Số lượng SV đang học tập tại Đà Lạt rất đông, chỉ tính riêng Trường Đại học Đà Lạt và Đại học Dân lập Yersin đã có hơn hai mươi ngàn SV, chưa kể số đông SV và học sinh đang theo học tại các trường Cao đẳng và Trung học chuyên nghiệp đóng trên địa bàn Đà Lạt. Ngoài học tập, những SV này là lực lượng lao động bán thời gian rất dồi dào và phong phú. Nhưng với Đà Lạt, một thành phố du lịch, nhưng thu hút việc làm thêm cho SV là rất hạn chế. Những sinh viên ở đây chủ yếu đi phụ bán cà phê, phụ nhà hàng, quán cơm, tiếp thị, dạy thêm … và có nhiều SV đã phải đi phụ hồ, hoặc “làm nông” những việc mà không phù hợp với sinh viên chút nào. Tuy vậy, nhưng vẫn có nhiều bạn SV không tìm ra việc mà làm. Trần Thị Dung một SV đến từ miền quê nghèo của tỉnh Nghệ An đã đôn đáo tìm việc mấy ngày nay, nhưng chẳng tìm được việc gì để làm. Dung nói: “Thương bố mẹ một nắng hai sương chắt chiu từng hạt lúa củ khoai bán lấy tiền cho mình ăn học, nên em muốn tìm một việc gì đó làm thêm để có thu nhập trang trải cuộc sống học tập, bớt đi phần nào gánh nặng cho bố mẹ. Nhưng để có được việc làm thêm ở đây thật là khó khăn”. Nhiều SV tìm được việc làm thêm thì công việc vất vả mà đồng lương chẳng đáng là bao. Sinh viên Đinh thị Phương Thảo SV khoa Luật Học K32 Trường Đại học Đà Lạt xin được việc phụ bán cà phê, làm từ 6 giờ sáng đến 21 giờ đêm, nhưng cũng chỉ được tám trăm ngàn tiền công một tháng. Còn Lê Huyền Trang, SV khoa sư phạm muốn tìm chỗ dạy kèm để vừa có thêm thu nhập, vừa có cơ hội làm quen với công việc của mình sau khi ra trường. Không tìm được chỗ để làm gia sư, Trang đành phải đi phụ tiệm giặt đồ với mức lương sáu trăm ngàn đồng một tháng, làm từ 12 giờ rưỡi trưa đến 6 giờ tối. Có nhiều sinh viên thuộc diện con nhà khá giả nhưng cũng muốn đi làm thêm để thử sức mình và có cơ hội cọ xát với thực tế. “Em muốn đi làm thêm để có cơ hội được thực hành những kiến thức lý thuyết học được ở trường, nhưng em đã đi hỏi khắp nơi ở Đà lạt mà chẳng có nơi nào tuyển dụng cả”, Nguyễn Thị Thùy Linh, sinh viên ngành kế toán, Đại học Đà Lạt cho biết. Công việc làm thêm khan hiếm. Nhiều SV đã phải chấp nhận công việc chân lấm, tay bùn trên những ruộng rau, vườn hoa như, nhổ cỏ, tưới nước, xịt thuốc trừ sâu... cho các nhà vườn. “Tụi em là con em nông thôn ở nhà đã phụ giúp bố mẹ làm đồng nhiều nên mới làm được những việc thế này. Nếu làm không quen thì mệt lắm, lúc mới đi làm bữa đầu tối về đau nhức hết cả người. Bây giờ các chủ nhà vườn rất thích gọi tụi em làm vì đã quen việc rồi và làm không thua gì những người làm vườn chuyên nghiệp, mà tiền công lại vừa phải và gọi là tụi em có ngay”, Nguyễn Thị Biên Thùy, sinh viên khoa Nông lâm Đại học Đà lạt tâm sự. Trên bước đường mưu sinh có nhiều bạn SV đã bị lợi dụng, bị lừa để rồi “mất cả vốn lẫn lãi”. SV Hoàng Thị Dịu là một trong những trường hợp như vậy. Em kể, em học khoa kinh tế - quản trị kinh doanh, muốn để vừa được học hỏi kỹ năng nghề nghiệp, vừa có thêm thu nhập trang trải cuộc sống học tập nên em đã đi tìm việc làm thêm. Em nghe một người bạn giới thiệu có công ty ở Sài Gòn tuyển dụng lao động làm bán thời gian tại Đà Lạt, nên đã đến xin tham gia. Lúc đầu họ tổ chức một buổi hội thảo giới thiệu về công ty và những lĩnh vực cũng như phương thức hoạt động của họ. Có rất nhiều SV như em tham gia buổi hội thảo này. Đến nơi em cứ ngồi nghe mà chẳng hiểu gì, chỉ thấy các thuyết trình viên lên nói rất hay. Mãi sau em mới hiểu họ muốn mời những người đến dự, tham gia vào hệ thống bán hàng đa cấp của họ. Các thuyết trình viên còn vẽ ra cả một quy trình về sự thăng tiến, cũng như mức lương cao ngất mà những người tham gia sẽ được hưởng. Để trở thành thành viên của công ty thì phải ký hợp đồng làm đại lý phân phối và phải mua sản phẩm của công ty, tối thiểu là một triệu tám trăm ngàn đồng. Các thuyết trình viên ở đây còn cho biết sau khi trở thành thành viên của công ty sẽ được tham gia miễn phí các khóa đào tạo về kỹ năng giao tiếp, kỹ năng thuyết phục người khác… Em đã đăng ký làm thành viên của và mua sản phẩm của công ty là chiếc máy xay sinh tố với giá một triệu chín trăm ngàn đồng. Họ bảo đây là hàng độc quyền của công ty nên có giá cao, nhưng khi về bán lại hai trăm ngàn đồng cũng chẳng ai mua. Em biết mình bị lừa và phải chịu mất một khoản tiền lớn mà bố mẹ đã gửi cho để học thêm Anh văn và vi tính. Tìm việc làm thêm là một nhu cầu chính đáng, nhưng làm việc gì, làm ở đâu và làm như thế nào là những điều mà các bạn SV cần phải năm rõ trước khi đi làm, để tránh sa vào những cảm bẫy đáng tiếc và ảnh hướng đến học tập cũng như tương lai cuốc sống của mình.

Sinh viên là những người trẻ trung, năng động sáng tạo và được đào tạo bài bản qua trường lớp, nên đây là lực lượng làm việc bán thời gian hiệu quả. Các nhà tuyển dụng, các cơ quan, doanh nghiệp đóng tại địa bàn Đà Lạt cần xem xét để tạo điều kiện thu hút lực lượng lao động dồi dào và phong phú này.
(Lâm đồng Online)