại hoa cắt cành nhằm tăng nhanh khối lượng sản phẩm hàng hoá và hàng hoá xuất khẩu. Phát triển hoa chậu, hoa kiểng phục vụ cho du lịch và ttiêu thụ thị trường trong nước. Trên cơ sở đó hình thành chợ hoa nhằm phục vụ cho việc tiêu thụ sản phẩm hoa, nâng cao thu nhập trong nền kinh tế nông nghiệp và du lịch của tỉnh Lâm Đồng và cải thiện đời sống nhân dân.
     Xác định ngành trồng hoa giữ một vị trí quan trọng, là thế mạnh của nền kinh tế của thành phố Đà Lạt và các huyện phụ cận Đức Trọng, Đơn Dương. Riêng hoa Đà Lạt từ lâu đã nổi tiếng trong và ngoài nước với các chủng loại hoa có nguồn gốc ôn đới, bán ôn đới. Đặc biệt là các loại hoa Phong lan, Địa lan quý hiếm, lai tạo. Vì vậy phương hướng trong thời gian sắp tới đối với ngành hoa của tỉnh là những bước ổn định phát triển ngành trồng hoa cao cấp, hội nhập với thị trường quốc tế, tạo vùng chuyên canh, xác định hoa có lợi thế cho các vùng sinh thái, gắn sản xuất với thị trường. Ap dụng những thành tựu khoa học công nghệ trong sản xuất, chế biến, bảo quản, tiêu thụ, bảo đảm mội trường sinh thái, bền vững; Trong đó đặc biệt quan tâm đến chọn giống để tạo ra các sản phẩm chất lượng cao có sức cạnh tranh trên thị trường nội địa và xuất khẩu.
     b/ Định hướng phát triển ngành hoa tại Lâm Đồng đến năm 2010:
     Bảng 2: Định hướng phát triển ngành hoa tỉnh Lâm Đồng đến năm 2010
     Đơn vị 2003 2004 2005-2010
     1/ Diện tích (ha): 1450 1600 1700-2000
     T/đó - TP Đà Lạt 500 550 600 - 800
     • H. Đức Trọng 900 950 1000
     • Các huyện khác 50 100 100 - 200
       2/S/lượng hoa cắt cành(triệu cành) 580 640 700 - 800
       3/ Hoa chậu ( 1000 chậu ) 100 1000
       Đối với thành phố Đà Lạt diện tích hoa tăng chủ yếu do chuyển một số diện tích trồng rau tại các nơi có điều kiện tưới, tầng đất canh tác dày, bằng phẳng. Huyện Đức Trọng phát triển diện tích tại các xã giáp thành phố Đà Lạt đã được xác định phù hợp với phát triển hoa. Hiện nay sản xuất hoa đang có xu hướng phát triển nhanh, định hướng đến năm 2005-2010 diện tích hoa toàn tỉnh 1.700 ha-2000ha, sản lượng hoa cắt cành 700 triệu cành-800 triệu cành/ năm. Ngoài ra cần phát triển hoa trồng chậu, hoa kiểng để trang trí đường phố, công viên, khu du lịch.
  4. Các giải pháp
     Để đưa ngành sản xuất hoa phát triển ổn định, bền vững. Một số giải pháp cần thiết phải được thực hiện trong thời gian sắp tới như sau:
     1/ Từng huyện, thành phố phải tiến hành quy hoạch vùng chuyên canh trồng hoa thích hợp, tránh tình trạng phát triển ồ ạt, sẽ tạo ra sản phẩm dư thừa, giá trị tiêu thụ thấp, sản xuất bị lỗ.
     2/ Đối với hoa Phong lan và Địa lan tại Đà Lạt, tiếp tục khai thác các loài hoa phong phú hiện có, thực hiện biện pháp lai tạo để có được những loài hoa mới cho địa phương.
     3/ UBND tỉnh Lâm Đồng giao nhiệm vụ nghiên cứu cho một cơ quan thực hiện việc nhập giống mới, khảo nghiệm, xây dựng quy trình kỹ thuật, sau đó phối hợp với hệ thống khuyến nông chuyển giao tiến bộ kỹ thuật đến người nông dân. Cơ quan này phải được đầu tư về trang thiết bị, có kế hoạch đào tạo cán bộ kỹ thuật dưới hình thức đi tu nghiệp, tham quan các nước sản xuất hoa tiên tiến trên thế giới để tiếp thu các công nghệ mới về hoa.
     4/ Trong giai đoạn trước mắt, Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh cần điều tra về một số dịch hại chính trên các loài hoa có diện tích lớn; bố trí các thực nghiệm về thuốc BVTV để diệt trừ nhanh chóng khuyến cáo biện pháp phòng trừ cho người trồng hoa. Trung tâm Khuyến nông thường xuyên tiếp thu các thông tin khoa học kỹ thuật mới đối với một số hoa chính để chuyển giao đến người sản xuất; tổ chức hội thảo chuyên đề giúp người trồng hoa trao đổi kinh nghiệm về biện pháp canh tác, thị trường tiêu thụ.
     5/ Khuyến khích thành lập” Hội người trồng hoa” hoặc các làng nghề sản xuất hoa tại thành phố Đà Lạt và các vùng phụ cận nhằm trao đổi các thông tin về kỹ thuật, thị trường và có thể tổ chức sản xuất hoa để xuất khẩu theo đơn đặt hàng của phía đối tác nhằm có đủ số lượng, chất lượng, và độ đồng đều cao. Khuyến khích các cá nhân đi nước ngoài để tìm hiểu về kỹ thuật, thị trường tiêu thụ.
     6/ Nhà nước có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cho lực lượng lao động ngành trồng hoa trở thành những kỹ thuật viên có khả năng tổ chức sản xuất, tiếp thu tốt htông tin về kỹ thuật và thị trường.
     7/ Để phát triển hoa theo hướng công nghệ cao tạo ra các sản phẩm hàng loạt, đồng nhất và mang tính ổn định bền vững, đòi hỏi phải đầu tư các cơ sở vật chất kỹ thuật như nhà có mái che plastic, hệ thống tưới, xây dựng các cơ sở vườn ươm cây giống. Đặc biệt đối với một số chủng loại hoa có thời gian đầu tư và khai thác dài như: Hồng, Cẩm chướng, Đồng tiền… cần phải ưu đãi vốn đầu tư trung hạn và dài hạn.