“Nhà khoa học chân đất” là cụm từ mà mọi người yêu quý dành cho chàng nông dân 34 tuổi này bởi từ năm 2007 đến nay, anh đã cho ra đời 2 công trình làm lợi cho bà con. Thế nhưng có lẽ không nhiều người biết, để có được như ngày hôm nay, anh Chương đã phải trải qua nhiều vất vả gian nan và chỉ có niềm đam mê mới giúp anh đến với thành công.

Quê của Nguyễn Hồng Chương nổi tiếng với nghề trồng rau đã hơn 70 năm nay. Đại bộ phận bà con nông dân ở đây vẫn lao động sản xuất trong tình trạng “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời” nên đời sống vẫn còn nhiều khốn khó. Và gia đình Chương cũng vậy, cái nghèo cứ bám riết lấy nên việc theo đuổi nghiệp đèn sách với Chương trở nên rất khó khăn, anh đã dở dang việc học khi mới xong lớp 8. Nghỉ học, cùng gia đình thuê đất trồng rau, Chương càng thấm thía với nỗi nhọc nhằn của bà con nông dân.

Năm 2004, trong một lần đến vườn ươm mua cây giống, thấy công nhân phải vất vả gieo hạt trong những chiếc vỉ xốp, Chương tự nghĩ phải làm sao để nông dân đỡ cực hơn. Và anh nảy ra ý tưởng chế tạo chiếc máy gieo hạt. Ý tưởng là vậy nhưng lấy đâu ra vốn liếng để thực hiện? Chương bèn lần dò đến gặp chủ của các vườn ươm đặt vấn đề và đề nghị họ đầu tư khoảng 30 triệu đồng cho mình nghiên cứu chế tạo máy.

“Lần đó, đến đâu người ta cũng lắc đầu từ chối. Cũng đúng thôi, bởi ai có thể dám tin vào một chàng trai mới có trình độ lớp 8 như mình có thể làm được”, Chương kể. Không thất vọng, anh trở về với công việc trồng rau của mình nhưng vẫn ấp ủ trong lòng ý tưởng về một chiếc máy gieo hạt. Đến tháng 8.2006, khi thấy có cơ hội, Chương thuyết phục người anh trai cho mình mượn “sổ đỏ” ra ngân hàng thế chấp vay 40 triệu đồng về đầu tư vào máy móc thiết bị thực hiện ước mơ và được người anh đồng ý.

Từ máy gieo hạt đến máy dồn đất vào vỉ xốp

Để tiết kiệm chi phí, Chương tìm mua những chi tiết máy móc cũ, đã bị hỏng như bình hơi, ổn áp, mô-tơ, bộ khí nén..., còn những thứ khác thì mình tự chế.

Đến tháng 1.2007, chiếc máy gieo hạt đầu tiên của chàng trai xứ rau đã ra đời. Máy nặng khoảng 130 kg, có cấu tạo khá đơn giản, gồm: động cơ điện, bình hơi, khí nén, hút chân không, bộ cơ, bộ phân phối. Máy có chức năng gieo hạt tự động, làm sạch hạt, tự thông kim chống lỗi hạt và có phần tự nén bầu đất, có băng tải để chống kẹp vỉ. Máy có thể gieo các loại hạt rau hoa và các loại cây khác với công suất từ 230 - 250 vỉ/giờ, bằng 8 - 12 người làm thủ công, điện năng tiêu thụ chỉ hết 0,5 kW/giờ. Tính đến nay, anh đã bán ra cho các chủ vườn ươm vùng Đơn Dương, Đức Trọng 32 máy với giá 56 triệu đồng/máy.

Máy gieo hạt của Nguyễn Hồng Chương được Liên hiệp các Hội Khoa học và kỹ thuật VN cấp giấy chứng nhận Điển hình sáng tạo trẻ VN; được Trung ương Đoàn tặng Bằng chứng nhận đạt giải thưởng Lương Định Của năm 2008. Bản thân Chương cũng nằm trong danh sách 20 gương mặt trẻ tiêu biểu trong toàn quốc năm 2008.

Thành công này đã kích thích Chương tiếp tục sáng tạo. Sau thời gian miệt mài nghiên cứu, cuối tháng 9.2008, anh cho ra đời thêm chiếc máy tự động dồn đất vào vỉ xốp phục vụ ươm giống. “Ở vùng quê này, hằng ngày nhìn thấy bà con nông dân cần một số lượng lớn cây giống từ hơn 20 vườm ươm trên địa bàn với giá hơi cao, tôi chợt nghĩ làm gì để hạ giá thành cây giống xuống.

Tôi đã đến các vườn ươm để tìm hiểu quy trình sản xuất cây giống”, anh chia sẻ. Qua tìm hiểu, Chương biết được rằng, gieo giống trong vỉ xốp thì sẽ rất tốt, và nếu chăm sóc kỹ, giống sẽ lên đều, cây khỏe, chuyên chở dễ dàng và khi lấy cây ra khỏi vỉ xốp vẫn không ảnh hưởng đến bộ rễ. Thế nhưng việc làm này tốn rất nhiều thời gian và công sức, một công nhân làm thủ công trong một ngày chỉ dồn đất được 500 - 600 vỉ, hiệu quả không cao.
Từ đó, chiếc máy dồn đất vào vỉ xốp của Chương dần dần được “thai nghén” và ra đời. Máy nặng khoảng 120 kg, gồm 1 động cơ điện 1 kW, băng tải lấy đất tự động, bộ phận chuyển vỉ và đẩy đất dư ra ngoài, hai hộp số điều khiển tốc độ, bộ phận gạt và nén đất trên vỉ. Chỉ cần 2 công nhân vận hành máy trong một ngày sẽ dồn đất được từ 5.600 - 6.000 vỉ, thay thế cho 7 - 8 nhân công mỗi ngày. Đến nay anh đã bán 15 máy cho các vườn ươm ở địa phương với giá chỉ 25 triệu đồng/máy. Theo đánh giá của các chủ vườn ươm đã sử dụng thì “chiếc máy này đã giảm thiểu được nhiều sức lao động, năng suất hoạt động lại cao, mang lại hiệu quả kinh tế không ngờ”.

Nguyễn Hồng Chương bên chiếc máy gieo hạt - Ảnh: Gia Bình

Trong xưởng cơ khí của mình - vốn là một khoảng sân của gia đình rộng chừng 30m2 với 5 người làm - Chương cho biết trong tương lai anh rất muốn xây dựng một nhà xưởng lớn hơn để nghiên cứu chế tạo máy móc phục vụ nông nghiệp, đồng thời có thể tạo thêm công ăn việc làm ổn định cho thanh niên tại địa phương.
Ông Lê Hữu Túc - Phó chủ tịch UBND huyện Đơn Dương - cho biết: “Địa phương chưa có cơ sở chuyên sản xuất máy nông nghiệp và thiết bị cơ khí phục vụ nông nghiệp; cơ sở chuyên sửa chữa, bảo dưỡng, bảo hành máy móc, thiết bị cơ khí nhìn chung vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu. Với niềm đam mê nghiên cứu khoa học của mình, nông dân trẻ Nguyễn Hồng Chương đã cho ra đời máy gieo hạt và máy dồn đất vào vỉ xốp đã góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp trong nhân dân, hướng đến một nền sản xuất nông nghiệp hiện đại, bền vững, được bà con nhân dân ủng hộ”.
Gia Bình