Dân trồng rau chỉ chặt những bắp to, bắp nhỏ bỏ lại. Lũ lượt người đi mót mang về cho heo ăn, những cái bắp cải mơn mởn, ngon lành này ở Sài Gòn hay các tỉnh miền Trung người nghèo không dám mơ tới trong thời bão giá. Khoai tây năm nay cũng không khá hơn. Từ 15, 16 ngàn xuống còn 10, 12 ngàn một ki-lô.
Thì ra cái lý luận “nước nổi thuyền cũng nổi”, nông dân có sản vật trong tay lo gì lạm phát 15 hay 20%, mua đắt thì bán đắt cũng không được thực tế chứng minh là đúng nữa rồi! Nông dân cũng méo mặt với lạm phát.
Thương lái Trung Quốc sang vét hàng làm nông sản ở thành phố, nhất là thịt heo tăng giá vùn vụt, khan hiếm. Người tiêu dùng nghèo lãnh đủ, lo chuyện thịt thà đã quá sức, đành nhịn rau nên rau ế chăng?
Cũng không phải thế! Giá rau ở Sài Gòn vẫn chát chúa với người nghèo. Rau chỉ rẻ mạt ở nơi làm ra nó. Có một quy luật bí ẩn gì đó chi phối mà mọi gánh nặng như đổ cả lên đầu người nông dân sản xuất, liệu các nhà kinh tế có chú ý, có suy nghĩ và tìm được lối ra cho họ không?
Hàng hóa rẻ, nhất là thực phẩm mà rẻ là phúc cho bàn dân thiên hạ. Nhưng rẻ ở gốc, cực đắt trên ngọn là đại họa cho xã hội và mọi nền kinh tế. Bởi vì, như vậy là “cốc mò cho con cò nó xơi”, đám trung gian gồm cả người trong nước lẫn ngoài nước ăn đẫm. Họ rung đùi ngồi hưởng cho đến bao giờ mà không nghĩ rằng đến lúc nào đó, con cốc nó đói ăn, nó không chịu mò nữa, nông dân bỏ ruộng đất vì làm ăn không có lời thì cả cốc lẫn cò đều khốn đốn.
Hãy tưởng tượng một ngày nào đó nông dân Đà Lạt hạn chế hay bỏ đất trồng rau thì cả miền Trung và đồng bằng miền Đông, miền Tây Nam Bộ ăn rau gì?
Tính sao cho nông dân về khoản chi phí trung gian, hỡi các nhà “vĩ mô”?
Nguyễn Quang Thân