Khi nó phát ra từ một người có chức có quyền và phát ra có tính cách công khai thì nó trở thành một thái độ, một dấu mốc trong nếp suy nghĩ của con người ấy. Nó cũng như một lời hứa công khai của người ấy đối với bàn dân là sẽ thay đổi thái độ sống hoặc hành động của mình.

Sau đây là một số trường hợp đáng chú ý:

**Ngày 26/10/2002, vụ gần 800 người bị bắt làm con tin tại nhà hát Moscow kết thúc do lực lượng đặc biệt Nga xông vào giải cứu nhưng vẫn phải gây thương vong đáng tiếc cho con tin khiến Tổng thống Putin trần tình: "(…) Trước hết tôi muốn ngỏ lời với các gia đình và họ hàng những người đã thiệt mạng. Chúng tôi không cứu được toàn vẹn. Thứ lỗi cho chúng tôi".

Trong năm 2003, Thủ tướng Nhật Koizumi, trong một chuyến công du sang Hàn Quốc, đã công khai xin lỗi người dân Hàn Quốc về những gì người Nhật đã gây thiệt hại suốt 35 năm chiếm đóng Hàn Quốc cho đến 1945.
Lời xin lỗi của một nguyên thủ mang trọng trách đại diện xứng đáng cho quốc gia. Lời ấy là cả một khúc ngoặt không những trong đời sống cá nhân vị nguyên thủ mà là của một quốc gia về xử thế, chính sách trong đối nội và đối ngoại.

Tạp chí Courrier International ra ngày 22/12/1999 có tường thuật chuyện nhà văn Hàn Quốc Pang Hyun-Sok, năm 1999, sau chuyến thăm Việt Nam, trở về viết những dòng cảm khái, trong đó có đoạn: "Với tư cách là hội viên Hội Nhà văn trẻ muốn tìm hiểu Việt Nam, tôi đã sang nước này ba lần. Nhiều phen, tại nước này, tôi từng chứng kiến thái độ cao ngạo và tự mãn của những người đồng hương của tôi. Nếu Hàn Quốc là một xã hội tiến 100 km/giờ thì Việt Nam tiến 50 km/giờ. Trong đầu óc các ông chủ Hàn tại Việt Nam, sự chậm chạp ấy làm nảy sinh sự xem thường. Cái chữ Hàn mà công nhân học trước tiên là "ppalli, ppalli" (nhanh, nhanh). Nhịp độ khác nhau làm cho những đại diện của hai dân tộc xung khắc nhau. Những người xuất xứ từ một đất nước mà phẩm chất lớn nhất là sự quyết liệt tìm kiếm lợi nhuận họ không hiểu được những người làm việc một ngày 8 giờ xong là để hưởng thụ thời gian dài còn lại. Người Việt từ khước làm việc nhiều hơn là để ăn mặc đẹp hơn. Tuy nhiên, cũng chính những người Việt ấy đã từng ngày từng đêm dùng cuốc dùng rá đào cả một con đường hầm 250 km để đánh bại lực lượng ngoại lai đe dọa chủ quyền dân tộc của họ”.

"Trong vụ Nogunri, một làng cách Séoul 130 km phía Đông Nam, năm 1950, đã là mồ chôn 300 người dân Hàn vì quân đội Hoa Kỳ, chúng ta nghĩ rằng ta phải nhận ra sự thật: chính quyền Hoa Kỳ phải xin lỗi chúng ta và phải bồi thường thiệt hại. Cũng phải làm tương tự như thế đối với sự sát hại dân thường Việt Nam do binh lính Hàn Quốc: chính quyền của chúng ta phải làm một cuộc điều tra, phải chân thành xin lỗi nhân dân Việt Nam".
Ta chỉ xin lỗi về cái gì mà người ta có thể tha lỗi được chứ không thể xin lỗi về cái gì không thể nào tha lỗi. Chẳng hạn kẻ sát nhân không xin lỗi được vì đã giết người. Nhưng điều nghịch lý là nếu chỉ xin lỗi những gì có thể tha thứ, thì có khi ta không buồn xin lỗi mà chỉ giữ im lặng và trông đợi được thông cảm. Bởi vậy cho nên, dẫu lỗi lầm khó được tha thứ, người ta vẫn mở lời xin lỗi.

Tiếng "xin lỗi", rốt cuộc, dù đặt không đúng chỗ đi nữa, vẫn là tiếng nói dễ nghe, nó vẫn hàm ý một thái độ nhún nhường và chú ý đến người khác. Và khi nó đặt đúng chỗ thì có nghĩa là một sự phục thiện hứa hẹn một tương lai phải đúng đắn hơn, hòa hợp hơn, trong đó sự có mặt và giá trị của người khác được nâng cao.
**
Nguồn: Sưu tầm